Қабрларни зиёрат қилиш

Haj kitobi · 5 ҳадис

باب زِيَارَةِ الْقُبُورِ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَوْفٍ، حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، عَنْ أَبِي صَخْرٍ، حُمَيْدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَا مِنْ أَحَدٍ يُسَلِّمُ عَلَىَّ إِلاَّ رَدَّ اللَّهُ عَلَىَّ رُوحِي حَتَّى أَرُدَّ عَلَيْهِ السَّلاَمَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Авф ривоят қилди, бизга Муқриъ ривоят қилди, бизга Ҳайва ривоят қилди, у Абу Сахр Ҳумайд ибн Зиёддан, у Язид ибн Абдуллаҳ ибн Қусайтдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Менга салом берадиган ҳар бир кишига, мен унга салом қайтаргунча, Аллаҳ менга руҳимни қайтаради.»

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، قَرَأْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ لاَ تَجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قُبُورًا وَلاَ تَجْعَلُوا قَبْرِي عِيدًا وَصَلُّوا عَلَىَّ فَإِنَّ صَلاَتَكُمْ تَبْلُغُنِي حَيْثُ كُنْتُمْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, мен Абдуллаҳ ибн Нофега ўқиб бердим, менга Ибн Абу Зиъб хабар берди, у Сайид Мақбурийдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Уйларингизни қабристонларга айлантирманглар, қабримни ҳам байрам (йиғиладиган жой) қилманглар, менга салавот айтинг, чунки қаерда бўлсангиз ҳам, салавотингиз менга етиб келади.»

حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْنٍ الْمَدِينِيُّ، أَخْبَرَنِي دَاوُدُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ رَبِيعَةَ، - يَعْنِي ابْنَ الْهُدَيْرِ - قَالَ مَا سَمِعْتُ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ، يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثًا قَطُّ غَيْرَ حَدِيثٍ وَاحِدٍ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ وَمَا هُوَ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرِيدُ قُبُورَ الشُّهَدَاءِ حَتَّى إِذَا أَشْرَفْنَا عَلَى حَرَّةِ وَاقِمٍ فَلَمَّا تَدَلَّيْنَا مِنْهَا وَإِذَا قُبُورٌ بِمَحْنِيَّةٍ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَقُبُورُ إِخْوَانِنَا هَذِهِ قَالَ ‏"‏ قُبُورُ أَصْحَابِنَا ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا جِئْنَا قُبُورَ الشُّهَدَاءِ قَالَ ‏"‏ هَذِهِ قُبُورُ إِخْوَانِنَا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳомид ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Маън Мадиний ривоят қилди, менга Довуд ибн Холид хабар берди, у Робиа ибн Абу Абдурраҳмондан, у Робиадан — яъни Ибн Ҳудайрдан — ривоят қилди, у деди: Мен Талҳа ибн Убайдуллаҳдан Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан бирорта ҳадис айтганини битта ҳадисдан бошқа ҳеч эшитмадим. У деди: Мен сўрадим: «У қайси?» У деди: Биз Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан шаҳидлар қабрларини кўзлаб чиқдик. Токи Вақим Ҳаррасига кўтарилганимизда ва ундан пастга тушганимизда, мана, эгилиб турган жойда қабрлар бор эди. Биз дедик: «Эй Расулуллаҳ, булар биродарларимизнинг қабрларими?» У деди: «Саҳобаларимизнинг қабрлари.» Шаҳидлар қабрларига келганимизда эса деди: «Булар биродарларимизнинг қабрлари.»

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَاخَ بِالْبَطْحَاءِ الَّتِي بِذِي الْحُلَيْفَةِ فَصَلَّى بِهَا فَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَفْعَلُ ذَلِكَ ‏.‏

Бизга Қаънабий ривоят қилди, у Моликдан, у Нофедан, у Абдуллаҳ ибн Умардан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Зул-Ҳулайфадаги Батҳодаги жойга (туяларини) чўктириб, ўша ерда намоз ўқидилар. Шунинг учун Абдуллаҳ ибн Умар ҳам шундай қилар эди.

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، قَالَ قَالَ مَالِكٌ لاَ يَنْبَغِي لأَحَدٍ أَنْ يُجَاوِزَ الْمُعَرَّسَ إِذَا قَفَلَ رَاجِعًا إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى يُصَلِّيَ فِيهَا مَا بَدَا لَهُ لأَنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَرَّسَ بِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْحَاقَ الْمَدَنِيَّ قَالَ الْمُعَرَّسُ عَلَى سِتَّةِ أَمْيَالٍ مِنَ الْمَدِينَةِ ‏.‏

Бизга Қаънабий ривоят қилди, у деди: Молик деди: Мадинага қайтиб келаётган кишига Муаррасдан ўтиб кетиши тўғри келмайди, токи у ерда истаганича намоз ўқимагунча. Чунки менга етиб келдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам у ерда кечалаб тўхтаган эдилар. Абу Довуд деди: Мен Муҳаммад ибн Ишоқ Маданийни эшитдим, у деди: Муаррас Мадинадан олти мил масофада.