وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبَّادَ بْنَ تَمِيمٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ الْمَازِنِيَّ، يَقُولُ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمُصَلَّى فَاسْتَسْقَى وَحَوَّلَ رِدَاءَهُ حِينَ اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ .
Abdulloh ibn Zayd al-Maziniy aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) namozgohga chiqdi va istisqo (yomg'ir tilab duo) qildi hamda qiblaga yuzlanganida ridosini ag'dardi.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ، عَنْ عَمِّهِ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمُصَلَّى فَاسْتَسْقَى وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَقَلَبَ رِدَاءَهُ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ .
Abbod ibn Tamim amakisidan aytdi: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) namozgohga chiqdi va istisqo qildi, qiblaga yuzlandi, ridosini ag'dardi va ikki rakat o'qidi.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ عَبَّادَ بْنَ تَمِيمٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ زَيْدٍ الأَنْصَارِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ إِلَى الْمُصَلَّى يَسْتَسْقِي وَأَنَّهُ لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَدْعُوَ اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَحَوَّلَ رِدَاءَهُ .
Abdulloh ibn Zayd al-Ansoriy xabar berdi(ki): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) istisqo qilishga namozgohga chiqdi; va u duo qilishni xohlaganida, qiblaga yuzlandi va ridosini ag'dardi.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ، شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبَّادُ بْنُ تَمِيمٍ الْمَازِنِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ عَمَّهُ، وَكَانَ، مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا يَسْتَسْقِي فَجَعَلَ إِلَى النَّاسِ ظَهْرَهُ يَدْعُو اللَّهَ وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَحَوَّلَ رِدَاءَهُ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ .
Abbod ibn Tamim al-Maziniy amakisidan (rivoyat qildi)ki: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bir kun istisqo qilishga chiqdi; bas orqasini odamlarga qaratib, Allahga duo qila boshladi, qiblaga yuzlandi va ridosini ag'dardi, keyin ikki rakat o'qidi.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْفَعُ يَدَيْهِ فِي الدُّعَاءِ حَتَّى يُرَى بَيَاضُ إِبْطَيْهِ .
Anas aytdi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni duoda qo'llarini — qo'ltiqlarining oqligi ko'ringunga qadar — ko'targan holda ko'rdim.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَسْقَى فَأَشَارَ بِظَهْرِ كَفَّيْهِ إِلَى السَّمَاءِ
Anas ibn Molik (rivoyat qildi)ki: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) istisqo qildi va kaftlarining orqasini osmonga qaratdi (ishora qildi).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، وَعَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَرْفَعُ يَدَيْهِ فِي شَىْءٍ مِنْ دُعَائِهِ إِلاَّ فِي الاِسْتِسْقَاءِ حَتَّى يُرَى بَيَاضُ إِبْطَيْهِ . غَيْرَ أَنَّ عَبْدَ الأَعْلَى قَالَ يُرَى بَيَاضُ إِبْطِهِ أَوْ بَيَاضُ إِبْطَيْهِ .
Anas (rivoyat qildi)ki: Allahning Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam) duosidan hech birida — faqat istisqoda(gina) — qo'llarini, qo'ltiqlarining oqligi ko'ringunga qadar, ko'tarmas edi. Faqat Abdul-A'lo: «Bir qo'ltig'ining oqligi yoki ikki qo'ltig'ining oqligi ko'rinar edi» dedi.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّحَدَّثَهُمْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ .
(Bu hadis) bizga Qatoda(dan), Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan shunga o'xshash (rivoyat qilindi).
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَيَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرُونَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّجُمُعَةٍ مِنْ بَابٍ كَانَ نَحْوَ دَارِ الْقَضَاءِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ يَخْطُبُ فَاسْتَقْبَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمًا ثُمَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَتِ الأَمْوَالُ وَانْقَطَعَتِ السُّبُلُ فَادْعُ اللَّهِ يُغِثْنَا . قَالَ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ " اللَّهُمَّ أَغِثْنَا اللَّهُمَّ أَغِثْنَا اللَّهُمَّ أَغِثْنَا " . قَالَ أَنَسٌ وَلاَ وَاللَّهِ مَا نَرَى فِي السَّمَاءِ مِنْ سَحَابٍ وَلاَ قَزَعَةٍ وَمَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ سَلْعٍ مِنْ بَيْتٍ وَلاَ دَارٍ - قَالَ - فَطَلَعَتْ مِنْ وَرَائِهِ سَحَابَةٌ مِثْلُ التُّرْسِ فَلَمَّا تَوَسَّطَتِ السَّمَاءَ انْتَشَرَتْ ثُمَّ أَمْطَرَتْ - قَالَ - فَلاَ وَاللَّهِ مَا رَأَيْنَا الشَّمْسَ سَبْتًا - قَالَ - ثُمَّ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ ذَلِكَ الْبَابِ فِي الْجُمُعَةِ الْمُقْبِلَةِ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ يَخْطُبُ فَاسْتَقْبَلَهُ قَائِمًا فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَتِ الأَمْوَالُ وَانْقَطَعَتِ السُّبُلُ فَادْعُ اللَّهَ يُمْسِكْهَا عَنَّا - قَالَ - فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ ثُمَّ قَالَ " اللَّهُمَّ حَوْلَنَا وَلاَ عَلَيْنَا اللَّهُمَّ عَلَى الآكَامِ وَالظِّرَابِ وَبُطُونِ الأَوْدِيَةِ وَمَنَابِتِ الشَّجَرِ " . فَانْقَلَعَتْ وَخَرَجْنَا نَمْشِي فِي الشَّمْسِ . قَالَ شَرِيكٌ فَسَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَهُوَ الرَّجُلُ الأَوَّلُ قَالَ لاَ أَدْرِي .
Anas ibn Molik (rivoyat qildi)ki: Bir kishi juma kuni Dorul-Qazo tomonidagi bir eshikdan (kirdi) — Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) tikka turib xutba qilayotgan edi; bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga tikka turgan holda ro'para bo'lib: «Ey Rasulullah, mol-mulklar halok bo'ldi, yo'llar uzildi; bas Allahga duo qil — bizga yomg'ir bersin» dedi. Bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) qo'llarini ko'tardi va: «Allahumma, ag'isno; Allahumma, ag'isno; Allahumma, ag'isno (Allahim, bizga yomg'ir ber)» dedi. Anas: «Allahga qasam, biz osmonda bulutni ham, bir parcha bulutni ham ko'rmaganmiz; biz bilan Sal' (tog'i) orasida bir uy ham, bir hovli ham yo'q edi» dedi. Bas uning (tog') ortidan qalqondek bir bulut chiqdi; osmon o'rtasiga yetganida, yoyildi, keyin yomg'ir yog'di. Allahga qasam, biz shanba (bir hafta)cha quyoshni ko'rmadik. Keyin keyingi jumada bir kishi o'sha eshikdan kirdi — Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) tikka turib xutba qilayotgan edi; bas unga tikka turgan holda ro'para bo'lib: «Ey Rasulullah, mol-mulklar halok bo'ldi, yo'llar uzildi; bas Allahga duo qil — uni (yomg'irni) bizdan tutsin (to'xtatsin)» dedi. Bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) qo'llarini ko'tardi va: «Allahumma, atrofimizda (yog'dir), ustimizda emas; Allahumma, tepaliklar, kichik tog'lar, vodiy ichlari va daraxt o'sadigan joylar ustiga (yog'dir)» dedi. Bas (bulut) tarqab ketdi va biz quyoshda yurib chiqdik. Sharik: Men Anas ibn Molikdan: «U birinchi kishimi?» deb so'radim. U: «Bilmaymman» dedi.
وَحَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَصَابَتِ النَّاسَ سَنَةٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ النَّاسَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ قَامَ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكَ الْمَالُ وَجَاعَ الْعِيَالُ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَاهُ . وَفِيهِ قَالَ " اللَّهُمَّ حَوَالَيْنَا وَلاَ عَلَيْنَا " . قَالَ فَمَا يُشِيرُ بِيَدِهِ إِلَى نَاحِيَةٍ إِلاَّ تَفَرَّجَتْ حَتَّى رَأَيْتُ الْمَدِينَةَ فِي مِثْلِ الْجَوْبَةِ وَسَالَ وَادِي قَنَاةَ شَهْرًا . وَلَمْ يَجِئْ أَحَدٌ مِنْ نَاحِيَةٍ إِلاَّ أَخْبَرَ بِجَوْدٍ .
Anas ibn Molik aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) zamonida odamlarga bir qurg'oqchilik yili yetdi; bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) juma kuni minbarda odamlarga xutba qilayotgan edi, shu payt bir a'robiy turdi va: «Ey Rasulullah, mol-mulk halok bo'ldi, oila och qoldi» dedi — va hadisni shu ma'noda keltirdi. Va unda: «Allahumma, atrofimizda (yog'dir), ustimizda emas» dedi. (Anas:) Bas u qo'li bilan biror tomonga ishora qilmaydiki, illa (bulut) ochiladi (tarqaydi); to men Madinani — go'yo bir teshik (yorug') ichida — ko'rgunimcha; va Qanot vodiysi bir oy oqdi; va biror tomondan hech kim kelmaydiki, illa mo'l (yog'in) haqida xabar berar edi.
وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَقَامَ إِلَيْهِ النَّاسُ فَصَاحُوا وَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَحِطَ الْمَطَرُ وَاحْمَرَّ الشَّجَرُ وَهَلَكَتِ الْبَهَائِمُ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَفِيهِ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدِ الأَعْلَى فَتَقَشَّعَتْ عَنِ الْمَدِينَةِ . فَجَعَلَتْ
Anas ibn Molik aytdi: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) juma kuni xutba qilayotgan edi; bas odamlar unga turdi, qichqirdi va: «Ey Allahning Nabiysi, yomg'ir qurib qoldi (qahatchilik), daraxtlar qizardi (qurib), chorvalar halok bo'ldi» dedilar — va hadisni keltirdi; va unda Abdul-A'lo rivoyatidan: «Bas (bulut) Madinadan tarqab ketdi» (deyildi).
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، بِنَحْوِهِ وَزَادَ فَأَلَّفَ اللَّهُ بَيْنَ السَّحَابِ وَمَكَثْنَا حَتَّى رَأَيْتُ الرَّجُلَ الشَّدِيدَ تُهِمُّهُ نَفْسُهُ أَنْ يَأْتِيَ أَهْلَهُ .
Anas (rivoyat qildi) — shunga o'xshash; va ziyoda qildi: «Bas Allah bulutlarni (bir-biriga) jamladi; va biz shu qadar (yomg'ir ostida) turdikki, men hatto kuchli (baquvvat) kishini — o'z nafsi (xohishi) uni ahliga (uyiga) borishni og'irlashtirayotgan holda — ko'rdim (ya'ni yomg'ir tufayli uyga borishi qiyin edi)».
وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي أُسَامَةُ، أَنَّ حَفْصَ بْنَ، عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ . وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ وَزَادَ فَرَأَيْتُ السَّحَابَ يَتَمَزَّقُ كَأَنَّهُ الْمُلاَءُ حِينَ تُطْوَى .
Anas ibn Molik aytdi: Bir a'robiy juma kuni Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning oldiga keldi — u minbarda (turgan) edi — va hadisni keltirdi; va ziyoda qildi: «Bas men bulutni — go'yo o'rilayotgan (yig'ib qo'yilayotgan) mato kabi — bo'lip ketayotgan (tarqashayotgan) holda ko'rdim».
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ أَنَسٌ أَصَابَنَا وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَطَرٌ قَالَ فَحَسَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَوْبَهُ حَتَّى أَصَابَهُ مِنْ الْمَطَرِ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ صَنَعْتَ هَذَا قَالَ لِأَنَّهُ حَدِيثُ عَهْدٍ بِرَبِّهِ تَعَالَى
Anas aytdi: Biz Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bilan birga ekanimizda, bizga yomg'ir yetdi (yog'di). Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) o'z kiyimini (badanidan) ochdi, to unga yomg'ir tekkungacha. Biz: «Ey Rasulullah, nima uchun shunday qilding?» dedik. U: «Chunki u — Robbi taolo bilan yaqin (yangi) ahdda(dir) (ya'ni yangigina Allahdan keldi)» dedi.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ جَعْفَرٍ، - وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ - عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا كَانَ يَوْمُ الرِّيحِ وَالْغَيْمِ عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ أَقْبَلَ وَأَدْبَرَ فَإِذَا مَطَرَتْ سُرَّ بِهِ وَذَهَبَ عَنْهُ ذَلِكَ . قَالَتْ عَائِشَةُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ " إِنِّي خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ عَذَابًا سُلِّطَ عَلَى أُمَّتِي " . وَيَقُولُ إِذَا رَأَى الْمَطَرَ " رَحْمَةٌ" .
Oisha — Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning zavjasi — aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) shamolli va bulutli kun bo'lsa, bu uning yuzida bilinar (sezilar) edi — kelar va ketar (bezovta bo'lar) edi; yomg'ir yog'sa, undan xursand bo'lar va bu (bezovtalik) undan ketar edi. Oisha: Bas men undan so'radim; u: «Albatta men bu ummatimga (yuborilgan) azob bo'lib qolishidan cho'chidim» dedi; va u yomg'irni ko'rganida: «Rahmat» der edi.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ جُرَيْجٍ، يُحَدِّثُنَا عَنْ عَطَاءِ، بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا عَصَفَتِ الرِّيحُ قَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا وَخَيْرَ مَا فِيهَا وَخَيْرَ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَشَرِّ مَا فِيهَا وَشَرِّ مَا أُرْسِلَتْ بِهِ " . قَالَتْ وَإِذَا تَخَيَّلَتِ السَّمَاءُ تَغَيَّرَ لَوْنُهُ وَخَرَجَ وَدَخَلَ وَأَقْبَلَ وَأَدْبَرَ فَإِذَا مَطَرَتْ سُرِّيَ عَنْهُ فَعَرَفْتُ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ . قَالَتْ عَائِشَةُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ " لَعَلَّهُ يَا عَائِشَةُ كَمَا قَالَ قَوْمُ عَادٍ { فَلَمَّا رَأَوْهُ عَارِضًا مُسْتَقْبِلَ أَوْدِيَتِهِمْ قَالُوا هَذَا عَارِضٌ مُمْطِرُنَا} " .
Oisha — Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning zavjasi — aytdi: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) shamol kuchli essa: «Allahumma, men Sendan uning yaxshiligini, undagi narsaning yaxshiligini va uni bilan jo'natilgan narsaning yaxshiligini so'rayman; va uning yomonligidan, undagi narsaning yomonligidan va uni bilan jo'natilgan narsaning yomonligidan Senga sig'inaman» der edi. (Oisha:) Osmon (bulut bilan) ko'rinish bersa (xiralashsa), uning rangi o'zgarar, chiqar va kirar, kelar va ketar edi; yomg'ir yog'sa, undan (bezovtalik) tarqalar edi; men buni uning yuzida bilar edim. Oisha: Bas men undan so'radim; u: «Ehtimol, ey Oisha, bu — Od qavmi: ‹Bas, uni o'z vodiylariga yuzlangan bulut holda ko'rganlarida, «Bu — bizga yomg'ir yog'diruvchi bulut» dedilar› (deganidek) bo'lsa kerak» dedi.
وَحَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، أَنَّ أَبَا النَّضْرِ، حَدَّثَهُ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُسْتَجْمِعًا ضَاحِكًا حَتَّى أَرَى مِنْهُ لَهَوَاتِهِ إِنَّمَا كَانَ يَتَبَسَّمُ - قَالَتْ- وَكَانَ إِذَا رَأَى غَيْمًا أَوْ رِيحًا عُرِفَ ذَلِكَ فِي وَجْهِهِ . فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَى النَّاسَ
Oisha — Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning zavjasi — aytdi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni — tomog'ining tanglaylari (kichik til)ini ko'rgudek — to'lib kulgan holda hech qachon ko'rmadim; u faqat tabassum qilar edi. Va u bulut yoki shamolni ko'rsa, bu uning yuzida bilinar edi. Bas men: «Ey Rasulullah, men odamlarni (shamolni ko'rib, yomg'ir umidida xursand bo'ladigan holda) ko'raman...» dedim (savol berdi).
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، عَنْ شُعْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " نُصِرْتُ بِالصَّبَا وَأُهْلِكَتْ عَادٌ بِالدَّبُورِ " .
Ibn Abbos Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi)ki: U: «Men sabo (sharq shamoli) bilan nusrat (g'alaba) berildi m; Od esa dabur (g'arb shamoli) bilan halok qilindi» dedi.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبَانٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، - يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ - كِلاَهُمَا عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مَسْعُودِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . بِمِثْلِهِ .
Ibn Abbos Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan shu mislini (rivoyat qildi).
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، ح. وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فَأَطَالَ الْقِيَامَ جِدًّا ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ جِدًّا ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِيَامَ جِدًّا وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ جِدًّا وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهُوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ ثُمَّ سَجَدَ ثُمَّ انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ فَخَطَبَ النَّاسَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَإِنَّهُمَا لاَ يَنْخَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَكَبِّرُوا وَادْعُوا اللَّهَ وَصَلُّوا وَتَصَدَّقُوا يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ إِنْ مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرَ مِنَ اللَّهِ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا وَلَضَحِكْتُمْ قَلِيلاً أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ " . وَفِي رِوَايَةِ مَالِكٍ " إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ " .
Oisha aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) zamonida quyosh tutildi; bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) turib namoz o'qidi — qiyomni juda uzaytirdi, keyin ruku' qildi va ruku'ni juda uzaytirdi, keyin boshini ko'tardi va qiyomni juda uzaytirdi — u birinchi qiyomdan kichikroq (qisqaroq) edi; keyin ruku' qildi va ruku'ni juda uzaytirdi — u birinchi ruku'dan kichikroq; keyin sajda qildi; keyin turdi va qiyomni uzaytirdi — u birinchi qiyomdan kichikroq; keyin ruku' qildi va ruku'ni uzaytirdi — u birinchi ruku'dan kichikroq; keyin boshini ko'tarib turdi va qiyomni uzaytirdi — u birinchi qiyomdan kichikroq; keyin ruku' qildi va ruku'ni uzaytirdi — u birinchi ruku'dan kichikroq; keyin sajda qildi; keyin Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) (namozdan) qaytdi — quyosh (allaqachon) ochilgan edi. Bas u odamlarga xutba qildi, Allahga hamd aytdi va sano aytdi, keyin: «Albatta quyosh va oy — Allahning oyatlaridandir; ular ikkovi hech kimning o'limi sababli ham, hayoti sababli ham tutilmaydi; bas ularni ko'rsangiz, takbir aytinglar, Allahga duo qilinglar, namoz o'qinglar va sadaqa qilinglar. Ey Muhammad ummati! Allahdan — bandasi yoki cho'risi zino qilishidan (g'azablanishda) ko'ra rashkchiroq hech kim yo'q. Ey Muhammad ummati! Allahga qasam, agar men bilgan(im)ni bilsa ngiz edi, ko'p yig'lar va oz kular edingiz. Ogoh bo'ling, men (buni) yetkazdimmi?!» dedi. Molik rivoyatida: «Albatta quyosh va oy — Allahning oyatlaridan ikki oyatdir».