حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، قَالَ اجْتَمَعَ حُذَيْفَةُ وَأَبُو مَسْعُودٍ فَقَالَ حُذَيْفَةُ لأَنَا بِمَا مَعَ الدَّجَّالِ أَعْلَمُ مِنْهُ إِنَّ مَعَهُ بَحْرًا مِنْ مَاءٍ وَنَهْرًا مِنْ نَارٍ فَالَّذِي تَرَوْنَ أَنَّهُ نَارٌ مَاءٌ وَالَّذِي تَرَوْنَ أَنَّهُ مَاءٌ نَارٌ فَمَنْ أَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْكُمْ فَأَرَادَ الْمَاءَ فَلْيَشْرَبْ مِنَ الَّذِي يَرَى أَنَّهُ نَارٌ فَإِنَّهُ سَيَجِدُهُ مَاءً . قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ الْبَدْرِيُّ هَكَذَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ .
Бизга ал-Ҳасан ибн Амр ривоят қилди, бизга Жарир ривоят қилди, у Мансурдан, у Рибъий ибн Ҳирошдан: У деди: Ҳузайфа ва Абу Масъуд йиғилишди. Ҳузайфа: ‹Албатта, мен Дажжол билан бирга бўлган нарсани ундан кўра кўпроқ биламан. Албатта, у билан бирга бир денгиз сув ва бир дарё ўт бўлади. Сизлар ўт деб кўрган нарса сувдир, сизлар сув деб кўрган нарса эса ўтдир. Сизлардан ким бунга етса ва сувни истаса, ўт деб кўрган нарсасидан ичсин, чунки у уни сув деб топади› деди. Абу Масъуд ал-Бадрий: ‹Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганларини худди шундай эшитдим› деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " مَا بُعِثَ نَبِيٌّ إِلاَّ قَدْ أَنْذَرَ أُمَّتَهُ الدَّجَّالَ الأَعْوَرَ الْكَذَّابَ أَلاَ وَإِنَّهُ أَعْوَرُ وَإِنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ وَإِنَّ بَيْنَ عَيْنَيْهِ مَكْتُوبًا كَافِرٌ " .
Бизга Абул-Валид ат-Таёлисий ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, у Қатодадан: У деди: Анас ибн Моликнинг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилиб айтганини эшитдим: У: «Ҳеч бир пайғамбар юборилмадики, ўз умматини кўр, ёлғончи Дажжолдан огоҳлантирмаган бўлсин. Билингки, у кўрдир, Раббингиз эса кўр эмас ва унинг икки кўзи орасида ‹кофир› деб ёзилган» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، ك ف ر .
Бизга Муҳаммад ибнул-Мусанно ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Жаъфардан, у Шуъбадан: коф, фо, ро (яъни ‹кофир› ҳарфлари).
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ " يَقْرَؤُهُ كُلُّ مُسْلِمٍ " .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Абдулворис ривоят қилди, у Шуайб ибнул-Ҳабҳобдан, у Анас ибн Моликдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ушбу ҳадисда: У: «Уни ҳар бир мусулмон ўқийди» деди.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ، عَنْ أَبِي الدَّهْمَاءِ، قَالَ سَمِعْتُ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ، يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ سَمِعَ بِالدَّجَّالِ فَلْيَنْأَ عَنْهُ فَوَاللَّهِ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَأْتِيهِ وَهْوَ يَحْسِبُ أَنَّهُ مُؤْمِنٌ فَيَتَّبِعُهُ مِمَّا يُبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ أَوْ لِمَا يُبْعَثُ بِهِ مِنَ الشُّبُهَاتِ " . هَكَذَا قَالَ .
Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Жарир ривоят қилди, бизга Ҳумайд ибн Ҳилол ривоят қилди, у Абуд-Даҳмодан: У деди: Имрон ибн Ҳусайннинг ривоят қилиб айтганини эшитдим: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким Дажжол ҳақида эшитса, ундан узоқлашсин. Валлаҳи, албатта бир киши унинг олдига ўзини мўмин деб ҳисоблаган ҳолда келади, лекин у (Дажжол) келтирадиган шубҳалар сабабли унга эргашиб кетади» деди. Худди шундай деди.
حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، حَدَّثَنَا بَقِيَّةُ، حَدَّثَنِي بَحِيرٌ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنِّي قَدْ حَدَّثْتُكُمْ عَنِ الدَّجَّالِ حَتَّى خَشِيتُ أَنْ لاَ تَعْقِلُوا إِنَّ مَسِيحَ الدَّجَّالِ رَجُلٌ قَصِيرٌ أَفْحَجُ جَعْدٌ أَعْوَرُ مَطْمُوسُ الْعَيْنِ لَيْسَ بِنَاتِئَةٍ وَلاَ جَحْرَاءَ فَإِنْ أُلْبِسَ عَلَيْكُمْ فَاعْلَمُوا أَنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ عَمْرُو بْنُ الأَسْوَدِ وَلِيَ الْقَضَاءَ .
Бизга Ҳайва ибн Шурайҳ ривоят қилди, бизга Бақийя ривоят қилди, менга Баҳир ривоят қилди, у Холид ибн Маъдондан, у Амр ибнул-Асваддан, у Жунода ибн Абу Умайядан, у Убода ибнус-Сомитдан: У уларга ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта мен сизларга Дажжол ҳақида шу қадар сўзлаб бердимки, ҳатто сизлар ақл етказа олмасангиз керақ деб қўрқдим. Албатта, Масиҳ Дажжол калта бўйли, оёқлари очиқ, жингалак сочли, кўр, кўзи ўчган кишидир — унинг (кўзи) на бўртиб чиққан, на чуқур ботгандир. Агар бу сизларга чалкаш бўлса, билингки, Раббингиз кўр эмас» деди. Абу Довуд деди: Амр ибнул-Асвад қозилик (мансабини) тутган эди.
حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ صَالِحٍ الدِّمَشْقِيُّ الْمُؤَذِّنُ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا ابْنُ جَابِرٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ جَابِرٍ الطَّائِيُّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّوَّاسِ بْنِ سَمْعَانَ الْكِلاَبِيِّ، قَالَ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الدَّجَّالَ فَقَالَ " إِنْ يَخْرُجْ وَأَنَا فِيكُمْ فَأَنَا حَجِيجُهُ دُونَكُمْ وَإِنْ يَخْرُجْ وَلَسْتُ فِيكُمْ فَامْرُؤٌ حَجِيجُ نَفْسِهِ وَاللَّهُ خَلِيفَتِي عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ فَمَنْ أَدْرَكَهُ مِنْكُمْ فَلْيَقْرَأْ عَلَيْهِ فَوَاتِحَ سُورَةِ الْكَهْفِ فَإِنَّهَا جِوَارُكُمْ مِنْ فِتْنَتِهِ " . قُلْنَا وَمَا لُبْثُهُ فِي الأَرْضِ قَالَ " أَرْبَعُونَ يَوْمًا يَوْمٌ كَسَنَةٍ وَيَوْمٌ كَشَهْرٍ وَيَوْمٌ كَجُمُعَةٍ وَسَائِرُ أَيَّامِهِ كَأَيَّامِكُمْ " . فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا الْيَوْمُ الَّذِي كَسَنَةٍ أَتَكْفِينَا فِيهِ صَلاَةُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ قَالَ " لاَ اقْدُرُوا لَهُ قَدْرَهُ ثُمَّ يَنْزِلُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ عِنْدَ الْمَنَارَةِ الْبَيْضَاءِ شَرْقِيَّ دِمَشْقَ فَيُدْرِكُهُ عِنْدَ بَابِ لُدٍّ فَيَقْتُلُهُ " .
Бизга Сафвон ибн Солиҳ ад-Димашқий ал-Муаззин ривоят қилди, бизга Валиду ривоят қилди, бизга Ибн Жобир ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Жобир ат-Тоий ривоят қилди, у Абдурраҳмон ибн Жубайр ибн Нуфайрдан, у отасидан, у Наввос ибн Самъон ал-Килобийдан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Дажжолни зикр қилдилар ва дедилар: «Агар у мен сизларнинг оранглизда бўлган пайтимда чиқса, мен сизлардан кўра унга қарши далил келтирувчиман. Агар мен сизларнинг оранглизда бўлмаганимда чиқса, ҳар бир киши ўзи учун далил келтирувчидир. Аллаҳ ҳар бир мусулмон устидан менинг ўринбосаримдир. Сизлардан ким унга етишса, унга Каҳф сурасининг бошини ўқисин, чунки у сизларни унинг фитнасидан сақловчидир». Биз: «Унинг ердаги туриши қанча?» дедик. У: «Қирқ кун. Бир куни бир йилдек, бир куни бир ойдек, бир куни бир ҳафтадек ва қолган кунлари сизнинг кунларингиздек», дедилар. Биз: «Эй Расулуллаҳ, бир йилга тенг бўлган ўша кунда бир кун-кечалик намоз бизга кифоя қиладими?» дедик. У: «Йўқ, унга ўлчовини чамалаб олинг», дедилар. «Кейин Ийсо ибн Марям Дамашқнинг шарқидаги оқ минора ёнида тушади, сўнг уни Луд дарвозаси ёнида етиб олиб ўлдиради».
حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ضَمْرَةُ، عَنِ السَّيْبَانِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ وَذَكَرَ الصَّلَوَاتِ مِثْلَ مَعْنَاهُ .
Бизга Ийсо ибн Муҳаммад ривоят қилди, бизга Замра ривоят қилди, у ас-Сайбоонийдан, у Амр ибн Абдуллаҳдан, у Абу Умомадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунга ўхшашини ривоят қилди ва намозларни худди шу маънода зикр қилди.
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ حَدِيثِ أَبِي الدَّرْدَاءِ، يَرْوِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الْكَهْفِ عُصِمَ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَا قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ " مَنْ حَفِظَ مِنْ خَوَاتِيمِ سُورَةِ الْكَهْفِ " . وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ " مِنْ آخِرِ الْكَهْفِ " .
Бизга Ҳафс ибн Умар ривоят қилди, бизга Ҳаммом ривоят қилди, бизга Қатода ривоят қилди, у Солим ибн Абил-Жаъддан, у Маъдон ибн Абу Талҳадан, у Абуд-Дардо ҳадисидан ривоят қилиб, уни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан келтиради. У деди: «Ким Каҳф сурасининг бошидан ўн оятни ёдласа, Дажжол фитнасидан сақланади». Абу Довуд айтди: Ҳишом ад-Даставоий ҳам Қатодадан шундай айтди, фақат у: «Ким Каҳф сурасининг охиридан ёдласа», деди. Шуъба эса Қатодадан: «Каҳфнинг охиридан», деди.
حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ آدَمَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ نَبِيٌّ - يَعْنِي عِيسَى - وَإِنَّهُ نَازِلٌ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَاعْرِفُوهُ رَجُلٌ مَرْبُوعٌ إِلَى الْحُمْرَةِ وَالْبَيَاضِ بَيْنَ مُمَصَّرَتَيْنِ كَأَنَّ رَأْسَهُ يَقْطُرُ وَإِنْ لَمْ يُصِبْهُ بَلَلٌ فَيُقَاتِلُ النَّاسَ عَلَى الإِسْلاَمِ فَيَدُقُّ الصَّلِيبَ وَيَقْتُلُ الْخِنْزِيرَ وَيَضَعُ الْجِزْيَةَ وَيُهْلِكُ اللَّهُ فِي زَمَانِهِ الْمِلَلَ كُلَّهَا إِلاَّ الإِسْلاَمَ وَيُهْلِكُ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ فَيَمْكُثُ فِي الأَرْضِ أَرْبَعِينَ سَنَةً ثُمَّ يُتَوَفَّى فَيُصَلِّي عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ " .
Бизга Ҳудба ибн Холид ривоят қилди, бизга Ҳаммом ибн Яҳё ривоят қилди, у Қатодадан, у Абдурраҳмон ибн Одамдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Менинг билан унинг — яъни Ийсонинг — орасида пайғамбар йўқ. У албатта тушади. Уни кўрганингизда таниб олинг: у қизғиш ва оқ рангли ўртача бўйли киши бўлиб, икки заъфаранги рангли кийим орасида бўлади. Боши гўё томчилаб тургандек, гарчи унга ҳеч нам тегмаган бўлса ҳам. У одамлар билан Ислом учун жанг қилади, салибни синдиради, чўчқани ўлдиради ва жизяни бекор қилади. Аллаҳ унинг замонида Исломдан бошқа барча миллатларни ҳалок қилади. У Масиҳ Дажжолни ҳалок қилади, сўнг ерда қирқ йил туради, кейин вафот этади ва мусулмонлар унга жаноза намозини ўқийдилар».