Қозиларнинг Аллаҳ нозил қилгани билан ижтиҳод қилиши

Qur'an va Sunnatga amal · 3 ҳадис

بَابُ مَا جَاءَ فِي اجْتِهَادِ الْقُضَاةِ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى

حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ حَسَدَ إِلاَّ فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً فَسُلِّطَ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ، وَآخَرُ آتَاهُ اللَّهُ حِكْمَةً فَهْوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا ‏"‏‏.‏

Абдуллаҳ (ибн Масъуд) айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Фақат икки (киши)да ҳасад (қилишга арзийди): Аллаҳ мол бериб, уни ҳақ (йўл)да сарфлашга ҳукмрон қилган киши; ва Аллаҳ ҳикмат бериб, у билан ҳукм қилиб, уни ўргатадиган киши" деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ سَأَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَنْ إِمْلاَصِ الْمَرْأَةِ ـ هِيَ الَّتِي يُضْرَبُ بَطْنُهَا فَتُلْقِي جَنِينًا ـ فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهِ شَيْئًا فَقُلْتُ أَنَا‏.‏ فَقَالَ مَا هُوَ قُلْتُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ لاَ تَبْرَحْ حَتَّى تَجِيئَنِي بِالْمَخْرَجِ فِيمَا قُلْتَ‏.فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ فَجِئْتُ بِهِ، فَشَهِدَ مَعِي أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ‏.‏

Муғийра ибн Шуъба айтди: Умар ибн ал-Хаттоб имлос ал-маръа — бу (ҳомиладор) аёлнинг қорнига урилиб, жанинини (чала) ташлаб юбориши — ҳақида сўради: "Қайсингиз бу ҳақда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан бирор нарса эшитган?" деди. Мен: "Мен" дедим. У: "У нима?" деди. Мен: "Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: ‹Унда ғурра (бир қул ёки чўри) (дият) бор› деганини эшитдим" дедим. У: "Айтганингга далил (гувоҳ) келтирмагунча кетма" деди. Мен чиқиб, Муҳаммад ибн Масламани топдим ва уни келтирдим. У мен билан бирга — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: ‹Унда ғурра — бир қул ёки чўри (бор)› деганини эшитганини — гувоҳлик берди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ سَأَلَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَنْ إِمْلاَصِ الْمَرْأَةِ ـ هِيَ الَّتِي يُضْرَبُ بَطْنُهَا فَتُلْقِي جَنِينًا ـ فَقَالَ أَيُّكُمْ سَمِعَ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهِ شَيْئًا فَقُلْتُ أَنَا‏.‏ فَقَالَ مَا هُوَ قُلْتُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ لاَ تَبْرَحْ حَتَّى تَجِيئَنِي بِالْمَخْرَجِ فِيمَا قُلْتَ‏.فَخَرَجْتُ فَوَجَدْتُ مُحَمَّدَ بْنَ مَسْلَمَةَ فَجِئْتُ بِهِ، فَشَهِدَ مَعِي أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ فِيهِ غُرَّةٌ عَبْدٌ أَوْ أَمَةٌ ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ‏.‏

Муғийра ибн Шуъба айтди: Умар ибн ал-Хаттоб имлос ал-маръа — бу (ҳомиладор) аёлнинг қорнига урилиб, жанинини (чала) ташлаб юбориши — ҳақида сўради: "Қайсингиз бу ҳақда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан бирор нарса эшитган?" деди. Мен: "Мен" дедим. У: "У нима?" деди. Мен: "Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: ‹Унда ғурра (бир қул ёки чўри) (дият) бор› деганини эшитдим" дедим. У: "Айтганингга далил (гувоҳ) келтирмагунча кетма" деди. Мен чиқиб, Муҳаммад ибн Масламани топдим ва уни келтирдим. У мен билан бирга — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: ‹Унда ғурра — бир қул ёки чўри (бор)› деганини эшитганини — гувоҳлик берди.