Каъб ибн Ашрафнинг ўлдирилиши

G'azotlar kitobi · 1 ҳадис

باب قَتْلُ كَعْبِ بْنِ الأَشْرَفِ

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ لِكَعْبِ بْنِ الأَشْرَفِ فَإِنَّهُ قَدْ آذَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ ‏"‏‏.‏ فَقَامَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُحِبُّ أَنْ أَقْتُلَهُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأْذَنْ لِي أَنْ أَقُولَ شَيْئًا‏.‏ قَالَ ‏"‏ قُلْ ‏"‏‏.‏ فَأَتَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ فَقَالَ إِنَّ هَذَا الرَّجُلَ قَدْ سَأَلَنَا صَدَقَةً، وَإِنَّهُ قَدْ عَنَّانَا، وَإِنِّي قَدْ أَتَيْتُكَ أَسْتَسْلِفُكَ‏.‏ قَالَ وَأَيْضًا وَاللَّهِ لَتَمَلُّنَّهُ قَالَ إِنَّا قَدِ اتَّبَعْنَاهُ فَلاَ نُحِبُّ أَنْ نَدَعَهُ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَى أَىِّ شَىْءٍ يَصِيرُ شَأْنُهُ، وَقَدْ أَرَدْنَا أَنْ تُسْلِفَنَا وَسْقًا، أَوْ وَسْقَيْنِ ـ وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو غَيْرَ مَرَّةٍ، فَلَمْ يَذْكُرْ وَسْقًا أَوْ وَسْقَيْنِ أَوْ فَقُلْتُ لَهُ فِيهِ وَسْقًا أَوْ وَسْقَيْنِ فَقَالَ أُرَى فِيهِ وَسْقًا أَوْ وَسْقَيْنِ ـ فَقَالَ نَعَمِ ارْهَنُونِي‏.‏ قَالُوا أَىَّ شَىْءٍ تُرِيدُ قَالَ فَارْهَنُونِي نِسَاءَكُمْ‏.‏ قَالُوا كَيْفَ نَرْهَنُكَ نِسَاءَنَا وَأَنْتَ أَجْمَلُ الْعَرَبِ قَالَ فَارْهَنُونِي أَبْنَاءَكُمْ‏.‏ قَالُوا كَيْفَ نَرْهَنُكَ أَبْنَاءَنَا فَيُسَبُّ أَحَدُهُمْ، فَيُقَالُ رُهِنَ بِوَسْقٍ أَوْ وَسْقَيْنِ‏.‏ هَذَا عَارٌ عَلَيْنَا، وَلَكِنَّا نَرْهَنُكَ اللأْمَةَ ـ قَالَ سُفْيَانُ يَعْنِي السِّلاَحَ ـ فَوَاعَدَهُ أَنْ يَأْتِيَهُ، فَجَاءَهُ لَيْلاً وَمَعَهُ أَبُو نَائِلَةَ وَهْوَ أَخُو كَعْبٍ مِنَ الرَّضَاعَةِ، فَدَعَاهُمْ إِلَى الْحِصْنِ، فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ فَقَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ أَيْنَ تَخْرُجُ هَذِهِ السَّاعَةَ فَقَالَ إِنَّمَا هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ، وَأَخِي أَبُو نَائِلَةَ ـ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو قَالَتْ أَسْمَعُ صَوْتًا كَأَنَّهُ يَقْطُرُ مِنْهُ الدَّمُ‏.‏ قَالَ إِنَّمَا هُوَ أَخِي مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ وَرَضِيعِي أَبُو نَائِلَةَ ـ إِنَّ الْكَرِيمَ لَوْ دُعِيَ إِلَى طَعْنَةٍ بِلَيْلٍ لأَجَابَ قَالَ وَيُدْخِلُ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ مَعَهُ رَجُلَيْنِ ـ قِيلَ لِسُفْيَانَ سَمَّاهُمْ عَمْرٌو قَالَ سَمَّى بَعْضَهُمْ قَالَ عَمْرٌو جَاءَ مَعَهُ بِرَجُلَيْنِ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو أَبُو عَبْسِ بْنُ جَبْرٍ، وَالْحَارِثُ بْنُ أَوْسٍ وَعَبَّادُ بْنُ بِشْرٍ قَالَ عَمْرٌو وَجَاءَ مَعَهُ بِرَجُلَيْنِ ـ فَقَالَ إِذَا مَا جَاءَ فَإِنِّي قَائِلٌ بِشَعَرِهِ فَأَشَمُّهُ، فَإِذَا رَأَيْتُمُونِي اسْتَمْكَنْتُ مِنْ رَأْسِهِ فَدُونَكُمْ فَاضْرِبُوهُ‏.‏ وَقَالَ مَرَّةً ثُمَّ أُشِمُّكُمْ‏.‏ فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ مُتَوَشِّحًا وَهْوَ يَنْفَحُ مِنْهُ رِيحُ الطِّيبِ، فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ رِيحًا ـ أَىْ أَطْيَبَ ـ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو قَالَ عِنْدِي أَعْطَرُ نِسَاءِ الْعَرَبِ وَأَكْمَلُ الْعَرَبِ قَالَ عَمْرٌو فَقَالَ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أَشَمَّ رَأْسَكَ قَالَ نَعَمْ، فَشَمَّهُ، ثُمَّ أَشَمَّ أَصْحَابَهُ ثُمَّ قَالَ أَتَأْذَنُ لِي قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَلَمَّا اسْتَمْكَنَ مِنْهُ قَالَ دُونَكُمْ‏.‏ فَقَتَلُوهُ ثُمَّ أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ‏.‏

Али ибн Абдуллаҳ бизга айтди, Суфён бизга айтди, Амр деди: Жобир ибн Абдуллаҳ розияллаҳу анҳумони шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Каъб ибнул-Ашрафга ким (кифоя қилади)? Чунки у Аллаҳ ва Унинг Расулига озор берди», деди. Шунда Муҳаммад ибн Маслама туриб: «Эй Расулуллаҳ, уни ўлдиришимни хоҳлайсанми?», деди. У: «Ҳа», деди. У: «Менга бир нарса (ёлғон) айтишга изн бер», деди. У: «Айт», деди. Муҳаммад ибн Маслама унга (Каъбга) келди ва: «Мана бу киши (Набий) биздан садақа (закот) сўради, у бизни қийнади (чарчатди); мен сенга қарз сўраб келдим», деди. У: «Яна ҳам (қийнайди); Аллаҳга қасам, сизлар ундан зерикасизлар», деди. У: «Биз унга эргашди к, уни — иши қаерга боришини кўргунимизгача — ташлашни ёқтирмаймиз; биз сендан бир ёки икки васқ (хурмо) қарз олишни истадик» — Амр бизга бир неча марта айтди, ‹бир ёки икки васқ› демади; ёки мен унга: ‹унда бир ёки икки васқ (борми)?› дедим, у: ‹Унда бир ёки икки васқ (бор) деб ўйлайман› деди — У: «Ҳа, менга гаров беринг», деди. Улар: «Нима истайсан?», дедилар. У: «Менга хотинларингизни гаровга беринг», деди. Улар: «Сен арабнинг энг чиройлиси бўла туриб, хотинларимизни сенга қандай гаровга берайлик?», дедилар. У: «Менга ўғилларингизни гаровга беринг», деди. Улар: «Ўғилларимизни сенга қандай гаровга берайлик — улардан бири сўкилиб: ‹бир ёки икки васққа гаровга қўйилган› дейилади; бу бизга номус (ор); лекин биз сенга қурол (лаъма)ни гаровга берамиз» — Суфён: «яъни қуролни», деди. У (Каъб) унга (Муҳаммад) келишини ваъда қилди. (Муҳаммад) унга кечаси келди, у билан Абу Ноила — у Каъбнинг сутдан акаси — бор эди. (Каъб) уларни қалъага (чақирди), у уларнин олдига тушди. Хотини унга: «Бу соатда қаерга чиқасан?», деди. У: «У фақат Муҳаммад ибн Маслама ва биродарим Абу Ноила» — Амрдан бошқаси (рови): У (хотин): «Мен шундай овоз эшитаманки, гўё ундан қон томади», деди — У: «У фақат биродарим Муҳаммад ибн Маслама ва сутдошим Абу Ноила; албатта карам (сахий) киши кечаси (меҳмонга) зарбга (найзага) чақирилса ҳам жавоб берар эди», деди. (Амр): Муҳаммад ибн Маслама ўзи билан икки кишини олиб кирди — Суфёнга: «Амр уларни номладими?» дейилди, у: «Баъзисини номлади», деди. Амр: «У ўзи билан икки кишини келтирди», деди; Амрдан бошқаси: «Абу Абс ибн Жабр, Ҳорис ибн Авс ва Аббод ибн Бишр», деди. Амр: «У ўзи билан икки кишини келтирди», деди. У: «У келганида, мен унинг сочидан (ушлаб): ‹Ушаб ҳидлайман› дейман; мени унинг бошини маҳкам ушлаганимни кўрганингизда, (қилични) тортиб уни уринглар», деди. Бир марта: «Сўнг мен сизларга ҳидлатаман (ҳидини сездираман)», деди. (Каъб) уларнин олдига (қиличини) белбоғга тақиб тушди, ундан атир ҳиди тарар эди. (Муҳаммад): «Мен бугунги каби ҳид — яъни хушбўйроқ — кўрмадим», деди; Амрдан бошқаси: У (Каъб): «Менда араб аёлларинин энг атирлиси ва арабнинг энг камоли (гўзал)и бор», деди, деди. Амр: У: «Сенга бошингни ҳидлашимга изн берасанми?», деди. У: «Ҳа», деди, уни ҳидлади, сўнг ўз шерикларини ҳидлатди, сўнг: «Менга изн берасанми?», деди. У: «Ҳа», деди. Ундан (бошини маҳкам) ушлаганида: «Уни тутинглар!», деди. Улар уни ўлдирди, сўнг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келди ва унга хабар берди.