باب فِيمَنْ قَالَ الْخُمُسُ قَبْلَ النَّفْلِ
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ الشَّامِيِّ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنْ زِيَادِ بْنِ جَارِيَةَ التَّمِيمِيِّ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ مَسْلَمَةَ الْفِهْرِيِّ، أَنَّهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُنَفِّلُ الثُّلُثَ بَعْدَ الْخُمُسِ .
Бизга Муҳаммад ибн Касир ривоят қилди, деди: Бизга Суфён Язид ибн Язид ибн Жобир аш-Шомийдан, у Макҳулдан, у Зиёд ибн Жория ат-Тамиймийдан, у Ҳабиб ибн Маслама ал-Фиҳрийдан хабар берди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бешдан бирдан (хумс) кейин учдан бирни қўшимча (нафл) берар эдилар.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ الْجُشَمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ مَكْحُولٍ، عَنِ ابْنِ جَارِيَةَ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ مَسْلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُنَفِّلُ الرُّبُعَ بَعْدَ الْخُمُسِ وَالثُّلُثَ بَعْدَ الْخُمُسِ إِذَا قَفَلَ .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Умар ибн Майсара ал-Жушамий ривоят қилди, деди: Бизга Абдурраҳмон ибн Маҳдий Муовия ибн Солиҳдан, у ал-Ало ибн ал-Ҳорисдан, у Макҳулдан, у Ибн Жориядан, у Ҳабиб ибн Масламадан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам (қўшин) қайтаётганда бешдан бирдан кейин тўртдан бирни ва бешдан бирдан кейин учдан бирни қўшимча (нафл) берар эдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ بَشِيرِ بْنِ ذَكْوَانَ، وَمَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ الدِّمَشْقِيَّانِ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَهْبٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ مَكْحُولاً، يَقُولُ كُنْتُ عَبْدًا بِمِصْرَ لاِمْرَأَةٍ مِنْ بَنِي هُذَيْلٍ فَأَعْتَقَتْنِي فَمَا خَرَجْتُ مِنْ مِصْرَ وَبِهَا عِلْمٌ إِلاَّ حَوَيْتُ عَلَيْهِ فِيمَا أُرَى ثُمَّ أَتَيْتُ الْحِجَازَ فَمَا خَرَجْتُ مِنْهَا وَبِهَا عِلْمٌ إِلاَّ حَوَيْتُ عَلَيْهِ فِيمَا أُرَى ثُمَّ أَتَيْتُ الْعِرَاقَ فَمَا خَرَجْتُ مِنْهَا وَبِهَا عِلْمٌ إِلاَّ حَوَيْتُ عَلَيْهِ فِيمَا أُرَى ثُمَّ أَتَيْتُ الشَّامَ فَغَرْبَلْتُهَا كُلُّ ذَلِكَ أَسْأَلُ عَنِ النَّفْلِ فَلَمْ أَجِدْ أَحَدًا يُخْبِرُنِي فِيهِ بِشَىْءٍ حَتَّى أَتَيْتُ شَيْخًا يُقَالُ لَهُ زِيَادُ بْنُ جَارِيَةَ التَّمِيمِيُّ فَقُلْتُ لَهُ هَلْ سَمِعْتَ فِي النَّفْلِ شَيْئًا قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ حَبِيبَ بْنَ مَسْلَمَةَ الْفِهْرِيَّ يَقُولُ شَهِدْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَفَّلَ الرُّبُعَ فِي الْبَدْأَةِ وَالثُّلُثَ فِي الرَّجْعَةِ .
Бизга Абдуллаҳ ибн Аҳмад ибн Башир ибн Заквон ва Маҳмуд ибн Холид — иккаласи димашқлик — ривоят қилди — маъно бир хил — улар дедилар: Бизга Марвон ибн Муҳаммад ривоят қилди, деди: Бизга Яҳё ибн Ҳамза ривоят қилди, деди: Мен Абу Ваҳбнинг шундай деганини эшитдим: Мен Макҳулнинг шундай деганини эшитдим: Мен Мисрда Бану Ҳузайлдан бўлган бир аёлнинг қули эдим, у мени озод қилди. Мен Мисрдан чиқмадим — у ерда мен билган ҳеч бир илм қолмадики, мен уни эгалламаган бўлсам — фикримча. Сўнг Ҳижозга келдим, ундан ҳам чиқмадим — у ерда мен эгалламаган бирор илм қолмади — фикримча. Сўнг Ироққа келдим, ундан ҳам чиқмадим — у ерда эгалламаган илм қолмади — фикримча. Сўнг Шомга келдим ва уни элакдан ўтказдим. Буларнинг ҳаммасида мен нафл (қўшимча улуш) ҳақида сўрар эдим, аммо бу ҳақда менга бирор нарса айтадиган бирорта одамни топмадим — токи Зиёд ибн Жория ат-Тамиймий деган бир шайхнинг олдига келгунча. Мен унга: «Сен нафл ҳақида бирор нарса эшитганмисан?» дедим. У: «Ҳа, мен Ҳабиб ибн Маслама ал-Фиҳрийнинг шундай деганини эшитганман: Мен Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам (жангга) чиқишда тўртдан бирни, қайтишда учдан бирни қўшимча (нафл) берганларига гувоҳ бўлдим» деди.