Havola (qarz o'tkazish)

Sahihul Buxoriy · 3 hadis · 1/1-sahifa

كتاب الحوالات

2193-hadis

وَقَالَ اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، كَانَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ الأَنْصَارِيِّ، مِنْ بَنِي حَارِثَةَ أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّاسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَبَايَعُونَ الثِّمَارَ، فَإِذَا جَدَّ النَّاسُ وَحَضَرَ تَقَاضِيهِمْ قَالَ الْمُبْتَاعُ إِنَّهُ أَصَابَ الثَّمَرَ الدُّمَانُ أَصَابَهُ مُرَاضٌ أَصَابَهُ قُشَامٌ ـ عَاهَاتٌ يَحْتَجُّونَ بِهَا ـ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا كَثُرَتْ عِنْدَهُ الْخُصُومَةُ فِي ذَلِكَ ‏ "‏ فَإِمَّا لاَ فَلاَ يَتَبَايَعُوا حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُ الثَّمَرِ ‏"‏‏.‏ كَالْمَشُورَةِ يُشِيرُ بِهَا لِكَثْرَةِ خُصُومَتِهِمْ‏.‏ وَأَخْبَرَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ لَمْ يَكُنْ يَبِيعُ ثِمَارَ أَرْضِهِ حَتَّى تَطْلُعَ الثُّرَيَّا فَيَتَبَيَّنَ الأَصْفَرُ مِنَ الأَحْمَرِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ رَوَاهُ عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ حَدَّثَنَا حَكَّامٌ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ عَنْ زَكَرِيَّاءَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ سَهْلٍ عَنْ زَيْدٍ

Lays Abuzzinoddan dedi: Urva ibn Zubayr Sahl ibn Abu Hasma Ansoriydan — Banu Horisadan — rivoyat qilar edi, u unga Zayd ibn Sobitdan (roziyallahu anhu) rivoyat qildi, u dedi: Odamlar Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) zamonida mevalarni savdolashardilar. Odamlar (xurmoni) uzib, ularning hisob-kitobi vaqti kelganda, sotib oluvchi: Mevaga damon (chirish) tegdi, unga zararkunanda tushdi, unga qusham (to'kilish) tegdi — der edi (bular illatlar bo'lib, ular shu bilan bahslashardilar). Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam), bu haqdagi nizolar uning oldida ko'payganda dedi: «Modomiki shunday ekan, mevaning yaxshi holati ko'rinmaguncha savdolashmasinlar» — bu ularning nizolari ko'payganligi uchun maslahat tariqasida edi. Va menga Xorija ibn Zayd ibn Sobit xabar berdi: Zayd ibn Sobit o'z yerining mevalarini — toki Surayyo (yulduzi) ko'tarilib, sariq (meva) qizildan ajralib ko'rinmaguncha — sotmas edi. Abu Abdulloh dedi: Buni Ali ibn Bahr rivoyat qildi, bizga Hakkom rivoyat qildi, bizga Anbasa, Zakariyodan, u Abuzzinoddan, u Urvadan, u Sahldan, u Zayddan rivoyat qildi.

2194-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ بَيْعِ الثِّمَارِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهَا، نَهَى الْبَائِعَ وَالْمُبْتَاعَ‏.‏

Bizga Abdulloh ibn Yusuf rivoyat qildi, bizga Molik xabar berdi, u Nofe'dan, u Abdulloh ibn Umardan (roziyallahu anhumo): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) mevalarni — toki ularning yaxshi holati ko'rinmaguncha — sotishdan man qildi; sotuvchini ham, sotib oluvchini ham man qildi.

2195-hadis

حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ تُبَاعَ ثَمَرَةُ النَّخْلِ حَتَّى تَزْهُوَ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي حَتَّى تَحْمَرَّ‏.‏

Bizga Ibn Muqotil rivoyat qildi, bizga Abdulloh xabar berdi, bizga Humayd Taviil xabar berdi, u Anasdan (roziyallahu anhu): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) xurmo daraxtining mevasini — toki u zahv qilmaguncha (rangga kirmaguncha) — sotishdan man qildi. Abu Abdulloh dedi: Ya'ni qizarmaguncha.