حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِي بِطَرِيقٍ وَجَدَ غُصْنَ شَوْكٍ عَلَى الطَّرِيقِ فَأَخَّرَهُ، فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ، فَغَفَرَ لَهُ ". ثُمَّ قَالَ " الشُّهَدَاءُ خَمْسَةٌ الْمَطْعُونُ، وَالْمَبْطُونُ، وَالْغَرِيقُ، وَصَاحِبُ الْهَدْمِ، وَالشَّهِيدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ". وَقَالَ " لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ وَالصَّفِّ الأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلاَّ أَنْ يَسْتَهِمُوا لاَسْتَهَمُوا عَلَيْهِ ". " وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي التَّهْجِيرِ لاَسْتَبَقُوا إِلَيْهِ، وَلَوْ يَعْلَمُونَ مَا فِي الْعَتَمَةِ وَالصُّبْحِ لأَتَوْهُمَا وَلَوْ حَبْوًا ".
Қутайба бизга айтди, Моликдан, у Абу Бакрнинг озоди Сумайдан, у Абу Солиҳ Саммондан, у Абу Ҳурайрадан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Бир киши йўлда юриб кетаётганида йўлда тиканли шох топиб, уни (четга) сурди, Аллаҳ ундан миннатдор бўлди ва уни мағфират қилди», дедилар. Сўнг: «Шаҳидлар беш (хил): вабодан ўлган, қорин (касаллиги)дан ўлган, сувга чўкган, вайрона (босиб) ўлган ва Аллаҳ йўлида шаҳид бўлган», дедилар. Ва: «Агар одамлар азонда ва биринчи сафда нима (савоб) борлигини билганларида, сўнг унга (эришиш учун) қуръа ташлашдан бошқа йўл топмасалар, албатта унга қуръа ташлар эдилар. Агар эрта (намозга) боришда нима борлигини билганларида, унга пойга қилишар эдилар. Агар хуфтон ва бомдод (намозида) нима борлигини билганларида, судралиб бўлса ҳам уларга келар эдилар», дедилар.