Намозда аксирганга жавоб бериш

Namoz kitobi · 2 ҳадис

باب تَشْمِيتِ الْعَاطِسِ فِي الصَّلاَةِ

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - الْمَعْنَى - عَنْ حَجَّاجٍ الصَّوَّافِ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ، قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَطَسَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ فَرَمَانِي الْقَوْمُ بِأَبْصَارِهِمْ فَقُلْتُ وَاثُكْلَ أُمِّيَاهُ مَا شَأْنُكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَىَّ فَجَعَلُوا يَضْرِبُونَ بِأَيْدِيهِمْ عَلَى أَفْخَاذِهِمْ فَعَرَفْتُ أَنَّهُمْ يُصَمِّتُونِي - فَقَالَ عُثْمَانُ - فَلَمَّا رَأَيْتُهُمْ يُسَكِّتُونِي لَكِنِّي سَكَتُّ قَالَ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - بِأَبِي وَأُمِّي - مَا ضَرَبَنِي وَلاَ كَهَرَنِي وَلاَ سَبَّنِي ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ هَذِهِ الصَّلاَةَ لاَ يَحِلُّ فِيهَا شَىْءٌ مِنْ كَلاَمِ النَّاسِ هَذَا إِنَّمَا هُوَ التَّسْبِيحُ وَالتَّكْبِيرُ وَقِرَاءَةُ الْقُرْآنِ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا قَوْمٌ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ وَقَدْ جَاءَنَا اللَّهُ بِالإِسْلاَمِ وَمِنَّا رِجَالٌ يَأْتُونَ الْكُهَّانَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَلاَ تَأْتِهِمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ وَمِنَّا رِجَالٌ يَتَطَيَّرُونَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ذَاكَ شَىْءٌ يَجِدُونَهُ فِي صُدُورِهِمْ فَلاَ يَصُدُّهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَمِنَّا رِجَالٌ يَخُطُّونَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ كَانَ نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ يَخُطُّ فَمَنْ وَافَقَ خَطَّهُ فَذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ جَارِيَةٌ لِي كَانَتْ تَرْعَى غُنَيْمَاتٍ قِبَلَ أُحُدٍ وَالْجَوَّانِيَّةِ إِذِ اطَّلَعْتُ عَلَيْهَا إِطْلاَعَةً فَإِذَا الذِّئْبُ قَدْ ذَهَبَ بِشَاةٍ مِنْهَا وَأَنَا مِنْ بَنِي آدَمَ آسَفُ كَمَا يَأْسَفُونَ لَكِنِّي صَكَكْتُهَا صَكَّةً فَعَظَّمَ ذَاكَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ أَفَلاَ أُعْتِقُهَا قَالَ ‏"‏ ائْتِنِي بِهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَجِئْتُهُ بِهَا فَقَالَ ‏"‏ أَيْنَ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فِي السَّمَاءِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَنْ أَنَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَعْتِقْهَا فَإِنَّهَا مُؤْمِنَةٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди (ҳ) ва бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Иброҳим ривоят қилди — маъно бир — у Ҳажжож ас-Саввофдан, менга Яҳё ибн Абу Касир ривоят қилди, у Ҳилол ибн Абу Маймунадан, у Ато ибн Ясордан, у Муовия ибн ал-Ҳакам ас-Суламийдан ривоят қилди. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан намоз ўқидим. Шунда жамоадан бир киши акса урди, мен «Ярҳамукаллаҳ» дедим. Жамоа менга кўзлари билан ўқрайиб қаради. Мен дедим: Вой онамнинг жудолиги! Сизларга нима бўлди, менга қараяпсизлар? Шунда улар қўллари билан сонларига ура бошладилар. Мен уларнинг мени жим қилдираётганини англадим. — Усмон деди — Мен уларнинг мени жим қилдираётганини кўрганимда, жим бўлдим. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам намозни ўқиб бўлганида — отам ва онам унга фидо бўлсин — мени урмади ҳам, қаттиқ гапирмади ҳам, сўкмади ҳам, сўнг деди: «Албатта бу намозда одамларнинг гапларидан ҳеч нарса ҳалол бўлмайди, бу фақат тасбиҳ, такбир ва Қуръан тиловатидир.» Ёки Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтганидек деди. Мен дедим: Эй Аллаҳнинг Расули, биз яқиндагина жоҳилиятдан чиққан бир қавммиз, Аллаҳ бизга Исломни келтирди, биздан баъзи кишилар коҳинларга борадилар. У деди: «Уларга борма.» Мен дедим: Биздан баъзи кишилар шумланадилар (қуш учириб фол очадилар). У деди: «Бу уларнинг кўкракларида топадиган нарсадир, аммо у уларни тўсмасин.» Мен дедим: Биздан баъзи кишилар чизиқ тортиб фол очадилар. У деди: «Набийлардан бири чизиқ тортар эди, кимнинг чизиғи уникига мувофиқ келса, ўшадир.» Мен дедим: Менинг бир чўрим бор эди, у Уҳуд ва Жаввонийя томонида қўйчивонлик қиларди. Бир куни мен унга қараб қолсам, бўри унинг қўйларидан бирини олиб кетибди. Мен Одам фарзандлариданман, улар афсусланганидек афсусланаман, шунда мен уни бир тарсаки урдим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам буни менинг учун катта кўрди. Мен дедим: Уни озод қилайми? У деди: «Уни менинг олдимга олиб кел.» Мен уни олиб келдим. У деди: «Аллаҳ қаерда?» Чўри деди: Осмонда. У деди: «Мен кимман?» Чўри деди: Сен Аллаҳнинг Расулисан. У деди: «Уни озод қил, чунки у мўминадир.»

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُونُسَ النَّسَائِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ السُّلَمِيِّ، قَالَ لَمَّا قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُلِّمْتُ أُمُورًا مِنْ أُمُورِ الإِسْلاَمِ فَكَانَ فِيمَا عُلِّمْتُ أَنْ قَالَ لِي ‏"‏ إِذَا عَطَسْتَ فَاحْمَدِ اللَّهَ وَإِذَا عَطَسَ الْعَاطِسُ فَحَمِدَ اللَّهَ فَقُلْ يَرْحَمُكَ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا قَائِمٌ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الصَّلاَةِ إِذْ عَطَسَ رَجُلٌ فَحَمِدَ اللَّهَ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ رَافِعًا بِهَا صَوْتِي فَرَمَانِي النَّاسُ بِأَبْصَارِهِمْ حَتَّى احْتَمَلَنِي ذَلِكَ فَقُلْتُ مَا لَكُمْ تَنْظُرُونَ إِلَىَّ بِأَعْيُنٍ شُزْرٍ قَالَ فَسَبَّحُوا فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّلاَةَ قَالَ ‏"‏ مَنِ الْمُتَكَلِّمُ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ هَذَا الأَعْرَابِيُّ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي ‏"‏ إِنَّمَا الصَّلاَةُ لِقِرَاءَةِ الْقُرْآنِ وَذِكْرِ اللَّهِ جَلَّ وَعَزَّ فَإِذَا كُنْتَ فِيهَا فَلْيَكُنْ ذَلِكَ شَأْنَكَ ‏"‏ ‏.‏ فَمَا رَأَيْتُ مُعَلِّمًا قَطُّ أَرْفَقَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Юнус ан-Насоий ривоят қилди, бизга Абдулмалик ибн Амр ривоят қилди, бизга Фулайҳ ривоят қилди, у Ҳилол ибн Алидан, у Ато ибн Ясордан, у Муовия ибн ал-Ҳакам ас-Суламийдан ривоят қилди. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келганимда, менга Ислом ишларидан баъзи ишлар ўргатилди. Менга ўргатилган нарсалардан бири шу эди: У менга деди: «Акса урганингда Аллаҳга ҳамд айт, агар акса урган киши акса уриб Аллаҳга ҳамд айтса, сен ‹Ярҳамукаллаҳ› деб айт.» У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан намозда турган пайтимда, бир киши акса урди ва Аллаҳга ҳамд айтди. Мен овозимни кўтариб «Ярҳамукаллаҳ» дедим. Шунда одамлар менга кўзлари билан қарадилар, ҳатто бу мени оғир аҳволга солди. Мен дедим: Сизларга нима бўлди, менга қийшиқ кўзлар билан қараяпсизлар? У деди: Шунда улар тасбиҳ айтдилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам намозни ўқиб бўлганида деди: «Гапирган ким?» Айтилди: Бу аъробий. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам мени чақирди ва менга деди: «Албатта намоз Қуръан тиловати ва Аллаҳ жалла ва аззанинг зикри учундир, сен унда бўлганингда ишинг шу бўлсин.» Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан кўра меҳрибонроқ муаллимни ҳеч қачон кўрмадим.