حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ، - وَهُوَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ - حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، - يَعْنِي ابْنَ سَلاَّمٍ - عَنْ زَيْدٍ، - يَعْنِي أَخَاهُ - أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلاَّمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَسْمَاءَ الرَّحَبِيُّ، أَنَّ ثَوْبَانَ، مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَهُ قَالَ كُنْتُ قَائِمًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ حَبْرٌ مِنْ أَحْبَارِ الْيَهُودِ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا مُحَمَّدُ . فَدَفَعْتُهُ دَفْعَةً كَادَ يُصْرَعُ مِنْهَا فَقَالَ لِمَ تَدْفَعُنِي فَقُلْتُ أَلاَ تَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ الْيَهُودِيُّ إِنَّمَا نَدْعُوهُ بِاسْمِهِ الَّذِي سَمَّاهُ بِهِ أَهْلُهُ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ اسْمِي مُحَمَّدٌ الَّذِي سَمَّانِي بِهِ أَهْلِي " . فَقَالَ الْيَهُودِيُّ جِئْتُ أَسْأَلُكَ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيَنْفَعُكَ شَىْءٌ إِنْ حَدَّثْتُكَ " . قَالَ أَسْمَعُ بِأُذُنَىَّ فَنَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعُودٍ مَعَهُ . فَقَالَ " سَلْ " . فَقَالَ الْيَهُودِيُّ أَيْنَ يَكُونُ النَّاسُ يَوْمَ تُبَدَّلُ الأَرْضُ غَيْرَ الأَرْضِ وَالسَّمَوَاتُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هُمْ فِي الظُّلْمَةِ دُونَ الْجِسْرِ " . قَالَ فَمَنْ أَوَّلُ النَّاسِ إِجَازَةً قَالَ " فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ " . قَالَ الْيَهُودِيُّ فَمَا تُحْفَتُهُمْ حِينَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ قَالَ " زِيَادَةُ كَبِدِ النُّونِ " قَالَ فَمَا غِذَاؤُهُمْ عَلَى إِثْرِهَا قَالَ " يُنْحَرُ لَهُمْ ثَوْرُ الْجَنَّةِ الَّذِي كَانَ يَأْكُلُ مِنْ أَطْرَافِهَا " . قَالَ فَمَا شَرَابُهُمْ عَلَيْهِ قَالَ " مِنْ عَيْنٍ فِيهَا تُسَمَّى سَلْسَبِيلاً " . قَالَ صَدَقْتَ . قَالَ وَجِئْتُ أَسْأَلُكَ عَنْ شَىْءٍ لاَ يَعْلَمُهُ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ إِلاَّ نَبِيٌّ أَوْ رَجُلٌ أَوْ رَجُلاَنِ . قَالَ " يَنْفَعُكَ إِنْ حَدَّثْتُكَ " . قَالَ أَسْمَعُ بِأُذُنَىَّ . قَالَ جِئْتُ أَسْأَلُكَ عَنِ الْوَلَدِ قَالَ " مَاءُ الرَّجُلِ أَبْيَضُ وَمَاءُ الْمَرْأَةِ أَصْفَرُ فَإِذَا اجْتَمَعَا فَعَلاَ مَنِيُّ الرَّجُلِ مَنِيَّ الْمَرْأَةِ أَذْكَرَا بِإِذْنِ اللَّهِ وَإِذَا عَلاَ مَنِيُّ الْمَرْأَةِ مَنِيَّ الرَّجُلِ آنَثَا بِإِذْنِ اللَّهِ " . قَالَ الْيَهُودِيُّ لَقَدْ صَدَقْتَ وَإِنَّكَ لَنَبِيٌّ ثُمَّ انْصَرَفَ فَذَهَبَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَقَدْ سَأَلَنِي هَذَا عَنِ الَّذِي سَأَلَنِي عَنْهُ وَمَا لِي عِلْمٌ بِشَىْءٍ مِنْهُ حَتَّى أَتَانِيَ اللَّهُ بِهِ " .
Савбон — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг мавлоси — ривоят қилди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг янида тик турган эдим; яҳудий олимларидан бир олим келиб: "Ассалому алайка, эй Муҳаммад" деди. Мен уни бир туртдимки, деярли йиқилишига (сабаб бўлдим). У: "Нега мени туртяпсан?" деди. Мен: "‹Эй Расулуллаҳ› демайсанми?" дедим. Яҳудий: "Биз уни фақат аҳли (оиласи) қўйган исми билан чақирамиз" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Албатта менинг исмим — Муҳаммад — уни аҳлим қўйган" деди. Яҳудий: "Мен сенга савол бергани келдим" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: "Агар сенга айтиб берсам, сенга бирор нарса фойда берадими?" деди. У: "Қулоқларим билан эшитаман" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўзи билан (бўлган) бир чўп билан (ерга) чизди ва: "Сўра" деди. Яҳудий: "Ер — бу ердан бошқа ер(га), осмонлар (бошқа осмонларга) алмаштирилган куни — одамлар қаерда бўлади?" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Улар кўприк (Сирот) олдидаги зулматда(дир)" деди. У: "Одамлардан (кўприкдан) энг биринчи ўтувчи ким?" деди. У: "Муҳожирларнинг фақирлари" деди. Яҳудий: "Улар жаннатга кирган пайтда, уларнинг туҳфаси нима?" деди. У: "Балиқ жигарининг зиёдаси (ортиқча бўлаги)" деди. У: "Унинг кетидан уларнинг озуқаси нима?" деди. У: "Улар учун жаннатнинг ҳўкизи — у (жаннат)нинг чеккаларидан ўтлаб юрган — сўйилади" деди. У: "Унинг устига уларнинг ичимлиги нима?" деди. У: "Ундаги ‹Салсабил› деб аталган бир булоқдан" деди. У: "Рост айтдинг" деди. У: "Мен сенга — ер аҳлидан ҳеч ким билмайдиган, фақат Набий ёки бир киши ёки икки киши (биладиган) бир нарса ҳақида — сўрагани келдим" деди. У: "Сенга айтиб берсам, фойда берадими?" деди. У: "Қулоқларим билан эшитаман" деди. У: "Мен сенга бола ҳақида сўрагани келдим" деди. У: "Эркакнинг суви оқ, аёлнинг суви сарғиш; улар жамланганида (қўшилганида), агар эркакнинг манийи аёлнинг манийидан юқори (устун) бўлса — Аллаҳнинг изни билан ўғил бўлади; агар аёлнинг манийи эркакнинг манийидан юқори бўлса — Аллаҳнинг изни билан қиз бўлади" деди. Яҳудий: "Рост айтдинг; албатта сен Набийсан" деди, кейин ўгрилиб кетди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Бу (киши) мендан ўшал сўраган нарсаларини сўради, ҳолбуки Аллаҳ менга уни келтирмагунча, мен улардан бирор нарсани билмас эдим" деди.