حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا حُذَيْفَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثَيْنِ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الآخَرَ حَدَّثَنَا " أَنَّ الأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ الْقُرْآنِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ السُّنَّةِ ". وَحَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِهَا قَالَ " يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ، فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ أَثَرِ الْوَكْتِ، ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ فَيَبْقَى فِيهَا أَثَرُهَا مِثْلَ أَثَرِ الْمَجْلِ، كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ، فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَىْءٌ، وَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ فَلاَ يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الأَمَانَةَ فَيُقَالُ إِنَّ فِي بَنِي فُلاَنٍ رَجُلاً أَمِينًا. وَيُقَالُ لِلرَّجُلِ مَا أَعْقَلَهُ، وَمَا أَظْرَفَهُ، وَمَا أَجْلَدَهُ، وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ، وَلَقَدْ أَتَى عَلَىَّ زَمَانٌ، وَلاَ أُبَالِي أَيُّكُمْ بَايَعْتُ، لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا رَدَّهُ عَلَىَّ الإِسْلاَمُ، وَإِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا رَدَّهُ عَلَىَّ سَاعِيهِ، وَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ أُبَايِعُ إِلاَّ فُلاَنًا وَفُلاَنًا ".
Ҳузайфа айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга икки ҳадис айтди — бирини кўрдим, иккинчисини кутяпман. Бизга: "Омонат эркакларнинг қалблари илдизига нозил бўлди, кейин улар Қуръандан билдилар, кейин Суннатдан билдилар" деб айтди. Ва бизга унинг кўтарилиши ҳақида айтди: "Киши бир ухлайди, қалбидан омонат қабз қилинади, изи нуқтадек қолади. Кейин яна ухлайди, қабз қилинади, изи қадоқдек қолади — гўё оёғингга думалатган чўғдай, у шишади, қабариқ бўлиб кўринади, ичида ҳеч нарса йўқ. Одамлар тонгда савдо қиладилар, деярли ҳеч ким омонатни адо этмайди. «Фалон қабилада бир аминиш (ишончли) киши бор» дейилади. Бир кишига: «Қанчалар ақлли, зукко, дадил!» (деб мақталади) — ҳолбуки қалбида хардал уруғи оғирлигича иймон йўқ. Менга шундай замон келдики, сиздан қайсингиз билан савдо қилишимга аҳамият бермасдим: агар мусулмон бўлса, Ислом уни (ҳақимни) менга қайтарди; агар насроний бўлса, унинг омили (бошлиғи) менга қайтарди. Бугун эса мен фақат фалон ва фалон билан савдо қиламан."