Эри вафот этган аёлнинг мотами

Taloq kitobi · 1 ҳадис

باب إِحْدَادِ الْمُتَوَفَّى عَنْهَا زَوْجُهَا

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ بِهَذِهِ الأَحَادِيثِ الثَّلاَثَةِ، قَالَتْ زَيْنَبُ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ حِينَ تُوُفِّيَ أَبُوهَا أَبُو سُفْيَانَ فَدَعَتْ بِطِيبٍ فِيهِ صُفْرَةٌ خَلُوقٌ أَوْ غَيْرُهُ فَدَهَنَتْ مِنْهُ جَارِيَةً ثُمَّ مَسَّتْ بِعَارِضَيْهَا ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ زَيْنَبُ وَدَخَلْتُ عَلَى زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حِينَ تُوُفِّيَ أَخُوهَا فَدَعَتْ بِطِيبٍ فَمَسَّتْ مِنْهُ ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ زَيْنَبُ وَسَمِعْتُ أُمِّي أُمَّ سَلَمَةَ تَقُولُ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا وَقَدِ اشْتَكَتْ عَيْنَهَا أَفَنَكْحُلُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا كُلُّ ذَلِكَ يَقُولُ ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّمَا هِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ وَقَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تَرْمِي بِالْبَعْرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ حُمَيْدٌ فَقُلْتُ لِزَيْنَبَ وَمَا تَرْمِي بِالْبَعْرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ فَقَالَتْ زَيْنَبُ كَانَتِ الْمَرْأَةُ إِذَا تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا دَخَلَتْ حِفْشًا وَلَبِسَتْ شَرَّ ثِيَابِهَا وَلَمْ تَمَسَّ طِيبًا وَلاَ شَيْئًا حَتَّى تَمُرَّ بِهَا سَنَةٌ ثُمَّ تُؤْتَى بِدَابَّةٍ حِمَارٍ أَوْ شَاةٍ أَوْ طَائِرٍ فَتَفْتَضُّ بِهِ فَقَلَّمَا تَفْتَضُّ بِشَىْءٍ إِلاَّ مَاتَ ثُمَّ تَخْرُجُ فَتُعْطَى بَعْرَةً فَتَرْمِي بِهَا ثُمَّ تُرَاجِعُ بَعْدُ مَا شَاءَتْ مِنْ طِيبٍ أَوْ غَيْرِهِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ الْحِفْشُ بَيْتٌ صَغِيرٌ ‏.‏

Бизга ал-Қаънабий Моликдан, у Абдуллаҳ ибн Абу Бакрдан, у Ҳумайд ибн Нофиъдан, у Зайнаб бинти Абу Саламадан ривоят қилдики, у (Зайнаб) унга бу учта ҳадисни хабар берди. Зайнаб айтди: Мен отаси Абу Суфён вафот этганда Умму Ҳабиба ҳузурига кирдим. У сариқ рангли хушбўйлик - халуқ ёки бошқаси - келтиришни сўраб, ундан бир чўрига суртди, сўнг ўз ёноқларига теқизди. Сўнг: ‹Валлаҳи, менинг хушбўйликка ҳожатим йўқ. Фақат мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деяётганини эшитдим: «Аллаҳга ва Охират кунига иймон келтирган аёлга марҳум учун уч кечадан ортиқ аза тутиш ҳалол эмас, эри учун бўлса - тўрт ою ўн кун» деди. Зайнаб айтди: Мен акаси вафот этганда Зайнаб бинти Жаҳш ҳузурига ҳам кирдим. У хушбўйлик сўраб, ундан суртди, сўнг: ‹Валлаҳи, менинг хушбўйликка ҳожатим йўқ. Фақат мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг минбарда туриб шундай деяётганини эшитдим: «Аллаҳга ва Охират кунига иймон келтирган аёлга марҳум учун уч кечадан ортиқ аза тутиш ҳалол эмас, эри учун бўлса - тўрт ою ўн кун» деди. Зайнаб айтди: Мен онам Умму Саламанинг шундай деяётганини эшитдим: Бир аёл Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб: ‹Эй Расулуллаҳ, менинг қизимнинг эри вафот этди ва у кўзидан шикоят қилмоқда, унга сурма қўяйликми?› деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам икки ёки уч марта: «Йўқ» дедилар. Ҳар сафар: «Йўқ» дедилар. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «У фақат тўрт ою ўн кундир. Ҳолбуки сизлардан бирингиз жоҳилиятда бир йил тугаганда тезак отар эдингиз» дедилар. Ҳумайд айтди: Мен Зайнабга: ‹Бир йил тугаганда тезак отиш нима?› дедим. Зайнаб деди: Аёлнинг эри вафот этганда у кичик кулбага кирар, энг ёмон кийимини кияр, хушбўйликка ҳам, бошқа нарсага ҳам тегмас эди, токи бир йил ўтгунча. Сўнг унга жонивор - эшак, қўй ёки қуш келтирилар, у эса у билан (терисини) ишқаларди. Аксар у бирор нарса билан ишқаланса, у (жонивор) ўлар эди. Сўнг у (кулбадан) чиқиб, унга бир тезак берилар, у эса уни отарди. Кейин у хоҳлаган хушбўйлик ёки бошқасига қайтарди. Абу Довуд айтди: ал-Ҳифш кичик уйдир.