وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الَّذِينَ قَتَلُوا أَصْحَابَ بِئْرِ مَعُونَةَ ثَلاَثِينَ صَبَاحًا يَدْعُو عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَلِحْيَانَ وَعُصَيَّةَ عَصَتِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ . قَالَ أَنَسٌ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الَّذِينَ قُتِلُوا بِبِئْرِ مَعُونَةَ قُرْآنًا قَرَأْنَاهُ حَتَّى نُسِخَ بَعْدُ أَنْ بَلِّغُوا قَوْمَنَا أَنْ قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَرَضِينَا عَنْهُ .
Anas ibn Molik aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) Bi'r Ma'una (quduq) ahlini (sahobalarni) o'ldirganlar ustiga o'ttiz tong (kun) davomida duo (qarg'ish) qildi — Ri'l, Zakvon, Lihyon va Usayyaga qarshi duo qilar edi — ular Allahga va Rasuliga osiy bo'lgan edi. Anas: Allah azza va jalla Bi'r Ma'unada o'ldirilganlar haqida bir Qur'an (oyat) nozil qildi — biz uni keyin nasx qilingunga qadar o'qir edik: «Qavmimizga yetkazinglarki, biz Robbimizga yo'liqdik, U bizdan rozi bo'ldi, biz ham Undan rozi bo'ldik».
وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ قُلْتُ لأَنَسٍ هَلْ قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي صَلاَةِ الصُّبْحِ قَالَ نَعَمْ بَعْدَ الرُّكُوعِ يَسِيرًا .
Muhammad (ibn Sirin) aytdi: Men Anasga: «Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) subh namozida qunut tutdimi?» dedim. U: «Ha, ruku'dan keyin ozgina» dedi.
وَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ مُعَاذٍ - حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهْرًا بَعْدَ الرُّكُوعِ فِي صَلاَةِ الصُّبْحِ يَدْعُو عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَيَقُولُ " عُصَيَّةُ عَصَتِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ " .
Anas ibn Molik (rivoyat qildi): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) subh namozida ruku'dan keyin bir oy qunut tutdi — Ri'l va Zakvonga qarshi duo qilar va: «Usayya Allahga va Rasuliga osiy bo'ldi» der edi.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، أَخْبَرَنَا أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ شَهْرًا بَعْدَ الرُّكُوعِ فِي صَلاَةِ الْفَجْرِ يَدْعُو عَلَى بَنِي عُصَيَّةَ .
Anas ibn Molik (rivoyat qildi)ki: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) fajr namozida ruku'dan keyin bir oy qunut tutdi — Banu Usayyaga qarshi duo qilar edi.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ سَأَلْتُهُ عَنِ الْقُنُوتِ، قَبْلَ الرُّكُوعِ أَوْ بَعْدَ الرُّكُوعِ فَقَالَ قَبْلَ الرُّكُوعِ . قَالَ قُلْتُ فَإِنَّ نَاسًا يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ بَعْدَ الرُّكُوعِ . فَقَالَ إِنَّمَا قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهْرًا يَدْعُو عَلَى أُنَاسٍ قَتَلُوا أُنَاسًا مِنْ أَصْحَابِهِ يُقَالُ لَهُمُ الْقُرَّاءُ .
Anas aytdi: Men undan qunut haqida — ruku'dan oldinmi yoki ruku'dan keyinmi — so'radim. U: «Ruku'dan oldin» dedi. Men: «Ba'zi odamlar Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) ruku'dan keyin qunut tutdi deb o'ylaydilar» dedim. U: «Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) faqat bir oy qunut tutdi — o'z sahobalaridan ‹qorilar› deb ataladigan bir necha kishini o'ldirgan odamlarga qarshi duo qilar edi» dedi.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ عَلَى سَرِيَّةٍ مَا وَجَدَ عَلَى السَّبْعِينَ الَّذِينَ أُصِيبُوا يَوْمَ بِئْرِ مَعُونَةَ كَانُوا يُدْعَوْنَ الْقُرَّاءَ فَمَكَثَ شَهْرًا يَدْعُو عَلَى قَتَلَتِهِمْ .
Osim aytdi: Men Anasni aytayotgan holda eshitdim: «Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni biror sariya (qo'shin) uchun — Bi'r Ma'una kuni shahid bo'lgan yetmish (kishi) uchun qayg'urgandek — qayg'urgan holda ko'rmadim; ular ‹qorilar› deb ataladigan edi. Bas u bir oy ularning qotillariga qarshi duo qilib turdi» dedi.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، وَابْنُ، فُضَيْلٍ ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، كُلُّهُمْ عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ . يَزِيدُ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ .
(Bu hadis) ular(ning) hammasidan, Osim(dan), Anasdan, Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan shu hadis bilan (rivoyat qilindi); ularning ba'zisi ba'zisidan ziyoda (rivoyat) qiladi.
وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا الأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ شَهْرًا يَلْعَنُ رِعْلاً وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ عَصَوُا اللَّهَ وَرَسُولَهُ .
Anas ibn Molik (rivoyat qildi)ki: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) bir oy qunut tutdi — Ri'l, Zakvon va Usayyani la'natlar edi — ular Allahga va Rasuliga osiy bo'lgan edi.
وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا الأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ .
Anas Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan shunga o'xshashni (rivoyat qildi).
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَنَتَ شَهْرًا يَدْعُو عَلَى أَحْيَاءٍ مِنْ أَحْيَاءِ الْعَرَبِ ثُمَّ تَرَكَهُ .
Anas (rivoyat qildi)ki: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bir oy qunut tutdi — arab qabilalaridan ba'zi qabilalarga qarshi duo qilar edi, keyin uni tark etdi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَقْنُتُ فِي الصُّبْحِ وَالْمَغْرِبِ .
al-Baro ibn Ozib (rivoyat qildi)ki: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) subhda va shomda qunut tutar edi.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْفَجْرِ وَالْمَغْرِبِ .
al-Baro aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) fajrda va shomda qunut tutdi.
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنِ اللَّيْثِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ، عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ خُفَافِ بْنِ إِيمَاءٍ الْغِفَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي صَلاَةٍ " اللَّهُمَّ الْعَنْ بَنِي لِحْيَانَ وَرِعْلاً وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ عَصَوُا اللَّهَ وَرَسُولَهُ غِفَارُ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ " .
Xufof ibn Imo' al-G'iforiy aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bir namozda: «Allahumma, Banu Lihyon, Ri'l, Zakvon va Usayyani la'natla — ular Allahga va Rasuliga osiy bo'ldi. G'ifor — Allah uni mag'firat qildi; Aslam — Allah unga salomatlik (tinchlik) berdi» dedi.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، وَقُتَيْبَةُ، وَابْنُ، حُجْرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدٌ، - وَهُوَ ابْنُ عَمْرٍو - عَنْ خَالِدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَرْمَلَةَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ خُفَافٍ، أَنَّهُ قَالَ قَالَ خُفَافُ بْنُ إِيمَاءٍ رَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ " غِفَارُ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ وَعُصَيَّةُ عَصَتِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ اللَّهُمَّ الْعَنْ بَنِي لِحْيَانَ وَالْعَنْ رِعْلاً وَذَكْوَانَ " . ثُمَّ وَقَعَ سَاجِدًا . قَالَ خُفَافٌ فَجُعِلَتْ لَعْنَةُ الْكَفَرَةِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ .
Xufof ibn Imo' aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) ruku' qildi, keyin boshini ko'tardi va: «G'ifor — Allah uni mag'firat qildi; Aslam — Allah unga salomatlik berdi; Usayya — Allahga va Rasuliga osiy bo'ldi. Allahumma, Banu Lihyonni la'natla, Ri'l va Zakvonni la'natla» dedi, keyin sajdaga yiqildi (tushdi). Xufof: Bas kofirlarni la'natlash shu sababli (joriy) qilindi, dedi.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ وَأَخْبَرَنِيهِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حَرْمَلَةَ، عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ الأَسْقَعِ، عَنْ خُفَافِ بْنِ إِيمَاءٍ، . بِمِثْلِهِ إِلاَّ أَنَّهُ لَمْ يَقُلْ فَجُعِلَتْ لَعْنَةُ الْكَفَرَةِ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ .
Xufof ibn Imo'(dan) — xuddi shu mislida (rivoyat qilindi); faqat u «Bas kofirlarni la'natlash shu sababli qilindi» (qismini) aytmadi.
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَفَلَ مِنْ غَزْوَةِ خَيْبَرَ سَارَ لَيْلَهُ حَتَّى إِذَا أَدْرَكَهُ الْكَرَى عَرَّسَ وَقَالَ لِبِلاَلٍ " اكْلأْ لَنَا اللَّيْلَ " . فَصَلَّى بِلاَلٌ مَا قُدِّرَ لَهُ وَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ فَلَمَّا تَقَارَبَ الْفَجْرُ اسْتَنَدَ بِلاَلٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ مُوَاجِهَ الْفَجْرِ فَغَلَبَتْ بِلاَلاً عَيْنَاهُ وَهُوَ مُسْتَنِدٌ إِلَى رَاحِلَتِهِ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ بِلاَلٌ وَلاَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِهِ حَتَّى ضَرَبَتْهُمُ الشَّمْسُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوَّلَهُمُ اسْتِيقَاظًا فَفَزِعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَىْ بِلاَلُ " . فَقَالَ بِلاَلٌ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ - بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ - بِنَفْسِكَ قَالَ " اقْتَادُوا " . فَاقْتَادُوا رَوَاحِلَهُمْ شَيْئًا ثُمَّ تَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَمَرَ بِلاَلاً فَأَقَامَ الصَّلاَةَ فَصَلَّى بِهِمُ الصُّبْحَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلاَةَ قَالَ " مَنْ نَسِيَ الصَّلاَةَ فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا فَإِنَّ اللَّهَ قَالَ { أَقِمِ الصَّلاَةَ لِذِكْرِي} " . قَالَ يُونُسُ وَكَانَ ابْنُ شِهَابٍ يَقْرَؤُهَا لِلذِّكْرَى .
Abu Hurayra (rivoyat qildi)ki: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) Xaybar g'azotidan qaytganida, kechasi yurdi, to uyqu uni bosganida (manzilga) tushdi (tunadi) va Bilolga: «Bizga tunni qo'riqla (kuzatib tur)» dedi. Bas Bilol o'ziga taqdir etilgani(cha) namoz o'qidi, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) va sahobalari esa uxladi. Fajr yaqinlashganida, Bilol tuyasiga — fajrga yuzlangan holda — suyandi; bas Bilolni — u tuyasiga suyangan holda — ko'zlari yengdi (uyqu bosdi). Bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) ham, Bilol ham, sahobalaridan hech kim ham — to ularni quyosh urgunga qadar — uyg'onmadi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) ularning eng birinchi uyg'ongani bo'ldi; bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) cho'chidi va: «Ey Bilol!» dedi. Bilol: «Sening joningni olgan (uyqu) mening jonimni ham oldi — otam-onam Senga fido bo'lsin, ey Rasulullah» dedi. U: «(Tuyalarni) yetaklab yuringlar» dedi. Bas ular tuyalarini biroz yetaklab yurdilar, keyin Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) tahorat oldi va Bilolga buyurdi, u namozga iqomat aytdi; bas ularga subhni o'qidi. Namozni ado etganida: «Kimki namozni unutsa, eslaganida uni o'qisin; chunki Allah: ‹Aqimis-salata lizikriy (Meni eslash uchun namozni qoim qil)› dedi» dedi. Yunus: Ibn Shihob uni «lizzikro» deb o'qir edi, dedi.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، كِلاَهُمَا عَنْ يَحْيَى، - قَالَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، - حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ عَرَّسْنَا مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ نَسْتَيْقِظْ حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لِيَأْخُذْ كُلُّ رَجُلٍ بِرَأْسِ رَاحِلَتِهِ فَإِنَّ هَذَا مَنْزِلٌ حَضَرَنَا فِيهِ الشَّيْطَانُ " . قَالَ فَفَعَلْنَا ثُمَّ دَعَا بِالْمَاءِ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ - وَقَالَ يَعْقُوبُ ثُمَّ صَلَّى سَجْدَتَيْنِ - ثُمَّ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّى الْغَدَاةَ .
Abu Hurayra aytdi: Biz Allahning Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam) bilan (yo'lda manzilga) tunadik; bas to quyosh chiqquncha uyg'onmadik. Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): «Har bir kishi o'z tuyasining boshidan ushlasin (yetaklasin); chunki bu — bizda shayton hozir bo'lgan bir manzildir» dedi. (Roviy:) Bas biz shunday qildik. Keyin u suv so'radi va tahorat oldi, keyin ikki sajda (rakat) sajda qildi — Ya'qub: «keyin ikki rakat o'qidi» dedi — keyin namozga iqomat aytildi, bas bomdodni o'qidi.
وَحَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ - حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّكُمْ تَسِيرُونَ عَشِيَّتَكُمْ وَلَيْلَتَكُمْ وَتَأْتُونَ الْمَاءَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ غَدًا " . فَانْطَلَقَ النَّاسُ لاَ يَلْوِي أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ - قَالَ أَبُو قَتَادَةَ - فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسِيرُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ وَأَنَا إِلَى جَنْبِهِ - قَالَ - فَنَعَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمَالَ عَنْ رَاحِلَتِهِ فَأَتَيْتُهُ فَدَعَمْتُهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ أُوقِظَهُ حَتَّى اعْتَدَلَ عَلَى رَاحِلَتِهِ - قَالَ - ثُمَّ سَارَ حَتَّى تَهَوَّرَ اللَّيْلُ مَالَ عَنْ رَاحِلَتِهِ - قَالَ - فَدَعَمْتُهُ مِنْ غَيْرِ أَنْ أُوقِظَهُ حَتَّى اعْتَدَلَ عَلَى رَاحِلَتِهِ - قَالَ - ثُمَّ سَارَ حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ السَّحَرِ مَالَ مَيْلَةً هِيَ أَشَدُّ مِنَ الْمَيْلَتَيْنِ الأُولَيَيْنِ حَتَّى كَادَ يَنْجَفِلُ فَأَتَيْتُهُ فَدَعَمْتُهُ فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ " مَنْ هَذَا " . قُلْتُ أَبُو قَتَادَةَ . قَالَ " مَتَى كَانَ هَذَا مَسِيرَكَ مِنِّي " . قُلْتُ مَا زَالَ هَذَا مَسِيرِي مُنْذُ اللَّيْلَةِ . قَالَ " حَفِظَكَ اللَّهُ بِمَا حَفِظْتَ بِهِ نَبِيَّهُ " . ثُمَّ قَالَ " هَلْ تَرَانَا نَخْفَى عَلَى النَّاسِ " . ثُمَّ قَالَ " هَلْ تَرَى مِنْ أَحَدٍ " . قُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ . ثُمَّ قُلْتُ هَذَا رَاكِبٌ آخَرُ . حَتَّى اجْتَمَعْنَا فَكُنَّا سَبْعَةَ رَكْبٍ - قَالَ - فَمَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الطَّرِيقِ فَوَضَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ " احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلاَتَنَا " . فَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالشَّمْسُ فِي ظَهْرِهِ - قَالَ - فَقُمْنَا فَزِعِينَ ثُمَّ قَالَ " ارْكَبُوا " . فَرَكِبْنَا فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتِ الشَّمْسُ نَزَلَ ثُمَّ دَعَا بِمِيضَأَةٍ كَانَتْ مَعِي فِيهَا شَىْءٌ مِنْ مَاءٍ - قَالَ - فَتَوَضَّأَ مِنْهَا وُضُوءًا دُونَ وُضُوءٍ - قَالَ - وَبَقِيَ فِيهَا شَىْءٌ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ لأَبِي قَتَادَةَ " احْفَظْ عَلَيْنَا مِيضَأَتَكَ فَسَيَكُونُ لَهَا نَبَأٌ " . ثُمَّ أَذَّنَ بِلاَلٌ بِالصَّلاَةِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى الْغَدَاةَ فَصَنَعَ كَمَا كَانَ يَصْنَعُ كُلَّ يَوْمٍ - قَالَ - وَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبْنَا مَعَهُ - قَالَ - فَجَعَلَ بَعْضُنَا يَهْمِسُ إِلَى بَعْضٍ مَا كَفَّارَةُ مَا صَنَعْنَا بِتَفْرِيطِنَا فِي صَلاَتِنَا ثُمَّ قَالَ " أَمَا لَكُمْ فِيَّ أُسْوَةٌ " . ثُمَّ قَالَ " أَمَا إِنَّهُ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ عَلَى مَنْ لَمْ يُصَلِّ الصَّلاَةَ حَتَّى يَجِيءَ وَقْتُ الصَّلاَةِ الأُخْرَى فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَلْيُصَلِّهَا حِينَ يَنْتَبِهُ لَهَا فَإِذَا كَانَ الْغَدُ فَلْيُصَلِّهَا عِنْدَ وَقْتِهَا " . ثُمَّ قَالَ " مَا تَرَوْنَ النَّاسَ صَنَعُوا " . قَالَ ثُمَّ قَالَ " أَصْبَحَ النَّاسُ فَقَدُوا نَبِيَّهُمْ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَكُمْ لَمْ يَكُنْ لِيُخَلِّفَكُمْ . وَقَالَ النَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَيْدِيكُمْ فَإِنْ يُطِيعُوا أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ يَرْشُدُوا " . قَالَ فَانْتَهَيْنَا إِلَى النَّاسِ حِينَ امْتَدَّ النَّهَارُ وَحَمِيَ كُلُّ شَىْءٍ وَهُمْ يَقُولُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْنَا عَطِشْنَا . فَقَالَ " لاَ هُلْكَ عَلَيْكُمْ " . ثُمَّ قَالَ " أَطْلِقُوا لِي غُمَرِي " . قَالَ وَدَعَا بِالْمِيضَأَةِ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُبُّ وَأَبُو قَتَادَةَ يَسْقِيهِمْ فَلَمْ يَعْدُ أَنْ رَأَى النَّاسُ مَاءً فِي الْمِيضَأَةِ تَكَابُّوا عَلَيْهَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحْسِنُوا الْمَلأَ كُلُّكُمْ سَيَرْوَى " . قَالَ فَفَعَلُوا فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُبُّ وَأَسْقِيهِمْ حَتَّى مَا بَقِيَ غَيْرِي وَغَيْرُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - ثُمَّ صَبَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي " اشْرَبْ " . فَقُلْتُ لاَ أَشْرَبُ حَتَّى تَشْرَبَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " إِنَّ سَاقِيَ الْقَوْمِ آخِرُهُمْ شُرْبًا " . قَالَ فَشَرِبْتُ وَشَرِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ - فَأَتَى النَّاسُ الْمَاءَ جَامِّينَ رِوَاءً . قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ إِنِّي لأُحَدِّثُ هَذَا الْحَدِيثَ فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ إِذْ قَالَ عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ انْظُرْ أَيُّهَا الْفَتَى كَيْفَ تُحَدِّثُ فَإِنِّي أَحَدُ الرَّكْبِ تِلْكَ اللَّيْلَةَ . قَالَ قُلْتُ فَأَنْتَ أَعْلَمُ بِالْحَدِيثِ . فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ قُلْتُ مِنَ الأَنْصَارِ . قَالَ حَدِّثْ فَأَنْتُمْ أَعْلَمُ بِحَدِيثِكُمْ . قَالَ فَحَدَّثْتُ الْقَوْمَ فَقَالَ عِمْرَانُ لَقَدْ شَهِدْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ وَمَا شَعَرْتُ أَنَّ أَحَدًا حَفِظَهُ كَمَا حَفِظْتُهُ .
Abu Qatoda aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bizga xutba qildi va: «Albatta sizlar kechqurun va kechangiz (bo'yi) yurasizlar va — inshaallah — ertaga suvga yetib borasizlar» dedi. Bas odamlar — hech kim hech kimga qaramay (e'tibor bermay) — yo'lga tushdi. Abu Qatoda: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) yurdi, to yarim kecha bo'lganida — men uning yonida edim — Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) mudradi (uyqu bosdi) va tuyasidan og'di (qiyshaydi); bas men uning oldiga borib, uni — uyg'otmagan holda — to tuyasi ustida tiklanguncha tirab (qo'llab) turdim. Keyin u (yana) yurdi, to kechaning ko'pi o'tganida tuyasidan og'di; bas men uni — uyg'otmagan holda — tirab turdim, to tuyasi ustida tiklanguncha. Keyin u (yana) yurdi, to saharning oxiri bo'lganida — avvalgi ikki og'ishdan qattiqroq bir og'ish bilan og'di, hatto yiqilishga yaqin bo'ldi; bas men uning oldiga borib, uni tirab turdim. U boshini ko'tardi va: «Bu kim?» dedi. Men: «Abu Qatoda» dedim. U: «Bu sening men bilan birga yurishing qachondan beri (davom etmoqda)?» dedi. Men: «Bu mening yurishim kechadan beri (shu holda) davom etmoqda» dedim. U: «Allah seni — sen Uning Nabiyini muhofaza qilganlikka — muhofaza qilsin» dedi. Keyin: «Bizni odamlarga yashirin (ko'rinmas) deb ko'raymizmi?» dedi. Keyin: «Birortasi(dan biror kishini) ko'ryapsanmi?» dedi. Men: «Mana, bir suvori (otliq)» dedim. Keyin: «Mana, yana bir suvori» dedim — to biz yig'ilgunimizcha, biz yetti suvori bo'ldik. Bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) yo'ldan chetga og'di, boshini qo'ydi va: «Bizga namozimizni (uyg'oqlik bilan) saqlab turinglar» dedi. Bas eng birinchi uyg'ongan Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bo'ldi — quyosh esa uning yelkasida (ko'tarilgan) edi. Bas biz cho'chib turdik. Keyin u: «Minlaringlar (tuyaga)» dedi; biz mindik va yurdik, to quyosh ko'tarilganida (manzilga) tushdi. Keyin u men bilan birga bo'lgan — ichida ozgina suv bor — bir «miyda'a» (idish)ni so'radi; bas undan biroz (kam) tahorat oldi; va idishda (hali) ozgina suv qoldi. Keyin Abu Qatodaga: «Miyda'angni bizga saqlab qo'y; chunki uning bir xabari (hikoyasi) bo'ladi» dedi. Keyin Bilol namozga azon aytdi; bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) ikki rakat (sunnat) o'qidi, keyin bomdodni o'qidi; va har kuni qiladigan kabi qildi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) (tuyaga) mindi, biz ham u bilan mindik. Bas ba'zimiz ba'zimizga pichirlab: «Namozimizda (uni) e'tiborsiz qoldirganimiz uchun qilgan (ish)imizning kafforati nima?» der edik. Keyin u: «Sizlarga menda (Rasulullah) o'rnak (namuna) yo'qmi?» dedi. Keyin: «Ogoh bo'linglar, uyquda e'tiborsizlik (tafrit) yo'q; e'tiborsizlik faqat — boshqa namozning vaqti kelgunga qadar namozni o'qimagan kishi ustigadir. Kimki shunday qilsa, eslagan payti uni o'qisin; ertasi (kun) bo'lganida, uni o'z vaqtida o'qisin» dedi. Keyin: «Odamlar nima qildi deb o'ylaysizlar?» dedi. Keyin: «Odamlar tongda Nabiyini yo'qotdi (topmay qoldi); bas Abu Bakr va Umar: ‹Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) sizlarning ortingizda; u sizlarni (orqada) qoldirib ketmas edi› dedilar; odamlar esa: ‹Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) sizlarning oldingizda› dedilar. Agar ular Abu Bakr va Umarga itoat qilsa, to'g'ri yo'l topadilar» dedi. Bas biz kunduz cho'zilib, har narsa qizigan (issib ketgan) payt odamlarga yetib keldik; ular: «Ey Rasulullah, halok bo'ldik, chanqadik» der edilar. U: «Sizlarga halokat yo'q» dedi. Keyin: «Mening ‹g'umar›imni (kichik idishimni) keltiringlar» dedi va miyda'ani so'radi; bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) (suvni) quya boshladi, Abu Qatoda esa ularga ichirar edi. Odamlar miyda'ada suvni ko'rgan zahoti, uning ustiga tiqilishdi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Yaxshilab (tartib bilan) turinglar; hammangiz qonadi (suvga to'yadi)» dedi. Bas ular shunday qildi; Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) quyar, men ularga ichirar edim, to mendan va Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)dan boshqa hech kim qolmagunga qadar. Keyin Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) (suvni) quydi va menga: «Ich» dedi. Men: «Sen ichmaguncha ichmayman, ey Rasulullah» dedim. U: «Qavmga suv quyuvchi — ularning eng oxiri ichuvchisi (bo'ladi)» dedi. Bas men ichdim, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) ham ichdi. Keyin odamlar suvga — qongan, suvga to'ygan holda — keldilar. Abdulloh ibn Raboh: Men bu hadisni jome' masjidida aytayotgan edim, shu payt Imron ibn Husayn: «Ey yigit, qanay rivoyat qilayotganingga qara; chunki men o'sha kecha (yo'ldagi) suvorilardan biriman» dedi. Men: «Bas sen hadisni biluvchiroqsan» dedim. U: «Sen kimdansan (qaysi qabiladan)?» dedi. Men: «Ansordanman» dedim. U: «Rivoyat qil; sizlar o'z hadisingizni biluvchiroqsizlar» dedi. Bas men qavmga rivoyat qildim; Imron: «Men o'sha kecha hozir bo'lgan edim, va uni — men yodda saqlaganimdek — birortasi yodda saqladi deb o'ylamagan edim» dedi.
وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ، حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ زَرِيرٍ الْعُطَارِدِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيَّ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَسِيرٍ لَهُ فَأَدْلَجْنَا لَيْلَتَنَا حَتَّى إِذَا كَانَ فِي وَجْهِ الصُّبْحِ عَرَّسْنَا فَغَلَبَتْنَا أَعْيُنُنَا حَتَّى بَزَغَتِ الشَّمْسُ - قَالَ - فَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ مِنَّا أَبُو بَكْرٍ وَكُنَّا لاَ نُوقِظُ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مَنَامِهِ إِذَا نَامَ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ عُمَرُ فَقَامَ عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ حَتَّى اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَفَعَ رَأْسَهُ وَرَأَى الشَّمْسَ قَدْ بَزَغَتْ قَالَ " ارْتَحِلُوا " . فَسَارَ بِنَا حَتَّى إِذَا ابْيَضَّتِ الشَّمْسُ نَزَلَ فَصَلَّى بِنَا الْغَدَاةَ فَاعْتَزَلَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّ مَعَنَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا فُلاَنُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَنَا " . قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ . فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَيَمَّمَ بِالصَّعِيدِ فَصَلَّى ثُمَّ عَجَّلَنِي فِي رَكْبٍ بَيْنَ يَدَيْهِ نَطْلُبُ الْمَاءَ وَقَدْ عَطِشْنَا عَطَشًا شَدِيدًا . فَبَيْنَمَا نَحْنُ نَسِيرُ إِذَا نَحْنُ بِامْرَأَةٍ سَادِلَةٍ رِجْلَيْهَا بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ فَقُلْنَا لَهَا أَيْنَ الْمَاءُ قَالَتْ أَيْهَاهْ أَيْهَاهْ لاَ مَاءَ لَكُمْ . قُلْنَا فَكَمْ بَيْنَ أَهْلِكِ وَبَيْنَ الْمَاءِ . قَالَتْ مَسِيرَةُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ . قُلْنَا انْطَلِقِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَتْ وَمَا رَسُولُ اللَّهِ فَلَمْ نُمَلِّكْهَا مِنْ أَمْرِهَا شَيْئًا حَتَّى انْطَلَقْنَا بِهَا فَاسْتَقْبَلْنَا بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ مِثْلَ الَّذِي أَخْبَرَتْنَا وَأَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا مُوتِمَةٌ لَهَا صِبْيَانٌ أَيْتَامٌ فَأَمَرَ بِرَاوِيَتِهَا فَأُنِيخَتْ فَمَجَّ فِي الْعَزْلاَوَيْنِ الْعُلْيَاوَيْنِ ثُمَّ بَعَثَ بِرَاوِيَتِهَا فَشَرِبْنَا وَنَحْنُ أَرْبَعُونَ رَجُلاً عِطَاشٌ حَتَّى رَوِينَا وَمَلأْنَا كُلَّ قِرْبَةٍ مَعَنَا وَإِدَاوَةٍ وَغَسَّلْنَا صَاحِبَنَا غَيْرَ أَنَّا لَمْ نَسْقِ بَعِيرًا وَهِيَ تَكَادُ تَنْضَرِجُ مِنَ الْمَاءِ - يَعْنِي الْمَزَادَتَيْنِ - ثُمَّ قَالَ " هَاتُوا مَا كَانَ عِنْدَكُمْ " . فَجَمَعْنَا لَهَا مِنْ كِسَرٍ وَتَمْرٍ وَصَرَّ لَهَا صُرَّةً فَقَالَ لَهَا " اذْهَبِي فَأَطْعِمِي هَذَا عِيَالَكِ وَاعْلَمِي أَنَّا لَمْ نَرْزَأْ مِنْ مَائِكِ " . فَلَمَّا أَتَتْ أَهْلَهَا قَالَتْ لَقَدْ لَقِيتُ أَسْحَرَ الْبَشَرِ أَوْ إِنَّهُ لَنَبِيٌّ كَمَا زَعَمَ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ ذَيْتَ وَذَيْتَ . فَهَدَى اللَّهُ ذَاكَ الصِّرْمَ بِتِلْكَ الْمَرْأَةِ فَأَسْلَمَتْ وَأَسْلَمُوا .
Imron ibn Husayn aytdi: Men Allahning Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam) bilan bir safarida (birga) edim; biz kechamizni (tunni) yo'lda (uxlamay) o'tkazdik, to subh oldida (manzilga) tushdik; bas ko'zlarimiz bizni yengdi (uyqu bosdi), to quyosh ko'tarilgunga qadar. Bizdan eng birinchi uyg'ongan Abu Bakr bo'ldi; biz Allahning Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam)ni uxlaganida — u o'zi uyg'ongunga qadar — uyqusidan uyg'otmas edik. Keyin Umar uyg'ondi va Allahning Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam) yonida turib, takbir ayta boshladi va takbirni baland ovoz bilan aytdi, to Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) uyg'ongunga qadar. U boshini ko'tarib, quyosh ko'tarilganini ko'rganida: «Ko'chinglar (yo'lga tushinglar)» dedi. Bas bizni (yetaklab) yurdi, to quyosh oqarganida (manzilga) tushdi va bizga bomdodni o'qidi. Bas qavmdan bir kishi — biz bilan namoz o'qimay — chetga chiqdi. (Namozdan) qaytganida, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) unga: «Ey falon, seni biz bilan namoz o'qishdan nima to'sdi?» dedi. U: «Ey Allahning Nabiysi, menga janobat yetdi (junub bo'ldim)» dedi. Bas Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) unga buyurdi, u tuproq bilan tayammum qildi va namoz o'qidi. Keyin u meni o'z oldida bir suvori (guruh)da — suv izlab — tezlatdi (jo'natdi); biz qattiq chanqagan edik. Biz yurib borayotgan edik, shu payt biz oyoqlarini ikki suv meshi (mazoda) orasiga osiltirib (minib) ketayotgan bir ayolga duch keldik. Biz unga: «Suv qaerda?» dedik. U: «He-ye, he-ye! Sizlarga suv yo'q» dedi. Biz: «Ahling bilan suv orasi qancha (uzoq)?» dedik. U: «Bir kun-u bir kechalik yo'l» dedi. Biz: «Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning oldiga yur» dedik. U: «Rasulullah nima?» dedi. Biz uni o'z ishida (xohishida) erkin qo'ymadik (majburladik), to uni (yetaklab) olib borgunimizcha; bas uni Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga ro'para qildik. U undan so'radi; u (ayol) unga — bizga xabar bergani mislini — xabar berdi va o'zining beva (eri yo'q), yetim bolalari borligini xabar berdi. Bas (Nabiy) uning suv tuyasiga (mesh)iga buyurdi, u cho'ktirildi; u (Nabiy) ikki yuqori mesh og'ziga (tufuk) purkadi, keyin uning suv tuyasini (qaytarib) yubordi; bas biz — qirq kishi chanqoq — ichdik, to qondik va biz bilan birga bo'lgan har bir mesh-idishni to'ldirdik; sherigimizni ham (g'usl qildirib) yuvdik — faqat biz tuyani sug'ormadik; va u (mesh) suvdan yorilishga yaqin (to'lib-toshgan) edi. Keyin u (Nabiy): «Yoningizda borini keltiringlar» dedi. Bas biz unga non bo'laklari va xurmo jamladik; (Nabiy) unga bir tugun (zogora) tugib berdi va unga: «Borib, buni bolalaringga yedirgin va bilki, biz sening suvingdan (hech narsa) kamaytirmadik» dedi. U ahliga kelganida: «Men odamlarning eng (g'aroyib) sehrlisiga — yoki: u, o'zi da'vo qilgandek, haqiqatdan Nabiydir — yo'liqdim; uning ishi shunday-shunday bo'ldi» dedi. Bas Allah o'sha (qabila) maskanini o'sha ayol sababli hidoyat qildi; u (ayol) Islom keltirdi, ular ham Islom keltirdi.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، حَدَّثَنَا عَوْفُ بْنُ أَبِي جَمِيلَةَ الأَعْرَابِيُّ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيِّ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ الْحُصَيْنِ، قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَسَرَيْنَا لَيْلَةً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ قُبَيْلَ الصُّبْحِ وَقَعْنَا تِلْكَ الْوَقْعَةَ الَّتِي لاَ وَقْعَةَ عِنْدَ الْمُسَافِرِ أَحْلَى مِنْهَا فَمَا أَيْقَظَنَا إِلاَّ حَرُّ الشَّمْسِ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ سَلْمِ بْنِ زَرِيرٍ وَزَادَ وَنَقَصَ . وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَرَأَى مَا أَصَابَ النَّاسَ وَكَانَ أَجْوَفَ جَلِيدًا فَكَبَّرَ وَرَفَعَ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ حَتَّى اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِشِدَّةِ صَوْتِهِ بِالتَّكْبِيرِ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَكَوْا إِلَيْهِ الَّذِي أَصَابَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ ضَيْرَ ارْتَحِلُوا " . وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ .
Imron ibn Husayn aytdi: Biz Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bilan bir safarda edik; bir kecha yurdik, to kechaning oxiri, subhdan sal oldin bo'lganida, biz o'sha uyquga — musofir uchun undan shirinroq uyqu yo'q (bo'lgan uyquga) — yiqildik; bas bizni faqat quyoshning issigi(gina) uyg'otdi. Va hadisni Salm ibn Zarir hadisi nahvida keltirdi; (ba'zi narsani) ziyoda qildi va kamaytirdi. Hadisda: Umar ibn al-Xattob uyg'onib, odamlarga yetgan (musibat)ni ko'rganida — u baland ovozli (jiddiy, dadil) edi — takbir aytdi va takbirni baland ovoz bilan aytdi, to Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) uning takbir ovozining qattiqligi sababli uyg'ongunga qadar. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) uyg'onganida, ular unga o'zlariga yetgan (musibat)dan shikoyat qildilar. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Zarari yo'q; ko'chinglar» dedi — va hadisni (to'liq) keltirdi.