حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ خَارِجَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ : كُنْتُ إِلَى جَنْبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَغَشِيَتْهُ السَّكِينَةُ فَوَقَعَتْ فَخِذُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَخِذِي، فَمَا وَجَدْتُ ثِقَلَ شَىْءٍ أَثْقَلَ مِنْ فَخِذِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ فَقَالَ : " اكْتُبْ " . فَكَتَبْتُ فِي كَتِفٍ : لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ . إِلَى آخِرِ الآيَةِ، فَقَامَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ - وَكَانَ رَجُلاً أَعْمَى - لَمَّا سَمِعَ فَضِيلَةَ الْمُجَاهِدِينَ فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ فَكَيْفَ بِمَنْ لاَ يَسْتَطِيعُ الْجِهَادَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَلَمَّا قَضَى كَلاَمَهُ غَشِيَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم السَّكِينَةُ فَوَقَعَتْ فَخِذُهُ عَلَى فَخِذِي وَوَجَدْتُ مِنْ ثِقَلِهَا فِي الْمَرَّةِ الثَّانِيَةِ كَمَا وَجَدْتُ فِي الْمَرَّةِ الأُولَى ثُمَّ سُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ : " اقْرَأْ يَا زَيْدُ " . فَقَرَأْتُ { لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ } فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم { غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ } الآيَةَ كُلَّهَا . قَالَ زَيْدٌ : فَأَنْزَلَهَا اللَّهُ وَحْدَهَا فَأَلْحَقْتُهَا، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى مُلْحَقِهَا عِنْدَ صَدْعٍ فِي كَتِفٍ .
Бизга Саид ибн Мансур ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон ибн Абу Зинод отасидан, у Хорижа ибн Зайддан, у Зайд ибн Собитдан ривоят қилди. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ёнида эдим. Унга сакина (ваҳий оғирлиги) тушди ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг сони менинг соним устига тушди. Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг сонидан оғирроқ нарсанинг оғирлигини сезмадим. Сўнг ундан у (ҳолат) кўтарилди ва у деди: «Ёз.» Мен елка суягига ёздим: ‹Мўминлардан (узрсиз) ўтириб қолувчилар ва Аллаҳ йўлида жиҳод қилувчилар тенг бўлмайдилар› — оят охиригача. Шунда Ибн Умми Мактум — у кўр киши эди — мужоҳидларнинг фазилатини эшитганида ўрнидан туриб деди: Эй Расулуллаҳ, мўминлардан жиҳодга қодир бўлмаганлар нима бўлади? У гапини тугатганда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга сакина тушди ва унинг сони менинг соним устига тушди. Иккинчи марта ҳам унинг оғирлигини биринчи мартада сезганимдек сездим. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан у (ҳолат) кўтарилди ва у деди: «Ўқи, эй Зайд.» Мен ‹Мўминлардан ўтириб қолувчилар тенг бўлмайдилар›ни ўқидим. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: ‹зарар кўрувчилардан бошқа.› — оятнинг ҳаммасини. Зайд деди: Шунда Аллаҳ уни (бу қисмни) ёлғиз нозил қилди, мен уни қўшиб қўйдим. Жоним қўлида бўлган Зот билан онт ичаманки, мен уни елка суягидаги ёриқнинг ёнида қўшиб қўйганимни гўё кўриб турибман.