Уммон ва Баҳрайн қиссаси

G'azotlar kitobi · 1 ҳадис

باب قِصَّةُ عُمَانَ وَالْبَحْرَيْنِ

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، سَمِعَ ابْنُ الْمُنْكَدِرِ، جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ قَدْ جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ لَقَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا ثَلاَثًا ‏"‏‏.‏ فَلَمْ يَقْدَمْ مَالُ الْبَحْرَيْنِ حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ أَمَرَ مُنَادِيًا فَنَادَى مَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم دَيْنٌ أَوْ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي‏.‏ قَالَ جَابِرٌ فَجِئْتُ أَبَا بَكْرٍ، فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لَوْ جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا ثَلاَثًا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَأَعْطَانِي‏.‏ قَالَ جَابِرٌ فَلَقِيتُ أَبَا بَكْرٍ بَعْدَ ذَلِكَ فَسَأَلْتُهُ، فَلَمْ يُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَلَمْ يُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُهُ الثَّالِثَةَ فَلَمْ يُعْطِنِي، فَقُلْتُ لَهُ قَدْ أَتَيْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، فَإِمَّا أَنْ تُعْطِيَنِي، وَإِمَّا أَنْ تَبْخَلَ عَنِّي‏.‏ فَقَالَ أَقُلْتَ تَبْخَلُ عَنِّي وَأَىُّ دَاءٍ أَدْوَأُ مِنَ الْبُخْلِ ـ قَالَهَا ثَلاَثًا ـ مَا مَنَعْتُكَ مِنْ مَرَّةٍ إِلاَّ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُعْطِيَكَ‏.‏ وَعَنْ عَمْرٍو عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ جِئْتُهُ، فَقَالَ لِي أَبُو بَكْرٍ عُدَّهَا‏.‏ فَعَدَدْتُهَا فَوَجَدْتُهَا خَمْسَمِائَةٍ، فَقَالَ خُذْ مِثْلَهَا مَرَّتَيْنِ‏.‏

Қутайба ибн Саид бизга айтди, Суфён бизга айтди, Ибн ал-Мункадир Жобир ибн Абдуллаҳ розияллаҳу анҳумони айтаётганини эшитди: У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам менга деди: «Агар Баҳрайн моли келса, мен сенга шундай ва шундай (авуч-авуч) берардим» — уч марта. Лекин Баҳрайн моли Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам вафот этгунича келмади. У Абу Бакрнинг олдига келганда, у бир жарчига буюрди, у: «Кимнинг Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурида қарзи ёки ваъдаси бўлса, менга келсин» деб нидо қилди. Жобир айтди: Мен Абу Бакрнинг олдига келиб, унга Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Агар Баҳрайн моли келса, сенга шундай ва шундай берардим» деганини — уч марта — хабар қилдим. У айтди: У менга берди. Жобир айтди: Мен шундан кейин Абу Бакрни учратиб, ундан сўрадим, у менга бермади. Кейин яна олдига келдим, бермади. Кейин учинчи марта келдим, бермади. Мен унга дедим: «Мен сенга келдим, бермадинг, яна келдим, бермадинг, яна келдим, бермадинг. Ё менга берасан, ё менга бахиллик қиласан.» У деди: «Сен «менга бахиллик қиласан» дедингми? Бахилликдан кўра қайси дард оғирроқ?» — уни уч марта айтди — «Мен сенга ҳар гал (беришни) ман қилган бўлсам, ҳар сафар сенга беришни хоҳлардим.» Амрдан, у Муҳаммад ибн Алидан: Мен Жобир ибн Абдуллаҳни айтаётганини эшитдим: Мен унинг олдига келдим, Абу Бакр менга «Уни сана» деди. Мен уни санадим, беш юз (дирҳам) экан. У деди: «Унинг кабисидан икки марта ол (яъни жами уч улуш, минг беш юз).»