Ёлғон ҳақида қаттиқ огоҳлантириш

Odob kitobi · 4 ҳадис

باب فِي التَّشْدِيدِ فِي الْكَذِبِ

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، أَخْبَرَنَا الأَعْمَشُ، ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِيَّاكُمْ وَالْكَذِبَ فَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ وَيَتَحَرَّى الْكَذِبَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا وَعَلَيْكُمْ بِالصِّدْقِ فَإِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ وَيَتَحَرَّى الصِّدْقَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ صِدِّيقًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Вакиъ ривоят қилди, бизга Аъмаш хабар берди (ҳ). Ва бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Довуд ривоят қилди, бизга Аъмаш Абу Воилдан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди, у айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ёлғондан сақланинглар, чунки ёлғон фужурга (фосиқликка) бошлайди, фужур эса ўтга бошлайди. Киши ёлғон айтиб ва ёлғонни излайвериб, охири Аллаҳ ҳузурида каззоб (жуда ёлғончи) деб ёзилади. Ростгўйликни ўзингизга лозим тутинглар, чунки ростгўйлик яхшиликка бошлайди, яхшилик эса жаннатга бошлайди. Киши рост сўзлаб ва ростни излайвериб, охири Аллаҳ ҳузурида сиддиқ (жуда ростгўй) деб ёзилади» деди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ وَيْلٌ لِلَّذِي يُحَدِّثُ فَيَكْذِبُ لِيُضْحِكَ بِهِ الْقَوْمَ وَيْلٌ لَهُ وَيْلٌ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ибн Мусарҳад ривоят қилди, бизга Яҳё Баҳз ибн Ҳакиймдан ривоят қилди, у: Менга отам ўз отасидан ривоят қилди, у айтди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг бундай деганини эшитдим: «Қавмни кулдириш учун гапириб ёлғон айтадиган кишига вой бўлсин! Унга вой бўлсин, унга вой бўлсин!»

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ مَوَالِي عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ الْعَدَوِيِّ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ قَالَ دَعَتْنِي أُمِّي يَوْمًا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ فِي بَيْتِنَا فَقَالَتْ هَا تَعَالَ أُعْطِيكَ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَمَا أَرَدْتِ أَنْ تُعْطِيهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أُعْطِيهِ تَمْرًا ‏.‏ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا إِنَّكِ لَوْ لَمْ تُعْطِيهِ شَيْئًا كُتِبَتْ عَلَيْكِ كِذْبَةٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Қутайба ривоят қилди, бизга Лайс Ибн Ажлондан ривоят қилди, Абдуллаҳ ибн Омир ибн Робиъа Адавийнинг мавлоларидан бир киши унга Абдуллаҳ ибн Омирдан ривоят қилдики, у айтди: Бир куни онам мени чақирди, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уйимизда ўтирар эди. У: «Ҳа, кел, сенга бераман» деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Унга нима бермоқчи эдинг?» деди. У: «Унга хурмо бераман» деди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Билки, агар унга ҳеч нарса бермаганингда, сенга бир ёлғон ёзиларди» деди.

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ، - قَالَ ابْنُ حُسَيْنٍ فِي حَدِيثِهِ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ كَفَى بِالْمَرْءِ إِثْمًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ يَذْكُرْ حَفْصٌ أَبَا هُرَيْرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ يُسْنِدْهُ إِلاَّ هَذَا الشَّيْخُ يَعْنِي عَلِيَّ بْنَ حَفْصٍ الْمَدَائِنِيَّ ‏.‏

Бизга Ҳафс ибн Умар ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди (ҳ). Ва бизга Муҳаммад ибнул-Ҳусайн ривоят қилди, бизга Али ибн Ҳафс ривоят қилди, у: Бизга Шуъба Хубайб ибн Абдурраҳмондан, у Ҳафс ибн Осимдан — Ибн Ҳусайн ўз ҳадисида: «у Абу Ҳурайрадан» деди — ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Кишига гуноҳ сифатида эшитган ҳар бир нарсасини гапириши кифоядир» деди. Абу Довуд айтди: Ҳафс Абу Ҳурайрани зикр қилмади. Абу Довуд айтди: Буни ушбу шайхдан — яъни Али ибн Ҳафс Мадоинийдан — бошқа ҳеч ким муснад қилиб (Пайғамбарга улаб) ривоят қилмади.