Masjidlar kitobi

Sahihi Muslim · 393 hadis · 10/20-sahifa

كتاب الْمَسَاجِدِ وَمَوَاضِعِ الصَّلاَةِ

1245-hadis

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ الْمُسَيَّبِيُّ، حَدَّثَنِي أَنَسٌ، - يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ - عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مَسْعُودٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ مُوسَى، عَنْ أَيُّوبَ، كُلُّهُمْ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ ‏.‏

Ibn Umar Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan shunga o'xshashni (rivoyat qildi).

1246-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، - هُوَ ابْنُ إِسْمَاعِيلَ - عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي عَتِيقٍ، قَالَ تَحَدَّثْتُ أَنَا وَالْقَاسِمُ، عِنْدَ عَائِشَةَ - رضى الله عنها - حَدِيثًا وَكَانَ الْقَاسِمُ رَجُلاً لَحَّانَةً وَكَانَ لأُمِّ وَلَدٍ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ مَا لَكَ لاَ تَحَدَّثُ كَمَا يَتَحَدَّثُ ابْنُ أَخِي هَذَا أَمَا إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ مِنْ أَيْنَ أُتِيتَ ‏.‏ هَذَا أَدَّبَتْهُ أُمُّهُ وَأَنْتَ أَدَّبَتْكَ أُمُّكَ - قَالَ - فَغَضِبَ الْقَاسِمُ وَأَضَبَّ عَلَيْهَا فَلَمَّا رَأَى مَائِدَةَ عَائِشَةَ قَدْ أُتِيَ بِهَا قَامَ ‏.‏ قَالَتْ أَيْنَ قَالَ أُصَلِّي ‏.‏ قَالَتِ اجْلِسْ ‏.‏ قَالَ إِنِّي أُصَلِّي ‏.‏ قَالَتِ اجْلِسْ غُدَرُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ لاَ صَلاَةَ بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ وَلاَ وَهُوَ يُدَافِعُهُ الأَخْبَثَانِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Abu Atiq aytdi: Men va Qosim Oisha (roziyallahu anho)ning yanida bir hadis so'zlashdi; Qosim — (so'zda) xato ko'p qiladigan (til buzadigan) kishi edi va u umm valad (cho'rining bolasi)dan (tug'ilgan) edi. Oisha unga: "Senga nima bo'ldi — mana shu jiyanim so'zlagandek so'zlamaysan? Ogoh bo'lki, men sen qayerdan (shunday) qilinganingni (xatongni qayerdan olganingni) bildim: bu(ning)ni onasi (yaxshi) adab(-tarbiya) qildi, seni esa onang adab qildi" dedi. (Raviy:) Qosim g'azablandi va unga (ichida) g'ash (kek) saqladi. U Oishaning dasturxoni keltirilganini ko'rganida (turishga) turdi. U: "Qayerga?" dedi. U: "Namoz o'qiyman" dedi. U: "O'tir" dedi. U: "Men namoz o'qiyman" dedi. U: "O'tir, ey ahdbuzar! Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni: ‹Taom hozir bo'lganida namoz (durust) emas; va u (kishi) — ikki najas (kichik-katta hojat) uni siqib (qistab) turgan paytda (ham) (namoz durust) emas› deganini eshitdim" dedi.

1247-hadis

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ - أَخْبَرَنِي أَبُو حَزْرَةَ الْقَاصُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي الْحَدِيثِ قِصَّةَ الْقَاسِمِ ‏.‏

Oisha Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan shu mislini (rivoyat qildi) va hadisda Qosimning qissasini zikr qilmadi.

1248-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فِي غَزْوَةِ خَيْبَرَ ‏ "‏ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ - يَعْنِي الثُّومَ - فَلاَ يَأْتِيَنَّ الْمَسَاجِدَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زُهَيْرٌ فِي غَزْوَةٍ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرْ خَيْبَرَ ‏.‏

Ibn Umar (rivoyat qildi): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) Xaybar g'azotida: "Kim mana shu daraxtdan — ya'ni sarimsoqdan — yesa — masjidlarga (umuman) kelmasin" dedi. Zuhayr: "bir g'azotda" dedi va Xaybarni zikr qilmadi.

1249-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الْبَقْلَةِ فَلاَ يَقْرَبَنَّ مَسَاجِدَنَا حَتَّى يَذْهَبَ رِيحُهَا ‏"‏ ‏.‏ يَعْنِي الثُّومَ ‏.‏

Ibn Umar (rivoyat qildi): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Kim mana shu ko'kat (baqla)dan yesa — uning hidi ketguncha bizning masjidlarimizga yaqinlashmasin" dedi — ya'ni sarimsoq.

1250-hadis

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ - عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، - وَهُوَ ابْنُ صُهَيْبٍ - قَالَ سُئِلَ أَنَسٌ عَنِ الثُّومِ، فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلاَ يَقْرَبَنَّا وَلاَ يُصَلِّي مَعَنَا ‏"‏ ‏.‏

Abdulaziz ibn Suhayb aytdi: Anasdan sarimsoq haqida so'raldi. U: "Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): ‹Kim mana shu daraxtdan yesa — bizga yaqinlashmasin va biz bilan namoz o'qimasin› dedi" dedi.

1252-hadis

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلاَ يَقْرَبَنَّ مَسْجِدَنَا وَلاَ يُؤْذِيَنَّا بِرِيحِ الثُّومِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Kim mana shu daraxtdan yesa — bizning masjidimizga yaqinlashmasin va bizni sarimsoq hidi bilan ozorlamasin" dedi.

1253-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَكْلِ الْبَصَلِ وَالْكُرَّاثِ ‏.‏ فَغَلَبَتْنَا الْحَاجَةُ فَأَكَلْنَا مِنْهَا فَقَالَ ‏ "‏ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ الْمُنْتِنَةِ فَلاَ يَقْرَبَنَّ مَسْجِدَنَا فَإِنَّ الْمَلاَئِكَةَ تَأَذَّى مِمَّا يَتَأَذَّى مِنْهُ الإِنْسُ ‏"‏ ‏.‏

Jobir aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) piyoz va poriy (gandana)ni yeishdan qaytardi. Bizga ehtiyoj g'olib keldi (zarur bo'lib qoldi), bas biz undan yedik. U: "Kim mana shu sasiq daraxtdan yesa — bizning masjidimizga yaqinlashmasin; chunki malaklar — insonlar ozorlanadigan narsadan — ozorlanadi" dedi.

1254-hadis

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ - وَفِي رِوَايَةِ حَرْمَلَةَ وَزَعَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَنْ أَكَلَ ثُومًا أَوْ بَصَلاً فَلْيَعْتَزِلْنَا أَوْ لِيَعْتَزِلْ مَسْجِدَنَا وَلْيَقْعُدْ فِي بَيْتِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَأَنَّهُ أُتِيَ بِقِدْرٍ فِيهِ خَضِرَاتٌ مِنْ بُقُولٍ فَوَجَدَ لَهَا رِيحًا فَسَأَلَ فَأُخْبِرَ بِمَا فِيهَا مِنَ الْبُقُولِ فَقَالَ ‏"‏ قَرِّبُوهَا ‏"‏ ‏.‏ إِلَى بَعْضِ أَصْحَابِهِ فَلَمَّا رَآهُ كَرِهَ أَكْلَهَا قَالَ ‏"‏ كُلْ فَإِنِّي أُنَاجِي مَنْ لاَ تُنَاجِي ‏"‏ ‏.‏

Jobir ibn Abdulloh aytdi — Harmala rivoyatida: u Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) (shunday) dedi deb o'yladi: "Kim sarimsoq yoki piyoz yesa — bizdan chetlansin — yoki: bizning masjidimizdan chetlansin — va o'z uyida o'tirsin". Va unga — ichida ko'katlardan (iborat) yashilliklar (bor) bir qozon keltirildi; u undan bir hid sezdi; so'radi; unga ichidagi ko'katlar (haqida) xabar berildi. U: "Uni ashoblaridan ba'zisiga yaqinlashtiring" dedi. U (sahobi) uni ko'rganida uni yeishni yoqtirmadi. U: "Ye; chunki men — sen munojot qilmaydigan (Zot) bilan munojot qilaman" dedi.

1255-hadis

وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالاَ جَمِيعًا أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏ "‏ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ - يُرِيدُ الثُّومَ - فَلاَ يَغْشَنَا فِي مَسْجِدِنَا ‏"‏ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرِ الْبَصَلَ وَالْكُرَّاثَ ‏.‏

(Yuqoridagi raviylar) Ibn Jurayj(dan) shu isnod bilan (rivoyat qildilar): "Kim mana shu daraxtdan — sarimsoqni nazarda tutyapti — yesa — bizga masjidimizda qatnashmasin (kirmasin)" — va piyoz hamda poriyni zikr qilmadi.

1256-hadis

وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ لَمْ نَعْدُ أَنْ فُتِحَتْ، خَيْبَرُ فَوَقَعْنَا أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي تِلْكَ الْبَقْلَةِ الثُّومِ وَالنَّاسُ جِيَاعٌ فَأَكَلْنَا مِنْهَا أَكْلاً شَدِيدًا ثُمَّ رُحْنَا إِلَى الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الرِّيحَ فَقَالَ ‏"‏ مَنْ أَكَلَ مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ الْخَبِيثَةِ شَيْئًا فَلاَ يَقْرَبَنَّا فِي الْمَسْجِدِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ حُرِّمَتْ حُرِّمَتْ ‏.‏ فَبَلَغَ ذَاكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ لَيْسَ بِي تَحْرِيمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لِي وَلَكِنَّهَا شَجَرَةٌ أَكْرَهُ رِيحَهَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Sa'id aytdi: Xaybar fath qilinganidan keyin, biz — Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning ashoblari — o'shal baqla (ko'kat) — sarimsoqqa duch keldik — odamlar och edilar — va biz undan qattiq (ko'p) yedik; keyin masjidga keldik. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) hidni sezdi va: "Kim mana shu xabis (yoqimsiz) daraxtdan biror narsa yesa — masjidda bizga yaqinlashmasin" dedi. Odamlar: "(Sarimsoq) harom qilindi, harom qilindi" dedilar. Bu Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ga yetdi; u: "Ey odamlar, men Allah menga halol qilgan narsani harom qilish (huquqiga ega) emasman; lekin u — men hidini yoqtirmaydigan bir daraxt(dir)" dedi.

1257-hadis

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الأَشَجِّ، عَنِ ابْنِ خَبَّابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ عَلَى زَرَّاعَةِ بَصَلٍ هُوَ وَأَصْحَابُهُ فَنَزَلَ نَاسٌ مِنْهُمْ فَأَكَلُوا مِنْهُ وَلَمْ يَأْكُلْ آخَرُونَ فَرُحْنَا إِلَيْهِ فَدَعَا الَّذِينَ لَمْ يَأْكُلُوا الْبَصَلَ وَأَخَّرَ الآخَرِينَ حَتَّى ذَهَبَ رِيحُهَا ‏.‏

Abu Sa'id al-Xudriy (rivoyat qildi): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) — u va ashoblari — bir piyoz ekkan (dala) yanidan o'tdi; ulardan ba'zi kishilar (oziq olish uchun) tushdi va undan yedi, boshqalar esa yemadi; biz uning oldiga keldik; u piyoz yemaganlarni (o'ziga) yaqinlashtirdi va boshqalarini — hidi ketguncha — kechiktirdi.

1258-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، خَطَبَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي ثَلاَثَ نَقَرَاتٍ وَإِنِّي لاَ أُرَاهُ إِلاَّ حُضُورَ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَلاَ خِلاَفَتَهُ وَلاَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلاَفَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلاَءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ أَقْوَامًا يَطْعَنُونَ فِي هَذَا الأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الإِسْلاَمِ فَإِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلاَّلُ ثُمَّ إِنِّي لاَ أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ عِنْدِي مِنَ الْكَلاَلَةِ مَا رَاجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَىْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلاَلَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي فِي شَىْءٍ مَا أَغْلَظَ لِي فِيهِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي فَقَالَ ‏ "‏ يَا عُمَرُ أَلاَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ أَقْضِ فِيهَا بِقَضِيَّةٍ يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الأَمْصَارِ وَإِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ عَلَيْهِمْ لِيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَلِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَرْفَعُوا إِلَىَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ شَجَرَتَيْنِ لاَ أَرَاهُمَا إِلاَّ خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الْبَصَلَ وَالثُّومَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنَ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ فَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا ‏.‏

Ma'don ibn Abu Talha (rivoyat qildi): Umar ibn al-Xattob juma kuni xutba qildi; Allahning Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam)ni va Abu Bakrni zikr qildi va: "Albatta men (tushda) go'yo bir xo'roz meni uch marta cho'qiganini ko'rdim; men buni faqat ajalimning yaqinlashganiga (yo'yaman). Va bir qavm menga — (o'rnimga) o'rinbosar (xalifa) tayinlashni — buyuryapti. Allah O'z dinini, xalifaligini va O'z Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam)ni yuborgan narsasini (Islomni) zoe (yo'q) qiluvchi emas. Agar menga ish shoshilsa (o'lim kelsa) — xalifalik mana shu olti kishi orasida shuro (maslahat) bilan (hal qilinsin)ki, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) ulardan rozi bo'lgan holda vafot etdi. Va men albatta bilamanki, bir qavm bu ish (xalifalik)ka ta'na qiladilar — men ularni mana shu qo'lim bilan Islom uchun urgan edim; agar ular shunday qilsa — ana o'shalar Allahning dushmanlari, kofirlar, adashganlardir. Keyin men o'zimdan keyin — kalala (otasi va farzandi yo'q meros)dan ko'ra menga muhimroq biror narsani qoldirmayman; men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga hech narsada — kalala (masala)sida murojaat qilgancha murojaat qilmadim; va u menga hech narsada — unda menga qattiqlik qilgancha qattiqlik qilmadi — hatto barmog'i bilan ko'kragimga turtdi va: ‹Ey Umar, senga Niso surasining oxiridagi yoz (issiq oy) oyati kifoya qilmaydimi?› dedi. Agar men (tirik) yashab qolsam, unda (kalalada) shunday bir hukm chiqaramanki, uni Qur'an o'qiydigan (kishi) ham, Qur'an o'qimaydigan (kishi) ham (unga qarab) hukm qiladi" dedi. Keyin: "Allahumma, men Seni shaharlarning amirlari ustiga guvoh qilaman; men ularni faqat — ular ustida (raiyyat ustida) adolat qilishlari, odamlarga dinini va Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam)ning sunnatini o'rgatishlari, ularning fayini (g'animat-o'ljani) ular orasida taqsimlashlari va ularning ishidan o'zlariga mushkul (tushunarsiz) bo'lganini menga ko'tarishlari uchun — yubordim" dedi. Keyin: "Keyin, ey odamlar, sizlar ikki daraxtni — men ularni faqat xabis (yoqimsiz) deb ko'raman — yeyapsizlar: mana shu piyoz va sarimsoqni; men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni — masjidda kishidan ularning hidini sezganida — unga (buyurdi), u Baqi'ga (tashqariga) chiqarilar edi (deb) ko'rdim; bas kim ularni yesa — ularni pishirib o'ldirsin (hidini yo'qotsin)" dedi.

1259-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، كِلاَهُمَا عَنْ شَبَابَةَ بْنِ سَوَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏

(Yuqoridagi raviylar) Qatoda(dan) shu isnodda shu mislini (rivoyat qildilar).

1260-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ حَيْوَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ، مَوْلَى شَدَّادِ بْنِ الْهَادِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ سَمِعَ رَجُلاً يَنْشُدُ ضَالَّةً فِي الْمَسْجِدِ فَلْيَقُلْ لاَ رَدَّهَا اللَّهُ عَلَيْكَ فَإِنَّ الْمَسَاجِدَ لَمْ تُبْنَ لِهَذَا ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Kim bir kishini masjidda yo'qotgan (narsasini) izlab (e'lon qilib) so'rayotganini eshitsa — ‹Allahni uni senga qaytarmasin› desin; chunki masjidlar shu (maqsad) uchun qurilmagan" dedi.

1261-hadis

وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الأَسْوَدِ، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، مَوْلَى شَدَّادٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏.‏ بِمِثْلِهِ ‏.‏

Abu Hurayra aytdi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni (shunday) deganini eshitdim — shu mislini (rivoyat qildi).

1262-hadis

وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، نَشَدَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ مَنْ دَعَا إِلَى الْجَمَلِ الأَحْمَرِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ وَجَدْتَ ‏.‏ إِنَّمَا بُنِيَتِ الْمَسَاجِدُ لِمَا بُنِيَتْ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Burayda(ning otasi) (rivoyat qildi): Bir kishi masjidda (yo'qotgan narsasini) e'lon qilib so'rab: "Qizil tuyani (yo'qotgan) kim?" dedi. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): "Topmaiyn (topmay qol)! Masjidlar faqat o'zi qurilgan (maqsad) uchun qurilgan" dedi.

1263-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ أَبِي سِنَانٍ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا صَلَّى قَامَ رَجُلٌ فَقَالَ مَنْ دَعَا إِلَى الْجَمَلِ الأَحْمَرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ وَجَدْتَ إِنَّمَا بُنِيَتِ الْمَسَاجِدُ لِمَا بُنِيَتْ لَهُ ‏"‏ ‏.‏

Burayda(ning otasi) (rivoyat qildi): Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) namoz o'qib bo'lganida, bir kishi turib: "Qizil tuyani (yo'qotgan)ga (uni topishga) kim chaqirdi (deb so'ray)?" dedi. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): "Topmaiyn! Masjidlar faqat o'zi qurilgan (maqsad) uchun qurilgan" dedi.

1264-hadis

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ شَيْبَةَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ بَعْدَ مَا صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْفَجْرِ ‏.‏ فَأَدْخَلَ رَأْسَهُ مِنْ بَابِ الْمَسْجِدِ فَذَكَرَ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا ‏.‏ قَالَ مُسْلِمٌ هُوَ شَيْبَةُ بْنُ نَعَامَةَ أَبُو نَعَامَةَ رَوَى عَنْهُ مِسْعَرٌ وَهُشَيْمٌ وَجَرِيرٌ وَغَيْرُهُمْ مِنَ الْكُوفِيِّينَ ‏.‏

Burayda(ning otasi) aytdi: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) bomdod namozini o'qib bo'lganidan keyin bir a'robiy keldi va boshini masjid eshigidan kiritdi — keyin (yuqoridagi) ular ikkovining hadisi misli zikr qildi. Muslim: "U — Shayba ibn Na'oma, Abu Na'oma; undan Mis'ar, Hushaym, Jarir va kufaliklardan boshqalar rivoyat qilgan" dedi.

1265-hadis

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي جَاءَهُ الشَّيْطَانُ فَلَبَسَ عَلَيْهِ حَتَّى لاَ يَدْرِي كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (rivoyat qildi): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): "Albatta sizdan biringiz namozga turganida, unga shayton keladi va uni chalg'itadi — to u necha (rakat) o'qiganini bilmaydigan bo'lib qolguncha; bas sizdan biringiz shuni sezsa — o'tirgan holda ikki sajda qilsin" dedi.