Juma namozi

Sahihi Muslim · 93 hadis · 3/5-sahifa

كتاب الجمعة

1883-hadis

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَالِمِ، بْنِ أَبِي الْجَعْدِ الْغَطَفَانِيِّ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الْكَهْفِ عُصِمَ مِنَ الدَّجَّالِ ‏"‏

Abud-Dardo (rivoyat qildi)ki: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): «Kimki Kahf surasining boshidan o'n oyatni yodda saqlasa, Dajjoldan asranadi (himoyalanadi)» dedi.

1884-hadis

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ قَالَ شُعْبَةُ مِنْ آخِرِ الْكَهْفِ ‏.‏ وَقَالَ هَمَّامٌ مِنْ أَوَّلِ الْكَهْفِ كَمَا قَالَ هِشَامٌ

(Bu hadis) bizga Qatoda(dan) shu isnod bilan (rivoyat qilindi); Shu'ba: «Kahfning oxiridan» dedi; Hammom esa — Hishom aytgandek — «Kahfning boshidan» dedi.

1885-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي السَّلِيلِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ أَتَدْرِي أَىُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَعَكَ أَعْظَمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ أَتَدْرِي أَىُّ آيَةٍ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَعَكَ أَعْظَمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَىُّ الْقَيُّومُ ‏.‏ قَالَ فَضَرَبَ فِي صَدْرِي وَقَالَ ‏"‏ وَاللَّهِ لِيَهْنِكَ الْعِلْمُ أَبَا الْمُنْذِرِ ‏"‏ ‏.‏

Ubayy ibn Ka'b aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Ey Abul-Munzir, Allahning Kitobidan o'zing bilgan qaysi oyat eng buyuk ekanini bilasanmi?» dedi. Men: «Allah va Rasuli biluvchiroq» dedim. U: «Ey Abul-Munzir, Allahning Kitobidan o'zing bilgan qaysi oyat eng buyuk ekanini bilasanmi?» dedi. Men: «Allahu lo ilaha illa huval-Hayyul-Qayyum (Oyatul-Kursi)» dedim. (Roviy:) Bas u ko'kragimga (qoqib) urdi va: «Allahga qasam, ilm senga muborak (xush) bo'lsin, ey Abul-Munzir!» dedi.

1886-hadis

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أَيَعْجِزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَقْرَأَ فِي لَيْلَةٍ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ‏" قَالُوا : وَكَيْفَ يَقْرَأْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ؟ قَالَ : " قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ " ‏.‏

Abud-Dardo Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi): «Birortangiz bir kechada Qur'anning uchdan birini o'qishdan ojizmi?» dedi. Ular: «Qur'anning uchdan birini qanay o'qiydi?» dedilar. U: «‹Qul huvalloohu ahad› Qur'anning uchdan biriga teng keladi» dedi.

1887-hadis

وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا أَبَانٌ الْعَطَّارُ، جَمِيعًا عَنْ قَتَادَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ جَزَّأَ الْقُرْآنَ ثَلاَثَةَ أَجْزَاءٍ فَجَعَلَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ جُزْءًا مِنْ أَجْزَاءِ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏

(Bu hadis) bizga Qatoda(dan) shu isnod bilan (rivoyat qilindi); va ular ikkovining hadisida Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning so'zidan: «Albatta Allah Qur'anni uch bo'lakka bo'ldi va ‹Qul huvalloohu ahad›ni Qur'an bo'laklaridan bir bo'lak qildi» dedi.

1888-hadis

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، وَيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى، - قَالَ ابْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، - حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ احْشِدُوا فَإِنِّي سَأَقْرَأُ عَلَيْكُمْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ فَحَشَدَ مَنْ حَشَدَ ثُمَّ خَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَرَأَ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏}‏ ثُمَّ دَخَلَ فَقَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ إِنِّي أُرَى هَذَا خَبَرٌ جَاءَهُ مِنَ السَّمَاءِ فَذَاكَ الَّذِي أَدْخَلَهُ ‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي قُلْتُ لَكُمْ سَأَقْرَأُ عَلَيْكُمْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ أَلاَ إِنَّهَا تَعْدِلُ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «To'planinglar; chunki men sizlarga Qur'anning uchdan birini o'qib beraman» dedi. Bas to'planadigan(lar) to'plandi; keyin Allahning Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam) chiqdi va ‹Qul huvalloohu ahad›ni o'qidi; keyin kirib ketdi. Ba'zimiz ba'zimizga: «Men o'ylaymanki, bu — unga osmondan kelgan bir xabar; uni kiritgan (uyga olib ketgan) narsa — shu» dedik. Keyin Allahning Nabiysi (sollallahu alayhi vasallam) chiqdi va: «Men sizlarga: ‹Sizlarga Qur'anning uchdan birini o'qib beraman› dedim; ogoh bo'ling, albatta u (shu sura) Qur'anning uchdan biriga teng keladi» dedi.

1889-hadis

وَحَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ بَشِيرٍ أَبِي إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ خَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَقْرَأُ عَلَيْكُمْ ثُلُثَ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَرَأَ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ‏}‏ حَتَّى خَتَمَهَا ‏.‏

Abu Hurayra aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bizning oldimizga chiqdi va: «Sizlarga Qur'anning uchdan birini o'qib beray» dedi; bas ‹Qul huvalloohu ahad, Allahus-samad›ni — uni tugatguncha — o'qidi.

1890-hadis

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا عَمِّي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلاَلٍ، أَنَّ أَبَا الرِّجَالِ، مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُ عَنْ أُمِّهِ، عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَكَانَتْ فِي حَجْرِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ رَجُلاً عَلَى سَرِيَّةٍ وَكَانَ يَقْرَأُ لأَصْحَابِهِ فِي صَلاَتِهِمْ فَيَخْتِمُ بِـ ‏{‏ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ‏}‏ فَلَمَّا رَجَعُوا ذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ سَلُوهُ لأَىِّ شَىْءٍ يَصْنَعُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ فَسَأَلُوهُ فَقَالَ لأَنَّهَا صِفَةُ الرَّحْمَنِ فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَقْرَأَ بِهَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَخْبِرُوهُ أَنَّ اللَّهَ يُحِبُّهُ

Oisha (rivoyat qildi)ki: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) bir kishini bir sariya (qo'shin)ga (boshliq qilib) jo'natdi; u sheriklariga ularning namozlarida (imom bo'lib) qiroat qilar va ‹Qul huvalloohu ahad› bilan tugatar (yakunlar) edi. Ular qaytganida, bu Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga zikr qilindi. U: «Undan so'rang — nima uchun shunday qiladi?» dedi. Bas ular undan so'radilar; u: «Chunki u Rahmonning sifatidir; bas men u bilan qiroat qilishni yaxshi ko'raman» dedi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Unga xabar beringki, Allah uni sevadi» dedi.

1891-hadis

وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ بَيَانٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَلَمْ تَرَ آيَاتٍ أُنْزِلَتِ اللَّيْلَةَ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ قَطُّ ‏{‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ‏}‏ وَ ‏{‏ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏

Uqba ibn Omir aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Ko'rmaganmisan — bu kecha mislisi hech qachon ko'rilmagan oyatlar nozil qilindi: ‹Qul a'uzu bi-Robbil-falaq› va ‹Qul a'uzu bi-Robbin-nas›» dedi.

1892-hadis

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أُنْزِلَ - أَوْ أُنْزِلَتْ - عَلَىَّ آيَاتٌ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ قَطُّ الْمُعَوِّذَتَيْنِ ‏"‏ ‏.‏

Uqba ibn Omir aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) menga: «Menga mislisi hech qachon ko'rilmagan oyatlar nozil qilindi — Mu'avvizatayn (Falaq va Nos surasi)» dedi.

1893-hadis

وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، كِلاَهُمَا عَنْ إِسْمَاعِيلَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ عُقْبَةَ، بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ وَكَانَ مِنْ رُفَعَاءِ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

(Bu hadis) ular(ning) hammasidan, Ismoil(dan) shu isnod bilan — xuddi shu mislida (rivoyat qilindi); Abu Usoma rivoyatida: «Uqba ibn Omir al-Juhaniydan — u Muhammad (sollallahu alayhi vasallam) sahobalarining ulug'laridan edi» (deyildi).

1894-hadis

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَمْرٌو النَّاقِدُ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، كُلُّهُمْ عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، - قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، - حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ حَسَدَ إِلاَّ فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَهُوَ يَقُومُ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً فَهُوَ يُنْفِقُهُ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar otasidan, Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi): «Faqat ikki (kishi)da hasad (g'ibta) (joiz)dir: Allah unga Qur'an ato etgan kishi — u bilan kecha soatlarida va kunduz soatlarida (turib) qoim qiladi; va Allah unga mol ato etgan kishi — uni kecha soatlarida va kunduz soatlarida infoq qiladi.» dedi.

1895-hadis

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ حَسَدَ إِلاَّ عَلَى اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ هَذَا الْكِتَابَ فَقَامَ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً فَتَصَدَّقَ بِهِ آنَاءَ اللَّيْلِ وَآنَاءَ النَّهَارِ ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Umar otasidan aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Faqat ikki (narsa)ga hasad (g'ibta) (joiz)dir: Allah unga bu Kitobni (Qur'anni) ato etgan kishi — u bilan kecha soatlarida va kunduz soatlarida (turib) qoim qildi; va Allah unga mol ato etgan kishi — uni kecha soatlarida va kunduz soatlarida sadaqa qildi» dedi.

1896-hadis

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ قَيْسٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ حَسَدَ إِلاَّ فِي اثْنَتَيْنِ رَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ مَالاً فَسَلَّطَهُ عَلَى هَلَكَتِهِ فِي الْحَقِّ وَرَجُلٌ آتَاهُ اللَّهُ حِكْمَةً فَهُوَ يَقْضِي بِهَا وَيُعَلِّمُهَا ‏"‏ ‏.‏

Abdulloh ibn Mas'ud aytdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Faqat ikki (kishi)da hasad (joiz)dir: Allah unga mol ato etgan kishi — uni haqda (yo'lida) sarf etishga (halok etishga) qodir qilingan; va Allah unga hikmat ato etgan kishi — u bilan hukm qiladi va uni o'rgatadi» dedi.

1897-hadis

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ وَاثِلَةَ، أَنَّ نَافِعَ بْنَ عَبْدِ الْحَارِثِ، لَقِيَ عُمَرَ بِعُسْفَانَ وَكَانَ عُمَرُ يَسْتَعْمِلُهُ عَلَى مَكَّةَ فَقَالَ مَنِ اسْتَعْمَلْتَ عَلَى أَهْلِ الْوَادِي فَقَالَ ابْنَ أَبْزَى ‏.‏ قَالَ وَمَنِ ابْنُ أَبْزَى قَالَ مَوْلًى مِنْ مَوَالِينَا ‏.‏ قَالَ فَاسْتَخْلَفْتَ عَلَيْهِمْ مَوْلًى قَالَ إِنَّهُ قَارِئٌ لِكِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِنَّهُ عَالِمٌ بِالْفَرَائِضِ ‏.‏ قَالَ عُمَرُ أَمَا إِنَّ نَبِيَّكُمْ صلى الله عليه وسلم قَدْ قَالَ ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ يَرْفَعُ بِهَذَا الْكِتَابِ أَقْوَامًا وَيَضَعُ بِهِ آخَرِينَ ‏"‏ ‏.‏

Omir ibn Vosila (rivoyat qildi)ki: Nofe' ibn Abdul-Horis Umarni Usfonda uchratdi — Umar uni Makkaga (amir/voli qilib) ishlatar edi. (Umar): «Vodiy ahliga (kim)ni amir qilding?» dedi. U: «Ibn Abza» dedi. U: «Ibn Abza kim?» dedi. U: «Bizning ozodlarimiz (mavlolarimiz)dan biri» dedi. U: «Ularga bir ozodni o'rinbosar qildingmi?» dedi. U: «Albatta u — Allah azza va jallaning Kitobini (yaxshi) qori (o'quvchi) va farizalarni biluvchi» dedi. Umar: «Ogoh bo'lki, Nabiyingiz (sollallahu alayhi vasallam): ‹Albatta Allah bu Kitob bilan (ba'zi) qavmlarni ko'taradi va u bilan boshqalarni tushiradi› degan» dedi.

1898-hadis

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ قَالاَ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ اللَّيْثِيُّ، أَنَّ نَافِعَ بْنَ، عَبْدِ الْحَارِثِ الْخُزَاعِيَّ لَقِيَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بِعُسْفَانَ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ، ‏.‏

Omir ibn Vosila al-Laysiy (rivoyat qildi)ki: Nofe' ibn Abdul-Horis al-Xuzoiy Umar ibn al-Xattobni Usfonda uchratdi — Ibrohim ibn Sa'dning Zuhriydan (rivoyat qilgan) hadisi mislida.

1899-hadis

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ، حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَؤُهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْرَأَنِيهَا فَكِدْتُ أَنْ أَعْجَلَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَمْهَلْتُهُ حَتَّى انْصَرَفَ ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَجِئْتُ بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى غَيْرِ مَا أَقْرَأْتَنِيهَا ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْسِلْهُ اقْرَأْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَرَأَ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَأُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِيَ ‏"‏ اقْرَأْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَرَأْتُ فَقَالَ ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏

Umar ibn al-Xattob aytdi: Men Hishom ibn Hakim ibn Hizomni Furqon surasini — men o'qiydigan(im)dan boshqacha — o'qiyotgan holda eshitdim; holbuki uni menga Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) o'qitgan edi. Bas men unga (darrov) shoshilishga yaqin bo'ldim; keyin unga muhlat berdim, to (namozdan) qaytguncha; keyin uni ridosidan (bo'g'nidan) ushladim va uni Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ning oldiga olib keldim. Men: «Ey Rasulullah, men buni — Sen menga o'qitganingdan boshqacha qilib — Furqon surasini o'qiyotgan holda eshitdim» dedim. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Uni qo'yvor. O'qi» dedi. Bas u — men eshitgan qiroatini — o'qidi. Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Mana shunday nozil qilingan» dedi. Keyin menga: «O'qi» dedi. Men o'qidim. U: «Mana shunday nozil qilingan. Albatta bu Qur'an yetti harf (lahja/o'qish tarzi)da nozil qilingan; bas undan oson (yengil) bo'lganini o'qing» dedi.

1900-hadis

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ وَزَادَ فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلاَةِ فَتَصَبَّرْتُ حَتَّى سَلَّمَ ‏.‏

Misvar ibn Maxrama va Abdurrahmon ibn Abd al-Qariy (rivoyat qildilar)ki: Ular Umar ibn al-Xattobni aytayotgan holda eshitdilar: «Men Hishom ibn Hakimni Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) hayotida Furqon surasini o'qiyotgan holda eshitdim» — va hadisni xuddi shu mislida keltirdi; va ziyoda qildi: «Bas men unga namozda (ham) hujum qilishga yaqin bo'ldim, ammo o'zimni tutdim, to u salom berguncha».

1901-hadis

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، كَرِوَايَةِ يُونُسَ بِإِسْنَادِهِ ‏.‏

(Bu hadis) bizga Ma'mar(dan), Zuhriy(dan) — Yunusning rivoyati kabi, o'z isnodi bilan (rivoyat qilindi).

1902-hadis

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ أَقْرَأَنِي جِبْرِيلُ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - عَلَى حَرْفٍ فَرَاجَعْتُهُ فَلَمْ أَزَلْ أَسْتَزِيدُهُ فَيَزِيدُنِي حَتَّى انْتَهَى إِلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ بَلَغَنِي أَنَّ تِلْكَ السَّبْعَةَ الأَحْرُفَ إِنَّمَا هِيَ فِي الأَمْرِ الَّذِي يَكُونُ وَاحِدًا لاَ يَخْتَلِفُ فِي حَلاَلٍ وَلاَ حَرَامٍ ‏.‏

Ibn Abbos (rivoyat qildi)ki: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Menga Jibril (alayhis-salom) bir harf (qiroat tarzi)da o'qidi; men unga qaytaverdim (yengillik so'rab murojaat qildim) va undan ziyoda (qilib berishni) so'rab turdim, u esa menga ziyoda qilib beraverdi, to yetti harfga yetgunga qadar» dedi. Ibn Shihob: «Menga yetib keldiki, o'sha yetti harf — faqat bir(xil) bo'lgan (ma'nosi) ishda(dir); halol va haromda ixtilof qilinmaydi» dedi.