Ҳибадан қайтиш

Ijara kitobi · 3 ҳадис

باب الرُّجُوعِ فِي الْهِبَةِ

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، وَهَمَّامٌ، وَشُعْبَةُ، قَالُوا حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هَمَّامٌ وَقَالَ قَتَادَةُ وَلاَ نَعْلَمُ الْقَىْءَ إِلاَّ حَرَامًا ‏.‏

Бизга Муслим ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Абон, Ҳаммом ва Шуъба ривоят қилдилар, улар: Бизга Қатода Саид ибн ал-Мусайябдан, у Ибн Аббосдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилдики, у: «Ўз ҳадясига (совғасига) қайтиб олувчи ўз қусуғига қайтувчи кабидир» деди. Ҳаммом деди: Қатода деди: Биз қусуқни фақат ҳаром деб биламиз.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، - يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ - حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، وَابْنِ، عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَحِلُّ لِرَجُلٍ أَنْ يُعْطِيَ عَطِيَّةً أَوْ يَهَبَ هِبَةً فَيَرْجِعَ فِيهَا إِلاَّ الْوَالِدَ فِيمَا يُعْطِي وَلَدَهُ وَمَثَلُ الَّذِي يُعْطِي الْعَطِيَّةَ ثُمَّ يَرْجِعُ فِيهَا كَمَثَلِ الْكَلْبِ يَأْكُلُ فَإِذَا شَبِعَ قَاءَ ثُمَّ عَادَ فِي قَيْئِهِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Язид яъни Ибн Зурайъ ривоят қилди, бизга Ҳусайн ал-Муаллим Амр ибн Шуъайбдан, у Товусдан, у Ибн Умар ва Ибн Аббосдан, улар Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилдики, у: «Бир кишига ато (инъом) бериб ёки ҳиба (ҳадя) қилиб, сўнгра уни қайтариб олиши ҳалол эмас, фақат ота ўз фарзандига берганини (қайтариб олиши мумкин). Ато (инъом) бериб, сўнгра уни қайтариб оладиган кишининг мисоли, еб тўйганидан кейин қусиб, сўнгра ўз қусуғига қайтадиган ит кабидир» деди.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، أَنَّ عَمْرَو بْنَ شُعَيْبٍ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَثَلُ الَّذِي يَسْتَرِدُّ مَا وَهَبَ كَمَثَلِ الْكَلْبِ يَقِيءُ فَيَأْكُلُ قَيْئَهُ فَإِذَا اسْتَرَدَّ الْوَاهِبُ فَلْيُوَقَّفْ فَلْيُعَرَّفْ بِمَا اسْتَرَدَّ ثُمَّ لِيُدْفَعْ إِلَيْهِ مَا وَهَبَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Сулаймон ибн Довуд ал-Маҳрий ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Усома ибн Зайд хабар бердики, Амр ибн Шуъайб унга отасидан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилдики, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан: «Ҳиба қилганини қайтариб оладиган кишининг мисоли, қусиб, сўнгра ўз қусуғини ейдиган ит кабидир. Бас, ҳиба қилувчи (совғасини) қайтариб олганда, тўхтатиб, нима учун қайтариб олаётгани маълум қилинсин, сўнгра ҳиба қилган нарсаси унга топшириб берилсин» деди.