"Зарра миқдор яхшилик қилган уни кўради" ояти

Payg'ambarning Qur'an tafsiri · 1 ҳадис

باب قَوْلِهِ ‏ {‏فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ‏} ‏

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْخَيْلُ لِثَلاَثَةٍ، لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ، فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَطَالَ لَهَا فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ فِي الْمَرْجِ وَالرَّوْضَةِ، كَانَ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهَا قَطَعَتْ طِيَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ آثَارُهَا وَأَرْوَاثُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَ بِهِ كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ فَهْىَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ أَجْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا تَغَنِّيًا وَتَعَفُّفًا وَلَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي رِقَابِهَا وَلاَ ظُهُورِهَا فَهْىَ لَهُ سِتْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِئَاءً وَنِوَاءً فَهْىَ عَلَى ذَلِكَ وِزْرٌ‏.‏ فَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحُمُرِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَىَّ فِيهَا إِلاَّ هَذِهِ الآيَةَ الْفَاذَّةَ الْجَامِعَةَ ‏{‏فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ‏}‏

Исмоил ибн Абдуллаҳ, Моликдан, у Зайд ибн Асламдан, у Абу Солиҳ Саммондан, у Абу Ҳурайрадан (розияллаҳу анҳу) ривоят қилади: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «От уч (тоифа) киши учундир: бир кишига ажр, бир кишига ҳимоя (парда), бир кишига визр (гуноҳ). Ажрга эга бўлган киши — уни Аллаҳ йўлида боғлаб, ўтлоқда ёки ўтзорда унга (арқонини) узун (қўйиб боққан) кишидир; от ўша арқони (етган) жойида ўтлоқ ва ўтзордан нима еса, унга ҳасанатлар бўлади. Агар от арқонини узиб, бир ёки икки баландликка чопса, унинг излари ва тезаклари унга ҳасанат бўлади. Агар у дарёдан ўтиб, ундан ичса-ю, (эгаси) уни суғоришни истамаган бўлса ҳам, бу унга ҳасанат бўлади — бас, у ўша кишига ажр (манбаи)дир. Ва бир киши уни (ўзини) бойлик (тилашдан) тийиб, иффат учун боғлаб, уларнинг бўйни ва белларидаги Аллаҳнинг ҳақини унутмаса — бас, у унга ҳимоя (парда)дир. Ва бир киши уни мақтанчоқлик, риё ва (мусулмонларга) душманлик учун боғласа — бас, у унга шу (сабаб) визр (гуноҳ)дир» дедилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан эшаклар ҳақида сўролди. У: «Аллаҳ менга улар ҳақида фақат мана бу ягона, жамловчи оятни нозил қилди: Бас, ким зарра оғирликда яхшилик қилса, уни кўради; ким зарра оғирликда ёмонлик қилса, уни кўради» дедилар.