Namoz kitobi

Sahihi Muslim · 318 hadis · 4/16-sahifa

كتاب الصلاة

802-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَأَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ إِنْ شِئْتَ فَتَوَضَّأْ وَإِنْ شِئْتَ فَلاَ تَوَضَّأْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَتَوَضَّأُ مِنْ لُحُومِ الإِبِلِ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ فَتَوَضَّأْ مِنْ لُحُومِ الإِبِلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أُصَلِّي فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أُصَلِّي فِي مَبَارِكِ الإِبِلِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Samura (rivoyat qildi): Bir kishi Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)dan: "Qo'y go'shtlaridan vuzu qilaymi?" deb so'radi. U: "Xohlasang — vuzu qil, xohlamasang — vuzu qilma" dedi. U: "Tuya go'shtlaridan vuzu qilaymi?" dedi. U: "Ha; tuya go'shtlaridan vuzu qil" dedi. U: "Qo'y qo'tonlarida namoz o'qiyaymi?" dedi. U: "Ha" dedi. U: "Tuya qo'tonlarida namoz o'qiyaymi?" dedi. U: "Yo'q" dedi.

803-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ سِمَاكٍ، ح وَحَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ شَيْبَانَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، وَأَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، كُلُّهُمْ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي كَامِلٍ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ ‏.‏

Jobir ibn Samura Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan — Abu Komilning Abu Avonadan (rivoyati) hadisi misli (rivoyat qildi).

804-hadis

وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، وَعَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ، عَنْ عَمِّهِ، شُكِيَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الرَّجُلُ يُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهُ يَجِدُ الشَّىْءَ فِي الصَّلاَةِ قَالَ ‏ "‏ لاَ يَنْصَرِفُ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ فِي رِوَايَتِهِمَا هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ ‏.‏

Abbod ibn Tamim amakisidan (rivoyat qildi): Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga — namozda o'ziga (hadas chiqqan deb) bir narsa tuyuladigan (gumonga tushadigan) kishi (haqi)da — shikoyat qilindi. U: "(Namozdan) chiqmasin — to ovozni eshitguncha yoki hidni sezguncha" dedi. Abu Bakr va Zuhayr ibn Harb o'z rivoyatlarida: "U — Abdulloh ibn Zayd" dedilar.

805-hadis

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِذَا وَجَدَ أَحَدُكُمْ فِي بَطْنِهِ شَيْئًا فَأَشْكَلَ عَلَيْهِ أَخَرَجَ مِنْهُ شَىْءٌ أَمْ لاَ فَلاَ يَخْرُجَنَّ مِنَ الْمَسْجِدِ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Sizdan biror kishi qornida bir narsa sezsa va unga — undan biror narsa chiqdimi yoki yo'qmi — deb shubhali (mavhum) bo'lsa — masjiddan chiqmasin, to ovozni eshitguncha yoki hidni sezguncha" dedi.

806-hadis

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ تُصُدِّقَ عَلَى مَوْلاَةٍ لِمَيْمُونَةَ بِشَاةٍ فَمَاتَتْ فَمَرَّ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ هَلاَّ أَخَذْتُمْ إِهَابَهَا فَدَبَغْتُمُوهُ فَانْتَفَعْتُمْ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا إِنَّهَا مَيْتَةٌ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا حَرُمَ أَكْلُهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ فِي حَدِيثِهِمَا عَنْ مَيْمُونَةَ رضى الله عنها ‏.‏

Ibn Abbos aytdi: Maymunaning bir cho'risiga bir qo'y sadaqa (sifatida) berilgan edi; u (qo'y) o'ldi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) uning yanidan o'tdi va: "Uning terisini olib, uni dabbog'lab, undan foydalanmaysizmi?" dedi. Ular: "Albatta u — o'lik" dedilar. U: "Faqat uning go'shtini yeish harom (qilingan)" dedi. Abu Bakr va Ibn Abu Umar o'z hadisida: "Maymuna (roziyallahu anho)dan" (dedilar).

807-hadis

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ شَاةً مَيْتَةً أُعْطِيَتْهَا مَوْلاَةٌ لِمَيْمُونَةَ مِنَ الصَّدَقَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلاَّ انْتَفَعْتُمْ بِجِلْدِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا إِنَّهَا مَيْتَةٌ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا حَرُمَ أَكْلُهَا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (rivoyat qildi): Ibn Abbos (rivoyat qildi): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bir o'lik qo'yni topdi — u Maymunaning bir cho'risiga sadaqadan berilgan edi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Uning terisini olib, uni dabbog'lab, undan foydalanmaysizmi?" dedi. Ular: "Albatta u — o'lik (mayta)" dedilar. U: "Faqat uning go'shtini yeish harom (qilingan)" dedi.

808-hadis

حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ بِنَحْوِ رِوَايَةِ يُونُسَ ‏.‏

(Yuqoridagi raviylar) Ibn Shihob(dan) shu isnod bilan Yunus rivoyati nahvida (rivoyat qildilar).

809-hadis

وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الزُّهْرِيُّ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِشَاةٍ مَطْرُوحَةٍ أُعْطِيَتْهَا مَوْلاَةٌ لِمَيْمُونَةَ مِنَ الصَّدَقَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَلاَّ أَخَذُوا إِهَابَهَا فَدَبَغُوهُ فَانْتَفَعُوا بِهِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (rivoyat qildi): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) tashlab qo'yilgan bir qo'y (o'ligi) yanidan o'tdi — u Maymunaning bir cho'risiga sadaqadan berilgan edi. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): "Uning terisini olib, uni dabbog'lab, undan foydalansa bo'lmaydimi?" dedi.

810-hadis

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، مُنْذُ حِينٍ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ، أَنَّ مَيْمُونَةَ، أَخْبَرَتْهُ أَنَّ دَاجِنَةً كَانَتْ لِبَعْضِ نِسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمَاتَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَلاَّ أَخَذْتُمْ إِهَابَهَا فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ ‏"‏ ‏.‏

Maymuna xabar berdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning ayollaridan birovning bir uy hayvoni (dojin) bor edi; u o'ldi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Uning terisini olib, undan foydalansa bo'lmaydimi?" dedi.

811-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِشَاةٍ لِمَوْلاَةٍ لِمَيْمُونَةَ فَقَالَ ‏ "‏ أَلاَّ انْتَفَعْتُمْ بِإِهَابِهَا ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abbos (rivoyat qildi): Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) Maymunaning bir cho'risiga (tegishli) bir qo'y (o'ligi) yanidan o'tdi va: "Uning terisidan foydalansa bo'lmaydimi?" dedi.

812-hadis

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ وَعْلَةَ، أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ إِذَا دُبِغَ الإِهَابُ فَقَدْ طَهُرَ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Abbos aytdi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni: "Teri (ihob) dabbog'lansa — pok bo'libdi" deganini eshitdim.

813-hadis

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ، عَنْ سُفْيَانَ، كُلُّهُمْ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَعْلَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ يَعْنِي حَدِيثَ يَحْيَى بْنِ يَحْيَى ‏.‏

Ibn Abbos Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan shu mislini — ya'ni Yahyo ibn Yahyo hadisini — (rivoyat qildi).

814-hadis

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَقَالَ ابْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الرَّبِيعِ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، أَنَّ أَبَا الْخَيْرِ، حَدَّثَهُ قَالَ رَأَيْتُ عَلَى ابْنِ وَعْلَةَ السَّبَئِيِّ فَرْوًا فَمَسِسْتُهُ فَقَالَ مَا لَكَ تَمَسُّهُ قَدْ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قُلْتُ إِنَّا نَكُونُ بِالْمَغْرِبِ وَمَعَنَا الْبَرْبَرُ وَالْمَجُوسُ نُؤْتَى بِالْكَبْشِ قَدْ ذَبَحُوهُ وَنَحْنُ لاَ نَأْكُلُ ذَبَائِحَهُمْ وَيَأْتُونَا بِالسِّقَاءِ يَجْعَلُونَ فِيهِ الْوَدَكَ ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَدْ سَأَلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ ‏ "‏ دِبَاغُهُ طَهُورُهُ ‏"‏ ‏.‏

Abu al-Xayr aytdi: Men Ibn Va'la as-Sabaiyning ustida bir po'stin (mo'yna) ko'rdim va unga tegdim. U: "Senga nima bo'ldi — unga tegyapsanmi? Men Abdulloh ibn Abbosdan so'radim, dedim: ‹Biz Mag'ribda (G'arbda) bo'lamiz, biz bilan barbar va majusiylar (bor); bizga — ular (allaqachon) so'ygan — qo'chqor keltiriladi, biz esa ularning so'yganini yemaymiz; va ular bizga — ichiga yog' (vadak) solgan — meshlar keltiradi›. Ibn Abbos: ‹Biz Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)dan shu haqda so'radik; u: «Uning dabbog'i — uning tahorati (poklanishi)dir» dedi›" dedi.

815-hadis

وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الرَّبِيعِ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، حَدَّثَهُ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَعْلَةَ السَّبَئِيُّ، قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ قُلْتُ إِنَّا نَكُونُ بِالْمَغْرِبِ فَيَأْتِينَا الْمَجُوسُ بِالأَسْقِيَةِ فِيهَا الْمَاءُ وَالْوَدَكُ فَقَالَ اشْرَبْ ‏.‏ فَقُلْتُ أَرَأْىٌ تَرَاهُ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ دِبَاغُهُ طَهُورُهُ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Va'la as-Sabaiy aytdi: Men Abdulloh ibn Abbosdan so'rab: "Biz Mag'ribda bo'lamiz; bizga majusiylar — ichida suv va yog' bo'lgan meshlar keltiradi (nima qilamiz)?" dedim. U: "Ich" dedi. Men: "(Bu) sening (shaxsiy) fikringmi?" dedim. Ibn Abbos: "Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni: ‹Uning dabbog'i — uning tahoratidir› deganini eshitdim" dedi.

816-hadis

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ - أَوْ بِذَاتِ الْجَيْشِ - انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْتِمَاسِهِ وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَتَى النَّاسُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالُوا أَلاَ تَرَى إِلَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِالنَّاسِ مَعَهُ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي قَدْ نَامَ فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسَ وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ ‏.‏ قَالَتْ فَعَاتَبَنِي أَبُو بَكْرٍ وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ وَجَعَلَ يَطْعُنُ بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي فَلاَ يَمْنَعُنِي مِنَ التَّحَرُّكِ إِلاَّ مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَخِذِي فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَصْبَحَ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ فَتَيَمَّمُوا ‏.‏ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ - وَهُوَ أَحَدُ النُّقَبَاءِ - مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ فَوَجَدْنَا الْعِقْدَ تَحْتَهُ ‏.‏

Oisha aytdi: Biz Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bilan uning ba'zi safarlarida chiqdik; to Baydoda — yoki Zotul-Jayshda — bo'lganimizda, mening bir marjonim (gardanbog'im) uzilib (tushib) ketdi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) uni qidirishga (to'xtab) turdi; odamlar ham u bilan turdi — ular suv (boshi)da emas va ular bilan suv (ham) yo'q edi. Odamlar Abu Bakrning oldiga kelib: "Oisha qilgan ishni ko'rmaysanmi? U Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni va u bilan birga odamlarni — ular suv (boshi)da emas va ular bilan suv yo'q (holda) — to'xtatib qo'ydi" dedilar. Bas Abu Bakr keldi — Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) boshini mening sonimga qo'ygan, (allaqachon) uxlab qolgan edi. U: "Sen Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni va odamlarni — ular suv (boshi)da emas va ular bilan suv yo'q (holda) — to'sib qo'yding" dedi. (Oisha:) Abu Bakr meni koydi va Allah xohlagancha (so'zlarni) aytdi; va qo'li bilan mening biqinimga (nuqib) tursa boshladi; meni qimirlashdan faqat Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning sonimda (boshini qo'ygan) joyi to'sar edi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) — to suvsiz (holda) tongni ochguncha — uxladi. Bas Allah tayammum oyatini nozil qildi; ular tayammum qildilar. Usayd ibn al-Huzayr — u nuqabolardan (Aqaba nuqiblaridan) biri edi — : "Bu sizning birinchi barakatingiz emas (ko'p barakatingizdan biri), ey Abu Bakr oilasi!" dedi. Oisha: "Keyin men minib turgan tuyani turg'azdik va marjonni uning ostidan topdik" dedi.

817-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، وَابْنُ، بِشْرٍ عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا اسْتَعَارَتْ مِنْ أَسْمَاءَ قِلاَدَةً فَهَلَكَتْ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَاسًا مِنْ أَصْحَابِهِ فِي طَلَبِهَا فَأَدْرَكَتْهُمُ الصَّلاَةُ فَصَلَّوْا بِغَيْرِ وُضُوءٍ فَلَمَّا أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم شَكَوْا ذَلِكَ إِلَيْهِ فَنَزَلَتْ آيَةُ التَّيَمُّمِ ‏.‏ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ جَزَاكِ اللَّهُ خَيْرًا فَوَاللَّهِ مَا نَزَلَ بِكِ أَمْرٌ قَطُّ إِلاَّ جَعَلَ اللَّهُ لَكِ مِنْهُ مَخْرَجًا وَجَعَلَ لِلْمُسْلِمِينَ فِيهِ بَرَكَةً ‏.‏

Oisha (rivoyat qildi): U Asmodan bir gardanbog' (qiloda) ariyat (vaqtincha) olgan edi; u (yo'qolib) halok bo'ldi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) ashoblaridan bir necha kishini uni izlashga yubordi; ularga namoz (vaqti) yetdi; ular vuzusiz namoz o'qidilar. Ular Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga kelganida, buni unga shikoyat qildilar; bas tayammum oyati nozil bo'ldi. Usayd ibn Huzayr: "Allah senga yaxshi mukofot bersin; vallahi, senga hech qachon bir ish tushmadiki, illa Allah undan senga bir chiqish (yo'l) qildi va unda musulmonlarga bir baraka qoydi" dedi.

818-hadis

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا كَيْفَ يَصْنَعُ بِالصَّلاَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لاَ يَتَيَمَّمُ وَإِنْ لَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا ‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ بِهَذِهِ الآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ ‏{‏ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا‏}‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذِهِ الآيَةِ - لأَوْشَكَ إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا بِالصَّعِيدِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى لِعَبْدِ اللَّهِ أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ ثُمَّ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ بِيَدَيْكَ هَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ الأَرْضَ ضَرْبَةً وَاحِدَةً ثُمَّ مَسَحَ الشِّمَالَ عَلَى الْيَمِينِ وَظَاهِرَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَوَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ

Shaqiq aytdi: Men Abdulloh (ibn Mas'ud) va Abu Muso bilan o'tirgan edim. Abu Muso: "Ey Abu Abdurrahmon, aytib ber-chi, agar bir kishi junub bo'lib, bir oy suv topmasa — namoz bilan nima qiladi?" dedi. Abdulloh: "Tayammum qilmaydi — garchi bir oy suv topmasa (ham)" dedi. Abu Muso: "Bas Moida surasidagi shu oyat — «...suv topmasangiz, pok tuproq bilan tayammum qiling» — qanay (bo'ladi)?" dedi. Abdulloh: "Agar ularga shu oyatda ruxsat berilsa — ehtimol ularga suv sovuq bo'lganida, tuproq bilan tayammum qiladigan bo'lib qolar edilar" dedi. Abu Muso Abdullohga: "Ammorning so'zini eshitmaganmisan? (U:) ‹Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) meni bir hojat (yumush)da yubordi; men junub bo'ldim va suv topmadim; bas men hayvon ag'darilgandek tuproqda ag'darildim; keyin Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga kelib, buni unga zikr qildim. U: «Senga faqat qo'llaring bilan shunday qilish kifoya qilar edi» dedi — keyin qo'llarini yerga bir marta urdi, keyin chap (qo'lini) o'ng (qo'li) ustiga va kaftlarining ustini hamda yuzini mash qildi›" dedi. Abdulloh: "Umarni — Ammorning so'ziga qone bo'lmaganini — ko'rmadingmi?" dedi.

819-hadis

وَحَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى لِعَبْدِ اللَّهِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ هَكَذَا ‏"‏ ‏.‏ وَضَرَبَ بِيَدَيْهِ إِلَى الأَرْضِ فَنَفَضَ يَدَيْهِ فَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ ‏.‏

Shaqiq aytdi: Abu Muso Abdullohga (shunday) dedi — va hadisni o'z qissasi bilan Abu Muoviya hadisi nahvida keltirdi; faqat u: "Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): ‹Senga faqat shunday demoq (qilish) kifoya qilar edi› dedi va qo'llarini yerga urdi, keyin qo'llarini qoqdi, keyin yuzini va ikki kaftini mash qildi" dedi.

820-hadis

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ الْقَطَّانَ - عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي الْحَكَمُ، عَنْ ذَرٍّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى عُمَرَ فَقَالَ إِنِّي أَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدْ مَاءً ‏.‏ فَقَالَ لاَ تُصَلِّ ‏.‏ فَقَالَ عَمَّارٌ أَمَا تَذْكُرُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ أَنَا وَأَنْتَ فِي سَرِيَّةٍ فَأَجْنَبْنَا فَلَمْ نَجِدْ مَاءً فَأَمَّا أَنْتَ فَلَمْ تُصَلِّ وَأَمَّا أَنَا فَتَمَعَّكْتُ فِي التُّرَابِ وَصَلَّيْتُ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَضْرِبَ بِيَدَيْكَ الأَرْضَ ثُمَّ تَنْفُخَ ثُمَّ تَمْسَحَ بِهِمَا وَجْهَكَ وَكَفَّيْكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ اتَّقِ اللَّهَ يَا عَمَّارُ ‏.‏ قَالَ إِنْ شِئْتَ لَمْ أُحَدِّثْ بِهِ ‏.‏ قَالَ الْحَكَمُ وَحَدَّثَنِيهِ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أَبِيهِ مِثْلَ حَدِيثِ ذَرٍّ قَالَ وَحَدَّثَنِي سَلَمَةُ عَنْ ذَرٍّ فِي هَذَا الإِسْنَادِ الَّذِي ذَكَرَ الْحَكَمُ فَقَالَ عُمَرُ نُوَلِّيكَ مَا تَوَلَّيْتَ ‏.‏

Abdurrahmon ibn Abza otasidan (rivoyat qildi): Bir kishi Umarning oldiga kelib: "Men junub bo'ldim va suv topmadim" dedi. U: "Namoz o'qima" dedi. Ammor: "Ey amirul mo'minin, eslamaysanmi — men va sen bir sariyada (kichik qo'shinda) edik, junub bo'ldik va suv topmadik; sen esa namoz o'qimading; men esa tuproqda ag'darilib, namoz o'qidim. Bas Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): ‹Senga faqat qo'llaringni yerga urib, keyin puflab, keyin ular bilan yuzingni va ikki kaftingni mash qilishing kifoya qilar edi› dedi" dedi. Umar: "Allahdan qo'rq, ey Ammor" dedi. U: "Agar xohlasang, men buni rivoyat qilmayman" dedi. Hakam: "Buni menga Ibn Abdurrahmon ibn Abza otasidan, Zarr hadisi misli rivoyat qildi" dedi; va: "Menga Salama Zarrdan, Hakam zikr qilgan shu isnodda rivoyat qildi: Umar: ‹Sen o'z zimmangga olgan narsani (mas'uliyatini) senga topshiramiz (o'zing javob berasan)› dedi" dedi.

821-hadis

وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ ذَرًّا، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، قَالَ قَالَ الْحَكَمُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى عُمَرَ فَقَالَ إِنِّي أَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدْ مَاءً ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَزَادَ فِيهِ قَالَ عَمَّارٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنْ شِئْتَ لِمَا جَعَلَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنْ حَقِّكَ لاَ أُحَدِّثُ بِهِ أَحَدًا وَلَمْ يَذْكُرْ حَدَّثَنِي سَلَمَةُ عَنْ ذَرٍّ ‏.‏

Abdurrahmon ibn Abza(ning o'g'li) otasidan (rivoyat qildi): Bir kishi Umarning oldiga kelib: "Men junub bo'ldim va suv topmadim" dedi — va hadisni keltirdi; va unda ziyoda qildi: Ammor: "Ey amirul mo'minin, agar xohlasang — Allah menga yuklagan sening haqing (sababli) — buni hech kimga rivoyat qilmayman" dedi; va "Menga Salama Zarrdan rivoyat qildi" (so'zini) zikr qilmadi.