Кучли гумон асосида намозни тугатиш

Namoz kitobi · 5 ҳадис

باب مَنْ قَالَ يُتِمُّ عَلَى أَكْبَرِ ظَنِّهِ

حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ خُصَيْفٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا كُنْتَ فِي صَلاَةٍ فَشَكَكْتَ فِي ثَلاَثٍ أَوْ أَرْبَعٍ وَأَكْبَرُ ظَنِّكَ عَلَى أَرْبَعٍ تَشَهَّدْتَ ثُمَّ سَجَدْتَ سَجْدَتَيْنِ وَأَنْتَ جَالِسٌ قَبْلَ أَنْ تُسَلِّمَ ثُمَّ تَشَهَّدْتَ أَيْضًا ثُمَّ تُسَلِّمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ عَبْدُ الْوَاحِدِ عَنْ خُصَيْفٍ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَوَافَقَ عَبْدَ الْوَاحِدِ أَيْضًا سُفْيَانُ وَشَرِيكٌ وَإِسْرَائِيلُ وَاخْتَلَفُوا فِي الْكَلاَمِ فِي مَتْنِ الْحَدِيثِ وَلَمْ يُسْنِدُوهُ ‏.‏

Бизга ан-Нуфайлий ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Салама ривоят қилди, Хусайфдан, у Абу Убайда ибн Абдуллаҳдан, у отасидан, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилдики, у: «Намозда бўлсанг-у, уч ёки тўрт ракатда шубҳа қилсанг, гумонинг тўрт ракат устида бўлса, ташаҳҳуд ўқи, сўнг салом беришдан олдин ўтирган ҳолида икки сажда қил, сўнг яна ташаҳҳуд ўқи, сўнг салом бер» деди. Абу Довуд айтди: Уни Абдулвоҳид Хусайфдан ривоят қилди ва марфуъ қилмади. Абдулвоҳидга Суфён, Шарик ва Исроил ҳам мувофиқ бўлдилар, лекин ҳадис матнидаги гапда ихтилоф қилдилар ва уни иснодли қилмадилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا عِيَاضٌ، ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عِيَاضٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلَمْ يَدْرِ زَادَ أَمْ نَقَصَ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ قَاعِدٌ فَإِذَا أَتَاهُ الشَّيْطَانُ فَقَالَ إِنَّكَ قَدْ أَحْدَثْتَ فَلْيَقُلْ كَذَبْتَ إِلاَّ مَا وَجَدَ رِيحًا بِأَنْفِهِ أَوْ صَوْتًا بِأُذُنِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ أَبَانَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَقَالَ مَعْمَرٌ وَعَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ عِيَاضُ بْنُ هِلاَلٍ وَقَالَ الأَوْزَاعِيُّ عِيَاضُ بْنُ أَبِي زُهَيْرٍ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн ал-Ало ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Ҳишом ад-Даставоий ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Абу Касир ривоят қилди, бизга Иёд ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Абон ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди, Ҳилол ибн Иёддан, у Абу Саъид ал-Худрийдан ривоят қилдики: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сизлардан бирингиз намоз ўқиб, зиёда қилдими ёки камайтирдими билмаса, ўтирган ҳолида икки сажда қилсин. Бас, шайтон келиб: ‹Сен таҳоратни буздинг› деса, ‹Ёлғон айтдинг› десин — бурни билан ҳид сезгани ёки қулоғи билан овоз эшитганидан бошқа ҳолда» деди. Бу Абоннинг ҳадиси лафзи. Абу Довуд айтди: Маъмар ва Али ибн ал-Муборак «Иёд ибн Ҳилол» дедилар, ал-Авзўий эса «Иёд ибн Абу Зуҳайр» деди.

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي جَاءَهُ الشَّيْطَانُ فَلَبَسَ عَلَيْهِ حَتَّى لاَ يَدْرِي كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ ذَلِكَ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَا رَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ وَمَعْمَرٌ وَاللَّيْثُ ‏.‏

Бизга ал-Қаънабий ривоят қилди, Моликдан, у ибн Шиҳобдан, у Абу Салама ибн Абдурроҳмондан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта, сизлардан бирингиз намоз ўқишга турганда, шайтон унга келиб, қанча ўқиганини билмай қолгунича унга аралаштириб юборади. Бас, сизлардан бирингиз буни топса, ўтирган ҳолида икки сажда қилсин» деди. Абу Довуд айтди: Уни шундай ибн Уяйна, Маъмар ва ал-Лайс ривоят қилди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ أَبِي يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ بِإِسْنَادِهِ زَادَ ‏ "‏ وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ التَّسْلِيمِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳажжож ибн Абу Яъқуб ривоят қилди, бизга Яъқуб ривоят қилди, бизга аз-Зуҳрийнинг жияни ривоят қилди, Муҳаммад ибн Муслимдан, шу ҳадисни унинг исноди билан, ва: «ўтирган ҳолида саломдан олдин» деб зиёда қилди.

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، أَخْبَرَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيُّ، بِإِسْنَادِهِ وَمَعْنَاهُ قَالَ ‏ "‏ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ ثُمَّ لْيُسَلِّمْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳажжож ривоят қилди, бизга Яъқуб ривоят қилди, менга отам хабар берди, ибн Ишоқдан, менга Муҳаммад ибн Муслим аз-Зуҳрий ривоят қилди, унинг исноди ва маъноси билан. У: «Салом беришдан олдин икки сажда қилсин, сўнг салом берсин» деди.