Гўзал ахлоқ

Odob kitobi · 4 ҳадис

باب فِي حُسْنِ الْخُلُقِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي الإِسْكَنْدَرَانِيَّ - عَنْ عَمْرٍو، عَنِ الْمُطَّلِبِ، عَنْ عَائِشَةَ، رَحِمَهَا اللَّهُ قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَيُدْرِكُ بِحُسْنِ خُلُقِهِ دَرَجَةَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Қутайба ибн Саъид ривоят қилди, бизга Яъқуб — яъни ал-Искандароний — Амрдан, у ал-Мутталибдан, у Оиша раҳимаҳаллаҳдан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитдим: «Албатта муъмин ўзининг гўзал ахлоқи билан рўза тутувчи, (тунда) қиём қилувчи кишининг даражасига етади».

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ، وَحَفْصُ بْنُ عُمَرَ، قَالاَ حَدَّثَنَا ح، وَحَدَّثَنَا ابْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ أَبِي بَزَّةَ، عَنْ عَطَاءٍ الْكَيْخَارَانِيِّ، عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَا مِنْ شَىْءٍ أَثْقَلُ فِي الْمِيزَانِ مِنْ حُسْنِ الْخُلُقِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ قَالَ سَمِعْتُ عَطَاءً الْكَيْخَارَانِيَّ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهُوَ عَطَاءُ بْنُ يَعْقُوبَ وَهُوَ خَالُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ نَافِعٍ يُقَالُ كَيْخَارَانِيٌّ وَكَوْخَارَانِيٌّ ‏.‏

Бизга Абу Валид ат-Таёлисий ва Ҳафс ибн Умар ривоят қилиб деди: бизга (ҳ) (ривоят қилинди). Ва бизга Ибн Касир ривоят қилди, бизга Шуъба, ал-Қосим ибн Абу Баззадан, у Ато ал-Кайхоронийдан, у Умму Дардодан, у Абу Дардодан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан хабар берди, у деди: «Мезонда гўзал ахлоқдан оғирроқ бирор нарса йўқдир». Абу Валид деди: У, Ато ал-Кайхоронийни эшитдим, деди. Абу Довуд деди: У Ато ибн Яъқуб бўлиб, Иброҳим ибн Нофиънинг тоғасидир. Унга Кайхороний ва Кавхороний ҳам дейилади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الدِّمَشْقِيُّ أَبُو الْجَمَاهِرِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو كَعْبٍ، أَيُّوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّعْدِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ حَبِيبٍ الْمُحَارِبِيُّ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَنَا زَعِيمٌ بِبَيْتٍ فِي رَبَضِ الْجَنَّةِ لِمَنْ تَرَكَ الْمِرَاءَ وَإِنْ كَانَ مُحِقًّا وَبِبَيْتٍ فِي وَسَطِ الْجَنَّةِ لِمَنْ تَرَكَ الْكَذِبَ وَإِنْ كَانَ مَازِحًا وَبِبَيْتٍ فِي أَعْلَى الْجَنَّةِ لِمَنْ حَسَّنَ خُلُقَهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Усмон ад-Димашқий Абул-Жамоҳир ривоят қилди, у деди: бизга Абу Каъб Айюб ибн Муҳаммад ас-Саъдий ривоят қилди, у деди: менга Сулаймон ибн Ҳабиб ал-Муҳорибий, Абу Умомадан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Мен жаннатнинг чеккасидаги бир уйга кафилман — баҳсни (жажални) тарк этган киши учун, гарчи у ҳақ бўлса ҳам; жаннатнинг ўртасидаги бир уйга (кафилман) — ёлғонни тарк этган киши учун, гарчи у ҳазиллашаётган бўлса ҳам; ва жаннатнинг энг юқорисидаги бир уйга (кафилман) — ахлоқини гўзал қилган киши учун».

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، وَعُثْمَانُ، ابْنَا أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَعْبَدِ بْنِ خَالِدٍ، عَنْ حَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ الْجَوَّاظُ وَلاَ الْجَعْظَرِيُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَالْجَوَّاظُ الْغَلِيظُ الْفَظُّ ‏.‏

Бизга Абу Бакр ва Усмон — Абу Шайбанинг икки ўғли — ривоят қилиб дедилар: Бизга Вакийъ, Суфёндан, у Маъбад ибн Холиддан, у Ҳориса ибн Ваҳбдан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Жаннатга мутакаббир, қўпол-дағал киши ҳам, такаббурлигидан ортиб кетган киши ҳам кирмайди». У деди: «ал-Жаввоз» — бу қўпол ва дағал кишидир.