Xiroj va boshqaruv

Sunani Abu Dovud · 161 hadis · 9/9-sahifa

كتاب الخراج والإمارة والفىء

3089-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ، مِنْ أَهْلِ الشَّامِ يُقَالُ لَهُ أَبُو مَنْظُورٍ عَنْ عَمِّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمِّي، عَنْ عَامِرٍ الرَّامِ، أَخِي الْخُضْرِ - قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ النُّفَيْلِيُّ هُوَ الْخُضْرُ وَلَكِنْ كَذَا قَالَ - قَالَ إِنِّي لَبِبِلاَدِنَا إِذْ رُفِعَتْ لَنَا رَايَاتٌ وَأَلْوِيَةٌ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالُوا هَذَا لِوَاءُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ تَحْتَ شَجَرَةٍ قَدْ بُسِطَ لَهُ كِسَاءٌ وَهُوَ جَالِسٌ عَلَيْهِ وَقَدِ اجْتَمَعَ إِلَيْهِ أَصْحَابُهُ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِمْ فَذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الأَسْقَامَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا أَصَابَهُ السَّقَمُ ثُمَّ أَعْفَاهُ اللَّهُ مِنْهُ كَانَ كَفَّارَةً لِمَا مَضَى مِنْ ذُنُوبِهِ وَمَوْعِظَةً لَهُ فِيمَا يَسْتَقْبِلُ وَإِنَّ الْمُنَافِقَ إِذَا مَرِضَ ثُمَّ أُعْفِيَ كَانَ كَالْبَعِيرِ عَقَلَهُ أَهْلُهُ ثُمَّ أَرْسَلُوهُ فَلَمْ يَدْرِ لِمَ عَقَلُوهُ وَلَمْ يَدْرِ لِمَ أَرْسَلُوهُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِمَّنْ حَوْلَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الأَسْقَامُ وَاللَّهِ مَا مَرِضْتُ قَطُّ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قُمْ عَنَّا فَلَسْتَ مِنَّا ‏"‏ ‏.‏ فَبَيْنَا نَحْنُ عِنْدَهُ إِذْ أَقْبَلَ رَجُلٌ عَلَيْهِ كِسَاءٌ وَفِي يَدِهِ شَىْءٌ قَدِ الْتَفَّ عَلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمَّا رَأَيْتُكَ أَقْبَلْتُ إِلَيْكَ فَمَرَرْتُ بِغَيْضَةِ شَجَرٍ فَسَمِعْتُ فِيهَا أَصْوَاتَ فِرَاخِ طَائِرٍ فَأَخَذْتُهُنَّ فَوَضَعْتُهُنَّ فِي كِسَائِي فَجَاءَتْ أُمُّهُنَّ فَاسْتَدَارَتْ عَلَى رَأْسِي فَكَشَفْتُ لَهَا عَنْهُنَّ فَوَقَعَتْ عَلَيْهِنَّ مَعَهُنَّ فَلَفَفْتُهُنَّ بِكِسَائِي فَهُنَّ أُولاَءِ مَعِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ضَعْهُنَّ عَنْكَ ‏"‏ ‏.‏ فَوَضَعْتُهُنَّ وَأَبَتْ أُمُّهُنَّ إِلاَّ لُزُومَهُنَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ ‏"‏ أَتَعْجَبُونَ لِرُحْمِ أُمِّ الأَفْرَاخِ فِرَاخَهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَوَالَّذِي بَعَثَنِي بِالْحَقِّ لَلَّهُ أَرْحَمُ بِعِبَادِهِ مِنْ أُمِّ الأَفْرَاخِ بِفِرَاخِهَا ارْجِعْ بِهِنَّ حَتَّى تَضَعَهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُنَّ وَأُمُّهُنَّ مَعَهُنَّ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ بِهِنَّ ‏.‏

Bizga Abdulloh ibn Muhammad an-Nufayliy rivoyat qildi, bizga Muhammad ibn Salama Muhammad ibn Ishoqdan rivoyat qildi, u dedi: Menga Shom ahlidan Abu Manzur deyiluvchi bir kishi o'z amakisidan rivoyat qildi, u dedi: Menga amakim Omir ar-Rom — Xizrning akasidan rivoyat qildi — (Abu Dovud dedi: Nufayliy dedi: U Xizrdir, lekin shunday dedi) — u dedi: Men o'z yurtimizda edim, birdan bizga bayroqlar va liyolar (alamlar) ko'tarildi. Men: «Bu nima?» dedim. Ular: «Bu Rasulullah sollallahu alayhi vasallamning livosi (bayrog'i)» dedilar. Men u kishining oldilariga keldim, u kishi bir daraxt tagida, o'zlariga to'shab qo'yilgan bir choponning ustida o'tirgan edilar va sahobalari u kishining atroflariga to'plangan edi. Men ham ularning oldiga o'tirdim. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam kasalliklar haqida zikr qilib: «Albatta mo'min kishiga kasallik yetib, so'ng Allah uni undan xalos qilsa, bu uning o'tgan gunohlariga kafforat va kelajakda unga nasihat bo'ladi. Munofiq esa kasal bo'lib, so'ng xalos qilinsa, u xuddi egalari bog'lab qo'ygan, so'ng bo'shatib yuborgan tuya kabidirki, u nima uchun bog'langanini ham, nima uchun bo'shatilganini ham bilmaydi» dedilar. Shunda u kishining atroflaridagi bir kishi: «Yo Rasulullah, kasalliklar nima? Vallahi, men hech qachon kasal bo'lmaganman» dedi. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Bizning oldimizdan tur, sen bizdan emassan» dedilar. Biz u kishining huzurlarida ekanmiz, birdan ustida chopon, qo'lida o'ziga o'ralgan bir narsa bo'lgan bir kishi keldi va: «Yo Rasulullah, men sizni ko'rib, sizning oldingizga keldim. Yo'lda bir daraxtzordan o'tdim va u yerda qush bolalarining tovushlarini eshitdim. Men ularni olib, choponimga qo'ydim. Shunda ularning onasi kelib, mening boshim uzra aylanaverdi. Men u uchun ularni ochib ko'rsatdim, u ularning ustiga qo'ndi, men ularni va onasini choponimga o'rab oldim. Mana ular men bilan birga» dedi. (Nabiy) sollallahu alayhi vasallam: «Ularni qo'y» dedilar. Men ularni qo'ydim, ammo onasi ularni tark etmadi. Shunda Rasulullah sollallahu alayhi vasallam sahobalariga: «Bolalar onasining o'z bolalariga bo'lgan mehridan ajablanasizlarmi?» dedilar. Ular: «Ha, yo Rasulullah sollallahu alayhi vasallam» dedilar. U kishi: «Meni haq bilan yuborgan Zotga qasamki, Allah O'z bandalariga, bola onasining o'z bolalariga bo'lgan mehridan ko'ra mehribonroqdir. Ularni qaytarib olib bor, qaerdan olgan bo'lsang, o'sha yerga qo'y, onasini ham birga» dedilar. Shunda u ularni qaytarib olib bordi.