حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَوْصَى بِثَلاَثَةٍ فَقَالَ " أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوٍ مِمَّا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ " . قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَسَكَتَ عَنِ الثَّالِثَةِ أَوْ قَالَ فَأُنْسِيتُهَا . وَقَالَ الْحُمَيْدِيُّ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ سُلَيْمَانُ لاَ أَدْرِي أَذَكَرَ سَعِيدٌ الثَّالِثَةَ فَنَسِيتُهَا أَوْ سَكَتَ عَنْهَا
Бизга Саъийд ибн Мансур ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна Сулаймон ал-Аҳвалдан, у Саъийд ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уч нарсани васият қилдилар ва: «Мушрикларни Араб ярим оролидан чиқариб юборинглар ва вафдларни (делегатсияларни) мен уларга инъом қилганим каби инъом қилиб туринглар» дедилар. Ибн Аббос айтди: У учинчиси ҳақида сукут қилди, ёки: «Мен уни унутдим» деди. Ҳумайдий Суфёндан деди: Сулаймон айтди: «Билмадим, Саъийд учинчисини зикр қилдими, мен уни унутдимми, ёки у ҳақда сукут қилдими».
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ فَلاَ أَتْرُكُ فِيهَا إِلاَّ مُسْلِمًا " .
Бизга Ҳасан ибн Али ривоят қилди, бизга Абу Осим ва Абдурраззоқ ривоят қилди, улар: бизга Ибн Журайж хабар берди, дедилар, менга Абу Зубайр хабар бердики, у Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деганини эшитди: менга Умар ибн Хаттоб хабар бердики, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг: «Албатта яҳудий ва насорони Араб ярим оролидан чиқариб юбораман ва унда мусулмондан бошқасини қолдирмайман» деяётганини эшитди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، عَنْ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ وَالأَوَّلُ أَتَمُّ .
Бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Абу Аҳмад Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, бизга Суфён Абу Зубайрдан, у Жобирдан, у Умардан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шу маънода айтдилар, аммо биринчиси тўлиқроқдир.
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَكُونُ قِبْلَتَانِ فِي بَلَدٍ وَاحِدٍ " .
Бизга Сулаймон ибн Довуд ал-Атакий ривоят қилди, бизга Жарир Қобус ибн Абу Забёндан, у отасидан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Бир юртда икки қибла бўлмайди» дедилар.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَاحِدِ - قَالَ قَالَ سَعِيدٌ - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ - جَزِيرَةُ الْعَرَبِ مَا بَيْنَ الْوَادِي إِلَى أَقْصَى الْيَمَنِ إِلَى تُخُومِ الْعِرَاقِ إِلَى الْبَحْرِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قُرِئَ عَلَى الْحَارِثِ بْنِ مِسْكِينٍ وَأَنَا شَاهِدٌ أَخْبَرَكَ أَشْهَبُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ قَالَ قَالَ مَالِكٌ عُمَرُ أَجْلَى أَهْلَ نَجْرَانَ وَلَمْ يُجْلَوْا مِنْ تَيْمَاءَ لأَنَّهَا لَيْسَتْ مِنْ بِلاَدِ الْعَرَبِ فَأَمَّا الْوَادِي فَإِنِّي أَرَى إِنَّمَا لَمْ يُجْلَ مَنْ فِيهَا مِنَ الْيَهُودِ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْهَا مِنْ أَرْضِ الْعَرَبِ .
Бизга Маҳмуд ибн Холид ривоят қилди, бизга Умар — яъни ибн Абдулвоҳид — ривоят қилди, деди: Саъийд — яъни ибн Абдулазиз — айтди: Араб ярим ороли водийдан то Яман узоғигача, Ироқ чегараларигача, денгизгача бўлган оралиқдир. Абу Довуд айтди: Ҳорис ибн Мискинга ўқиб берилди ва мен шоҳид эдим: сенга Ашҳаб ибн Абдулазиз хабар берди, деди: Молик айтди: Умар Нажрон аҳлини кўчириб юборди, бироқ Таймодан кўчирилмадилар, чунки у араб юртларидан эмас. Водийга келсак, мен шундай деб ўйлайманки, ундаги яҳудийлар кўчирилмагани — улар уни араб еридан деб ҳисобламаганлари учундир.
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ قَالَ مَالِكٌ قَدْ أَجْلَى عُمَرُ رَحِمَهُ اللَّهُ يَهُودَ نَجْرَانَ وَفَدَكَ .
Бизга Ибн Сарҳ ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, деди: Молик айтди: Умар, Аллаҳ унга раҳмат қилсин, Нажрон ва Фадак яҳудийларини кўчириб юборди.