Тилаш кимга ҳалол бўлади

Zakot kitobi · 1 ҳадис

باب مَنْ تَحِلُّ لَهُ الْمَسْأَلَةُ ‏

2404-ҳадисXalqaro 1044

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، كِلاَهُمَا عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ هَارُونَ بْنِ رِيَابٍ، حَدَّثَنِي كِنَانَةُ بْنُ نُعَيْمٍ الْعَدَوِيُّ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ، مُخَارِقٍ الْهِلاَلِيِّ قَالَ تَحَمَّلْتُ حَمَالَةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْأَلُهُ فِيهَا فَقَالَ ‏"‏ أَقِمْ حَتَّى تَأْتِيَنَا الصَّدَقَةُ فَنَأْمُرَ لَكَ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ يَا قَبِيصَةُ إِنَّ الْمَسْأَلَةَ لاَ تَحِلُّ إِلاَّ لأَحَدِ ثَلاَثَةٍ رَجُلٍ تَحَمَّلَ حَمَالَةً فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَهَا ثُمَّ يُمْسِكُ وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ جَائِحَةٌ اجْتَاحَتْ مَالَهُ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ - أَوْ قَالَ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ - وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ فَاقَةٌ حَتَّى يَقُومَ ثَلاَثَةٌ مِنْ ذَوِي الْحِجَا مِنْ قَوْمِهِ لَقَدْ أَصَابَتْ فُلاَنًا فَاقَةٌ فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ - أَوْ قَالَ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ - فَمَا سِوَاهُنَّ مِنَ الْمَسْأَلَةِ يَا قَبِيصَةُ سُحْتًا يَأْكُلُهَا صَاحِبُهَا سُحْتًا ‏"‏ ‏.‏

Қабиса ибн Мухориқ ал-Ҳилолий айтди: Мен бир ҳамола (бировлар зиммасидаги дия/қарз тўловини) ўз зиммамга олдим ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га — ундан шу ҳақда (ёрдам) сўраб — келдим. У: «(Шу ерда) туриб тур, то бизга садақа (закот) келгунча; кейин сенга у(ндан беришни) буюрамиз» деди. Кейин: «Эй Қабиса, албатта сўраш уч кишидан биридан бошқага ҳалол эмас: зиммасига ҳамола олган кишига — бас унга сўраш ҳалол бўлади, то уни (тўлаб) топгунча; кейин (сўрашни) тўхтатади; ва мол-мулкини ҳалок қилган офат (фалокат) етган кишига — бас унга сўраш ҳалол бўлади, то тириклик (рўзғор) учун бир қойим (етарли) — ёки: тириклик учун бир садад (эҳтиёжни қопловчи) — топгунча; ва фақирлик (муҳтожлик) етган кишига — то қавмидан ақлли уч киши: ‹Фалонга фақирлик етди› деб (гувоҳлик) тургунча — бас унга сўраш ҳалол бўлади, то тириклик учун бир қойим — ёки: тириклик учун бир садад — топгунча. Бас, эй Қабиса, булардан бошқа сўраш — суҳт (ҳаром)дир; уни эгаси ҳаром (қилиб) ейди» деди.