وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ، يُحَدِّثُ عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا قَالَتْ كَأَنَّمَا أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ .
Oisha (roziyallahu anho) aytdi: Go'yo men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning soch ajrimlarida atir yarqirashiga qarab turgandekman — u muhrim holda.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ إِنْ كُنْتُ لأَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ .
Oisha (roziyallahu anho) aytdi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning soch ajrimlarida atir yarqirashiga qarab turar edim — u muhrim holda.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، - وَهُوَ السَّلُولِيُّ - حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ، - وَهُوَ ابْنُ إِسْحَاقَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ السَّبِيعِيُّ - عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي، إِسْحَاقَ سَمِعَ ابْنَ الأَسْوَدِ، يَذْكُرُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يُحْرِمَ يَتَطَيَّبُ بِأَطْيَبِ مَا يَجِدُ ثُمَّ أَرَى وَبِيصَ الدُّهْنِ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ بَعْدَ ذَلِكَ .
Oisha (roziyallahu anho) aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) ehrom bog'lamoqchi bo'lsa, o'zi topgan eng yaxshi (atir) bilan atir surtar edi, keyin men shundan keyin uning boshida va soqolida yog' (atir) yarqirashiga qarab turar edim.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الأَسْوَدِ، قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الْمِسْكِ فِي مَفْرِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ .
Oisha (roziyallahu anho) aytdi: Go'yo men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning soch ajrimi (mafriqi)da misk yarqirashiga qarab turgandekman — u muhrim holda.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ .
(Bu hadis) Sufyon(dan) Hasan ibn Ubaydulloh(dan) shu isnodda — uning misli(da rivoyat qilindi).
وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، وَيَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - قَالَتْ كُنْتُ أُطَيِّبُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ وَيَوْمَ النَّحْرِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ بِطِيبٍ فِيهِ مِسْكٌ .
Oisha (roziyallahu anho) aytdi: Men Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ni — ehrom bog'lamasdan oldin, va Nahr (qurbon) kuni Baytni tavof qilishdan oldin — ichida misk bo'lgan atir bilan atir surtar edim.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَبُو كَامِلٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، - قَالَ سَعِيدٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، - عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ - رضى الله عنهما - عَنِ الرَّجُلِ، يَتَطَيَّبُ ثُمَّ يُصْبِحُ مُحْرِمًا فَقَالَ مَا أُحِبُّ أَنْ أُصْبِحَ مُحْرِمًا أَنْضَخُ طِيبًا لأَنْ أَطَّلِيَ بِقَطِرَانٍ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَفْعَلَ ذَلِكَ . فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ - رضى الله عنها - فَأَخْبَرْتُهَا أَنَّ ابْنَ عُمَرَ قَالَ مَا أُحِبُّ أَنْ أُصْبِحَ مُحْرِمًا أَنْضَخُ طِيبًا لأَنْ أَطَّلِيَ بِقَطِرَانٍ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَفْعَلَ ذَلِكَ . فَقَالَتْ عَائِشَةُ أَنَا طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ إِحْرَامِهِ ثُمَّ طَافَ فِي نِسَائِهِ ثُمَّ أَصْبَحَ مُحْرِمًا .
Muhammad ibn al-Muntashir otasidan aytdi: Men Abdulloh ibn Umar (roziyallahu anhumo)dan — atir surtib, keyin muhrim holda tongga kiradigan kishi haqida — so'radim. U: «Men muhrim holda — atir purkab (taratib) — tongga kirishimni yoqtirmayman; men qatron (qora yelimsmola) bilan surtilishim — buni qilishimdan menga sevimliroqdir» dedi. Bas men Oisha (roziyallahu anho)ning huzuriga kirdim va unga — Ibn Umar: «Men muhrim holda atir purkab tongga kirishimni yoqtirmayman; qatron bilan surtilishim — buni qilishimdan menga sevimliroq» deganini — aytdim. Bas Oisha: «Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni ehromi paytida atir surtdim, keyin u zavjalari orasida aylandi (ularning oldiga kirdi), keyin muhrim holda tongga kirdi» dedi.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ عَائِشَةَ، - رضى الله عنها - أَنَّهَا قَالَتْ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَطُوفُ عَلَى نِسَائِهِ ثُمَّ يُصْبِحُ مُحْرِمًا يَنْضَخُ طِيبًا .
Oisha (roziyallahu anho) aytdi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni atir surtar edim, keyin u zavjalari orasida aylanar, keyin muhrim holda — atir purkab — tongga kirar edi.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مِسْعَرٍ، وَسُفْيَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ، الْمُنْتَشِرِ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، - رضى الله عنهما - يَقُولُ لأَنْ أُصْبِحَ مُطَّلِيًا بِقَطِرَانٍ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أُصْبِحَ مُحْرِمًا أَنْضَخُ طِيبًا - قَالَ - فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ - رضى الله عنها - فَأَخْبَرْتُهَا بِقَوْلِهِ فَقَالَتْ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ فِي نِسَائِهِ ثُمَّ أَصْبَحَ مُحْرِمًا .
Muhammad ibn al-Muntashir otasidan aytdi: Men Ibn Umar (roziyallahu anhumo)ni: «Men qatron bilan surtilgan holda tongga kirishim — atir purkab muhrim holda tongga kirishimdan menga sevimliroq» deb aytayotgan holda eshitdim. Bas men Oisha (roziyallahu anho)ning huzuriga kirdim va unga uning so'zini aytdim. U: «Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni atir surtdim, bas u zavjalari orasida aylandi, keyin muhrim holda tongga kirdi» dedi.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ، عَبْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الصَّعْبِ بْنِ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيِّ، أَنَّهُ أَهْدَى لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِمَارًا وَحْشِيًّا وَهُوَ بِالأَبْوَاءِ - أَوْ بِوَدَّانَ - فَرَدَّهُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَلَمَّا أَنْ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا فِي وَجْهِي قَالَ " إِنَّا لَمْ نَرُدَّهُ عَلَيْكَ إِلاَّ أَنَّا حُرُمٌ " .
Sa'b ibn Jassama al-Laysiy (rivoyat qildi)ki: U Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga — u Abvoda — yoki: Vaddonda — ekan — bir yovvoyi eshak hadya qildi; bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) uni unga qaytardi. (Sa'b:) Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) mening yuzimda(gi norozilikni) ko'rganida: «Biz uni senga faqat muhrim (ehromli) bo'lganimiz uchun qaytardi k (boshqa sabab yo'q)» dedi.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، وَقُتَيْبَةُ، جَمِيعًا عَنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ أَهْدَيْتُ لَهُ حِمَارَ وَحْشٍ . كَمَا قَالَ مَالِكٌ . وَفِي حَدِيثِ اللَّيْثِ وَصَالِحٍ أَنَّ الصَّعْبَ بْنَ جَثَّامَةَ أَخْبَرَهُ .
(Bu hadis) Zuhriy(dan) shu isnodda (rivoyat qilindi): «Men unga yovvoyi eshak hadya qildim» — Molik aytganidek. Lays va Solihning hadisida: «Sa'b ibn Jassama unga xabar berdi» (deyilgan).
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، بْنُ عُيَيْنَةَ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ أَهْدَيْتُ لَهُ مِنْ لَحْمِ حِمَارِ وَحْشٍ .
(Bu hadis) Zuhriy(dan) shu isnodda (rivoyat qilindi); u: «Men unga yovvoyi eshak go'shtidan hadya qildim» dedi.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، - رضى الله عنهما - قَالَ أَهْدَى الصَّعْبُ بْنُ جَثَّامَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِمَارَ وَحْشٍ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَرَدَّهُ عَلَيْهِ وَقَالَ " لَوْلاَ أَنَّا مُحْرِمُونَ لَقَبِلْنَاهُ مِنْكَ " .
Ibn Abbos (roziyallahu anhumo) aytdi: Sa'b ibn Jassama Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga — u muhrim holda — bir yovvoyi eshak hadya qildi; bas u uni unga qaytardi va: «Agar biz muhrim bo'lmaganimizda, uni sendan qabul qilar edik» dedi.
وَحَدَّثَنَاهُ يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ مَنْصُورًا، يُحَدِّثُ عَنِ الْحَكَمِ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حَبِيبٍ، جَمِيعًا عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، - رضى الله عنهما - فِي رِوَايَةِ مَنْصُورٍ عَنِ الْحَكَمِ أَهْدَى الصَّعْبُ بْنُ جَثَّامَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رِجْلَ حِمَارِ وَحْشٍ . وَفِي رِوَايَةِ شُعْبَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَجُزَ حِمَارِ وَحْشٍ يَقْطُرُ دَمًا . وَفِي رِوَايَةِ شُعْبَةَ عَنْ حَبِيبٍ أُهْدِيَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم شِقُّ حِمَارِ وَحْشٍ فَرَدَّهُ .
Ibn Abbos (roziyallahu anhumo) (rivoyat qildi). Mansurning Hakamdan (rivoyat qilgan) rivoyatida: «Sa'b ibn Jassama Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga yovvoyi eshakning oyog'ini hadya qildi». Shu'baning Hakamdan (rivoyatida): «qon tomib turgan yovvoyi eshakning orqa (soni)ni (hadya qildi)». Shu'baning Habibdan (rivoyatida): «Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga yovvoyi eshakning yarmi (bir bo'lagi) hadya qilindi, bas u uni qaytardi» (deyilgan).
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، - رضى الله عنهما - قَالَ قَدِمَ زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ يَسْتَذْكِرُهُ كَيْفَ أَخْبَرْتَنِي عَنْ لَحْمِ صَيْدٍ أُهْدِيَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ حَرَامٌ قَالَ قَالَ أُهْدِيَ لَهُ عُضْوٌ مِنْ لَحْمِ صَيْدٍ فَرَدَّهُ . فَقَالَ " إِنَّا لاَ نَأْكُلُهُ إِنَّا حُرُمٌ " .
Ibn Abbos (roziyallahu anhumo) aytdi: Zayd ibn Arqam keldi; bas Abdulloh ibn Abbos unga — esiga solishni so'rab — : «Sen menga Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga — u harom (ehromli) holda — hadya qilingan ov go'shti haqida qanay xabar bergan eding?» dedi. U: «U (Zayd): ‹Unga ov go'shtidan bir bo'lak (a'zo) hadya qilindi, bas u uni qaytardi va: Biz uni yemaymiz, biz muhrimmiz, dedi› dedi» dedi.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي، عُمَرَ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مُحَمَّدٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ، يَقُولُ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْقَاحَةِ فَمِنَّا الْمُحْرِمُ وَمِنَّا غَيْرُ الْمُحْرِمِ إِذْ بَصُرْتُ بِأَصْحَابِي يَتَرَاءَوْنَ شَيْئًا فَنَظَرْتُ فَإِذَا حِمَارُ وَحْشٍ . فَأَسْرَجْتُ فَرَسِي وَأَخَذْتُ رُمْحِي ثُمَّ رَكِبْتُ فَسَقَطَ مِنِّي سَوْطِي فَقُلْتُ لأَصْحَابِي وَكَانُوا مُحْرِمِينَ نَاوِلُونِي السَّوْطَ . فَقَالُوا وَاللَّهِ لاَ نُعِينُكَ عَلَيْهِ بِشَىْءٍ . فَنَزَلْتُ فَتَنَاوَلْتُهُ ثُمَّ رَكِبْتُ فَأَدْرَكْتُ الْحِمَارَ مِنْ خَلْفِهِ وَهُوَ وَرَاءَ أَكَمَةٍ فَطَعَنْتُهُ بِرُمْحِي فَعَقَرْتُهُ فَأَتَيْتُ بِهِ أَصْحَابِي فَقَالَ بَعْضُهُمْ كُلُوهُ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ تَأْكُلُوهُ . وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَمَامَنَا فَحَرَّكْتُ فَرَسِي فَأَدْرَكْتُهُ فَقَالَ " هُوَ حَلاَلٌ فَكُلُوهُ " .
Abu Qatoda aytdi: Biz Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bilan (yo'lga) chiqdik, to Qoha(degan joy)da bo'lganimizda — bizdan muhrim ham, muhrim bo'lmagan ham bor edi — nogahon men ashoblarimni bir narsaga qarab (bir-biriga ko'rsatib) turganlarini ko'rdim; men qaradim — nogahon (bu) bir yovvoyi eshak (edi). Bas men otimni egarladi m va nayzamni oldim, keyin mindim; bas qamchim mendan tushib ketdi. Men ashoblarimga — ular muhrim edi — : «Menga qamchini uzatib beringlar» dedim. Ular: «Allahga qasam, biz senga unga (ov) qarshi hech narsada yordam bermaymiz» dedi. Bas men tushdim va uni oldim, keyin mindim; bas eshakka orqasidan yetdim — u bir tepalik ortida edi — va uni nayzam bilan sanchdim, uni (yarador qilib) yiqitdim; keyin uni ashoblarimga keltirdim. Ulardan ba'zilari: «Uni yenglar» dedi; ba'zilari: «Uni yemanglar» dedi. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) bizning oldimizda (oldinda) edi; bas men otimni harakatga keltirdim va unga yetdim. U: «U halol, uni yenglar» dedi.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ نَافِعٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، - رضى الله عنه - أَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ بِبَعْضِ طَرِيقِ مَكَّةَ تَخَلَّفَ مَعَ أَصْحَابٍ لَهُ مُحْرِمِينَ وَهُوَ غَيْرُ مُحْرِمٍ فَرَأَى حِمَارًا وَحْشِيًّا فَاسْتَوَى عَلَى فَرَسِهِ فَسَأَلَ أَصْحَابَهُ أَنْ يُنَاوِلُوهُ سَوْطَهُ فَأَبَوْا عَلَيْهِ فَسَأَلَهُمْ رُمْحَهُ فَأَبَوْا عَلَيْهِ فَأَخَذَهُ ثُمَّ شَدَّ عَلَى الْحِمَارِ فَقَتَلَهُ فَأَكَلَ مِنْهُ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَى بَعْضُهُمْ فَأَدْرَكُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " إِنَّمَا هِيَ طُعْمَةٌ أَطْعَمَكُمُوهَا اللَّهُ " .
Abu Qatoda (roziyallahu anhu) (rivoyat qildi)ki: U Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bilan birga edi, to Makka yo'lining bir qismida u — muhrim ashoblari bilan birga, o'zi muhrim bo'lmagan holda — ortda qoldi. Bas u bir yovvoyi eshakni ko'rdi; otiga o'tirdi (mindi) va ashoblaridan qamchisini uzatib berishni so'radi, ular rad qildi; nayzasini so'radi, ular rad qildi. Bas u uni (o'zi) oldi, keyin eshakka hujum qilib, uni o'ldirdi. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning ashoblaridan ba'zilari undan yedi, ba'zilari rad qildi. Bas ular Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga yetib, bu haqda so'radi. U: «U — Allah sizlarga taom (qilib) bergan rizq, xolos» dedi.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، - رضى الله عنه - فِي حِمَارِ الْوَحْشِ . مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي النَّضْرِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " هَلْ مَعَكُمْ مِنْ لَحْمِهِ شَىْءٌ " .
Abu Qatoda (roziyallahu anhu) yovvoyi eshak haqida (rivoyat qildi) — Abun-Nazr hadisi misli(da); faqat Zayd ibn Aslamning hadisida Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Sizlarda uning go'shtidan bir narsa bormi?» dedi (deyilgan).
وَحَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ مِسْمَارٍ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى، بْنِ أَبِي كَثِيرٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ انْطَلَقَ أَبِي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ فَأَحْرَمَ أَصْحَابُهُ وَلَمْ يُحْرِمْ وَحُدِّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ عَدُوًّا بِغَيْقَةَ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - فَبَيْنَمَا أَنَا مَعَ أَصْحَابِهِ يَضْحَكُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ إِذْ نَظَرْتُ فَإِذَا أَنَا بِحِمَارِ وَحْشٍ فَحَمَلْتُ عَلَيْهِ فَطَعَنْتُهُ فَأَثْبَتُّهُ فَاسْتَعَنْتُهُمْ فَأَبَوْا أَنْ يُعِينُونِي فَأَكَلْنَا مِنْ لَحْمِهِ وَخَشِينَا أَنْ نُقْتَطَعَ فَانْطَلَقْتُ أَطْلُبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُرَفِّعُ فَرَسِي شَأْوًا وَأَسِيرُ شَأْوًا فَلَقِيتُ رَجُلاً مِنْ بَنِي غِفَارٍ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ فَقُلْتُ أَيْنَ لَقِيتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ تَرَكْتُهُ بِتِعْهِنَ وَهُوَ قَائِلٌ السُّقْيَا فَلَحِقْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَصْحَابَكَ يَقْرَءُونَ عَلَيْكَ السَّلاَمَ وَرَحْمَةَ اللَّهِ وَإِنَّهُمْ قَدْ خَشُوا أَنْ يُقْتَطَعُوا دُونَكَ انْتَظِرْهُمْ . فَانْتَظَرَهُمْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَدْتُ وَمَعِي مِنْهُ فَاضِلَةٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلْقَوْمِ " كُلُوا " . وَهُمْ مُحْرِمُونَ .
Abdulloh ibn Abu Qatoda aytdi: Otam Hudaybiya yili Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bilan jo'nadi; bas ashoblari ehrom bog'ladi, u esa ehrom bog'lamadi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga «G'ayqada dushman bor» deyildi; bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) (o'sha tomonga) jo'nadi. (Abu Qatoda:) Men uning ashoblari bilan birga edim — ular bir-biriga (qarab) kular edi — nogahon men qaradim va o'zimni bir yovvoyi eshak (oldida) ko'rdim. Men unga hujum qildim va uni sanchdim hamda uni (joyida) qoldirdim (o'ldirdim). Men ulardan yordam so'radim, ular menga yordam berishni rad qildi. Bas biz uning go'shtidan yedik va (qo'shindan) uzilib qolishdan qo'rqdi k. Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni qidirib jo'nadim — otimni goh choptirar, goh (oddiy) yurar edim. Bas kechaning qoq yarmida Banu G'ifordan bir kishini uchratdim va: «Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni qayoqda uchratding?» dedim. U: «Uni Ti'hinda qoldirdim — u Suqyoda qaylula (peshin uyqusi) qilmoqchi edi» dedi. Bas men unga yetdim va: «Ey Rasulullah, ashoblaring senga salom va Allahning rahmatini yo'llaydi; va ular sendan uzilib qolishdan qo'rqdi — ularni kut» dedim. Bas u ularni kutdi. Men: «Ey Rasulullah, men ov qildim, menda undan ortiq (go'sht) bor» dedim. Bas Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) qavmga: «Yenglar» dedi — ular muhrim holda.
حَدَّثَنِي أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، - رضى الله عنه - قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجًّا وَخَرَجْنَا مَعَهُ - قَالَ - فَصَرَفَ مِنْ أَصْحَابِهِ فِيهِمْ أَبُو قَتَادَةَ فَقَالَ " خُذُوا سَاحِلَ الْبَحْرِ حَتَّى تَلْقَوْنِي " . قَالَ فَأَخَذُوا سَاحِلَ الْبَحْرِ . فَلَمَّا انْصَرَفُوا قِبَلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحْرَمُوا كُلُّهُمْ إِلاَّ أَبَا قَتَادَةَ فَإِنَّهُ لَمْ يُحْرِمْ فَبَيْنَمَا هُمْ يَسِيرُونَ إِذْ رَأَوْا حُمُرَ وَحْشٍ فَحَمَلَ عَلَيْهَا أَبُو قَتَادَةَ فَعَقَرَ مِنْهَا أَتَانًا فَنَزَلُوا فَأَكَلُوا مِنْ لَحْمِهَا - قَالَ - فَقَالُوا أَكَلْنَا لَحْمًا وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ - قَالَ - فَحَمَلُوا مَا بَقِيَ مِنْ لَحْمِ الأَتَانِ فَلَمَّا أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَحْرَمْنَا وَكَانَ أَبُو قَتَادَةَ لَمْ يُحْرِمْ فَرَأَيْنَا حُمُرَ وَحْشٍ فَحَمَلَ عَلَيْهَا أَبُو قَتَادَةَ فَعَقَرَ مِنْهَا أَتَانًا فَنَزَلْنَا فَأَكَلْنَا مِنْ لَحْمِهَا فَقُلْنَا نَأْكُلُ لَحْمَ صَيْدٍ وَنَحْنُ مُحْرِمُونَ . فَحَمَلْنَا مَا بَقِيَ مِنْ لَحْمِهَا . فَقَالَ " هَلْ مِنْكُمْ أَحَدٌ أَمَرَهُ أَوْ أَشَارَ إِلَيْهِ بِشَىْءٍ " . قَالَ قَالُوا لاَ . قَالَ " فَكُلُوا مَا بَقِيَ مِنْ لَحْمِهَا " .
Abu Qatoda (roziyallahu anhu) aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) haj qiluvchi bo'lib chiqdi, biz ham u bilan chiqdik. (Abu Qatoda:) U ashoblaridan ba'zilarini — ular ichida Abu Qatoda (bor) edi — burdi (boshqa yo'lga yubordi) va: «Dengiz sohilini tutinglar (yo'l qiling), to menga yetguncha» dedi. Bas ular dengiz sohilini tutdi. Ular Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) tomonga qaytganlarida, hammasi ehrom bog'ladi — faqat Abu Qatodadan boshqa — u ehrom bog'lamagan edi. Ular yurib borar ekan, nogahon yovvoyi eshaklarni ko'rdi; bas Abu Qatoda ularga hujum qildi va ulardan bir urg'ochi eshakni (yarador qilib) yiqitdi. Bas ular tushdi va uning go'shtidan yedi. (Abu Qatoda:) Ular: «Biz go'sht yedik — holbuki biz muhrimmiz!» dedilar. Bas ular urg'ochi eshak go'shtidan qolganini (o'zlari bilan) oldi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga kelganlarida: «Ey Rasulullah, biz ehrom bog'lagan edik, Abu Qatoda esa ehrom bog'lamagan edi; bas biz yovvoyi eshaklarni ko'rdik; Abu Qatoda ularga hujum qildi va ulardan bir urg'ochi eshakni (yarador qilib) yiqitdi; bas biz tushdik va uning go'shtidan yedik; keyin: ‹Biz ov go'shtini yeyyapmiz — holbuki muhrimmiz!› dedik; bas uning go'shtidan qolganini oldi k» dedilar. U: «Sizlardan birortangiz unga (Abu Qatodaga) buyurdimi yoki unga bir narsa bilan ishora qildimi?» dedi. Ular: «Yo'q» dedi. U: «Unday bo'lsa, uning go'shtidan qolganini yenglar» dedi.