Қурбонликда макруҳ ҳайвонлар

Qurbonlik kitobi · 5 ҳадис

باب مَا يُكْرَهُ مِنَ الضَّحَايَا

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ النَّمَرِيُّ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ فَيْرُوزَ، قَالَ سَأَلْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ مَا لاَ يَجُوزُ فِي الأَضَاحِي فَقَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصَابِعِي أَقْصَرُ مِنْ أَصَابِعِهِ وَأَنَامِلِي أَقْصَرُ مِنْ أَنَامِلِهِ فَقَالَ ‏"‏ أَرْبَعٌ لاَ تَجُوزُ فِي الأَضَاحِي الْعَوْرَاءُ بَيِّنٌ عَوَرُهَا وَالْمَرِيضَةُ بَيِّنٌ مَرَضُهَا وَالْعَرْجَاءُ بَيِّنٌ ظَلْعُهَا وَالْكَسِيرُ الَّتِي لاَ تَنْقَى ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ فَإِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يَكُونَ فِي السِّنِّ نَقْصٌ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا كَرِهْتَ فَدَعْهُ وَلاَ تُحَرِّمْهُ عَلَى أَحَدٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَيْسَ لَهَا مُخٌّ ‏.‏

Бизга Ҳафс ибн Умар ан-Намарий ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, Сулаймон ибн Абдураҳмондан, у Убайд ибн Файруздан ривоят қилиб айтди: Мен Барў ибн Озибдан қурбонликларда нима жоиз эмаслигини сўрадим. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам орамизда турдилар - менинг бармоқларим у зотнинг бармоқларидан калтароқ ва бармоқ учларим у зотнинг бармоқ учларидан калтароқ эди - ва дедилар: «Тўрт нарса қурбонликларда жоиз эмас: кўрлиги аниқ бўлган кўр, касаллиги аниқ бўлган касал, оқсоқлиги аниқ бўлган оқсоқ ва илиги қолмаган даражада озғин.» Мен дедим: Мен ёшида нуқсон бўлишини ёқтирмайман. У деди: «Сен ёқтирмаган нарсани ўзинг тарк эт, лекин уни ҳеч кимга ҳаром қилма.» Абу Довуд деди: «ла танқо» - илиги йўқ дегани.

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنَا ح، وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرِ بْنِ بَرِّيٍّ، حَدَّثَنَا عِيسَى، - الْمَعْنَى - عَنْ ثَوْرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو حُمَيْدٍ الرُّعَيْنِيُّ، أَخْبَرَنِي يَزِيدُ، ذُو مِصْرٍ قَالَ أَتَيْتُ عُتْبَةَ بْنَ عَبْدٍ السُّلَمِيَّ فَقُلْتُ يَا أَبَا الْوَلِيدِ إِنِّي خَرَجْتُ أَلْتَمِسُ الضَّحَايَا فَلَمْ أَجِدْ شَيْئًا يُعْجِبُنِي غَيْرَ ثَرْمَاءَ فَكَرِهْتُهَا فَمَا تَقُولُ قَالَ أَفَلاَ جِئْتَنِي بِهَا ‏.‏ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ تَجُوزُ عَنْكَ وَلاَ تَجُوزُ عَنِّي قَالَ نَعَمْ إِنَّكَ تَشُكُّ وَلاَ أَشُكُّ إِنَّمَا نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمُصْفَرَّةِ وَالْمُسْتَأْصَلَةِ وَالْبَخْقَاءِ وَالْمُشَيَّعَةِ وَالْكَسْرَاءِ فَالْمُصْفَرَّةُ الَّتِي تُسْتَأْصَلُ أُذُنُهَا حَتَّى يَبْدُوَ سِمَاخُهَا وَالْمُسْتَأْصَلَةُ الَّتِي اسْتُؤْصِلَ قَرْنُهَا مِنْ أَصْلِهِ وَالْبَخْقَاءُ الَّتِي تَبْخَقُ عَيْنُهَا وَالْمُشَيَّعَةُ الَّتِي لاَ تَتْبَعُ الْغَنَمَ عَجْفًا وَضَعْفًا وَالْكَسْرَاءُ الْكَسِيرَةُ ‏.‏

Бизга Иброҳим ибн Мусо ар-Розий ривоят қилиб айтди: Бизга хабар берди (ҳ). Ва бизга Алий ибн Баҳр ибн Баррий ривоят қилди, бизга Исо ривоят қилди - мазмун бир хил - Саврдан, менга Абу Ҳумайд ар-Руъайний ривоят қилди, менга Язид Зу Миср хабар бериб айтди: Мен Утба ибн Абд ас-Суламийнинг ҳузурига келдим ва дедим: Эй Абул-Валид, мен қурбонликларни қидириб чиқдим, лекин тишлари тушган эчкидан бошқа менга ёқадиган ҳеч нарса топмадим, уни ёқтирмадим, нима дейсиз? У деди: Нега уни менга олиб келмадинг? Мен дедим: Субҳаналлаҳ, у сиздан етарли бўлади-ю, мендан етарли бўлмайдими? У деди: Ҳа, чунки сен шубҳа қиласан, мен эса шубҳа қилмайман. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам фақат мусаффара, мустаъсала, бахқо, мушайяъа ва касрўдан қайтарган. Мусаффара - қулоғи тагидан кесилиб, ичи кўриниб қолгани; мустаъсала - шохи тубидан суғуриб олингани; бахқо - кўзи ўйиб чиқарилгани; мушайяъа - озғинлиги ва кучсизлигидан қўйга эргаша олмайдигани; касрў - синган, оқсоқдир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ شُرَيْحِ بْنِ النُّعْمَانِ، - وَكَانَ رَجُلَ صِدْقٍ - عَنْ عَلِيٍّ، قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ نَسْتَشْرِفَ الْعَيْنَ وَالأُذُنَيْنِ وَلاَ نُضَحِّيَ بِعَوْرَاءَ وَلاَ مُقَابَلَةٍ وَلاَ مُدَابَرَةٍ وَلاَ خَرْقَاءَ وَلاَ شَرْقَاءَ ‏.‏ قَالَ زُهَيْرٌ فَقُلْتُ لأَبِي إِسْحَاقَ أَذَكَرَ عَضْبَاءَ قَالَ لاَ ‏.‏ قُلْتُ فَمَا الْمُقَابَلَةُ قَالَ يُقْطَعُ طَرَفُ الأُذُنِ ‏.‏ قُلْتُ فَمَا الْمُدَابَرَةُ قَالَ يُقْطَعُ مِنْ مُؤَخَّرِ الأُذُنِ ‏.‏ قُلْتُ فَمَا الشَّرْقَاءُ قَالَ تُشَقُّ الأُذُنُ ‏.‏ قُلْتُ فَمَا الْخَرْقَاءُ قَالَ تُخْرَقُ أُذُنُهَا لِلسِّمَةِ ‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ан-Нуфайлий ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Абу Ис-ҳоқ ривоят қилди, Шурайҳ ибн Нуъмондан - у ростгўй киши эди - у Алидан ривоят қилиб айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга кўз ва қулоқларни диққат билан текширишни амр қилдилар ва кўр, муқобала, мудобара, харқо ва шарқо билан қурбонлик қилмасликни буюрдилар. Зуҳайр деди: Мен Абу Ис-ҳоққа дедим: У азбўни эслатдими? У деди: Йўқ. Мен дедим: Муқобала нима? У деди: Қулоқнинг учи кесилгани. Мен дедим: Мудобара нима? У деди: Қулоқнинг орқасидан кесилгани. Мен дедим: Шарқо нима? У деди: Қулоғи ёрилгани. Мен дедим: Харқо нима? У деди: Белги учун қулоғи тешилгани.

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الدَّسْتَوَائِيُّ، وَيُقَالُ، لَهُ هِشَامُ بْنُ سَنْبَرٍ عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ جُرَىِّ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنْ عَلِيٍّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يُضَحَّى بِعَضْبَاءِ الأُذُنِ وَالْقَرْنِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ جُرَىٌّ سَدُوسِيٌّ بَصْرِيٌّ لَمْ يُحَدِّثْ عَنْهُ إِلاَّ قَتَادَةُ ‏.‏

Бизга Муслим ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Ҳишом ибн Абу Абдуллаҳ ад-Даставоий - унга Ҳишом ибн Санбар ҳам дейилади - ривоят қилди, Қатодадан, у Журой ибн Кулайбдан, у Алидан ривоят қилинган: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қулоғи ва шохи кесилган ҳайвон билан қурбонлик қилишдан қайтардилар. Абу Довуд деди: Журой Садусий, Басрий бўлиб, ундан фақат Қатода ривоят қилган.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ قُلْتُ لِسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ مَا الأَعْضَبُ قَالَ النِّصْفُ فَمَا فَوْقَهُ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди, бизга Ҳишом ривоят қилди, Қатодадан ривоят қилиб айтди: Мен Саид ибн ал-Мусайябга дедим: Аъзаб нима? У деди: Ярми ва ундан юқориси.