Ихтилофнинг ёмонлиги

Qur'an va Sunnatga amal · 3 ҳадис

باب كَرَاهِيَةِ الْخِلاَفِ

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ سَلاَّمِ بْنِ أَبِي مُطِيعٍ، عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ، عَنْ جُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ قُلُوبُكُمْ فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فَقُومُوا عَنْهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ سَمِعَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ سَلَّامًا

Жундаб ибн Абдуллаҳ айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Қуръанни — қалбларингиз унга уйғун (келишган) экан — ўқинглар; қачон (унинг маъносида) ихтилоф қилсангиз, ундан туриб (тарқалиб) кетинг" деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ الْجَوْنِيُّ، عَنْ جُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ اقْرَءُوا الْقُرْآنَ مَا ائْتَلَفَتْ عَلَيْهِ قُلُوبُكُمْ، فَإِذَا اخْتَلَفْتُمْ فَقُومُوا عَنْهُ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ هَارُونَ الأَعْوَرِ، حَدَّثَنَا أَبُو عِمْرَانَ، عَنْ جُنْدَبٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Жундаб ибн Абдуллаҳ (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Қуръанни — қалбларингиз унга уйғун (келишган) экан — ўқинглар; қачон (маъносида) ихтилоф қилсангиз, ундан туриб (тарқалиб) кетинг" деди.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا حُضِرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ وَفِي الْبَيْتِ رِجَالٌ فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ـ قَالَ ‏"‏ هَلُمَّ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَلَبَهُ الْوَجَعُ وَعِنْدَكُمُ الْقُرْآنُ، فَحَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ‏.‏ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْبَيْتِ وَاخْتَصَمُوا، فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ قَرِّبُوا يَكْتُبْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ‏.‏ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ مَا قَالَ عُمَرُ، فَلَمَّا أَكْثَرُوا اللَّغَطَ وَالاِخْتِلاَفَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ قُومُوا عَنِّي ‏"‏‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَيْنَ أَنْ يَكْتُبَ لَهُمْ ذَلِكَ الْكِتَابَ مِنِ اخْتِلاَفِهِمْ وَلَغَطِهِمْ‏.‏

Ибн Аббос айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (вафотига яқин) оғир аҳволда бўлганида — уйда эркаклар бор эди, улар орасида Умар ибн ал-Хаттоб (бор) — у: "Келинглар, сизларга бир китоб (васият) ёзай — ундан кейин ҳеч қачон адашмайсиз" деди. Умар: "Албатта Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га оғриқ ғолиб келди, сизларда Қуръан бор, бизга Аллаҳнинг Китоби етарли" деди. Уй аҳли ихтилоф қилди ва тортишди. Улардан баъзилари: "Яқинлаштиринглар, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сизларга бир китоб ёзсин — ундан кейин ҳеч қачон адашмайсиз" дер эди; баъзилари эса Умар айтганини айтар эди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурида шовқин ва ихтилофни кўпайтиргач, у: "Мендан туринглар (чиқиб кетинг)" деди. Убайдуллаҳ: Ибн Аббос: "Албатта мусибатларнинг бутун мусибати — уларнинг ихтилофи ва шовқини Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан уларга ўша китобни ёзиб бериш орасида тўсиқ бўлганидир" дер эди.