Мукотаб тўловни қисман тўлаб ожиз қолса ёки ўлса

Qul ozod qilish kitobi · 2 ҳадис

باب فِي الْمُكَاتَبِ يُؤَدِّي بَعْضَ كِتَابَتِهِ فَيَعْجِزُ أَوْ يَمُوتُ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ أَيُّمَا عَبْدٍ كَاتَبَ عَلَى مِائَةِ أُوقِيَّةٍ فَأَدَّاهَا إِلاَّ عَشْرَةَ أَوَاقٍ فَهُوَ عَبْدٌ وَأَيُّمَا عَبْدٍ كَاتَبَ عَلَى مِائَةِ دِينَارٍ فَأَدَّاهَا إِلاَّ عَشْرَةَ دَنَانِيرَ فَهُوَ عَبْدٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَيْسَ هُوَ عَبَّاسٌ الْجُرَيْرِيُّ قَالُوا هُوَ وَهَمٌ وَلَكِنَّهُ هُوَ شَيْخٌ آخَرُ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, менга Абдуссамад ривоят қилди, бизга Ҳаммом ривоят қилди, бизга Аббос ал-Журайрий Амр ибн Шуъайбдан, у отасидан, у бобосидан ривоят қилдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қайси бир қул юз уқия (кумуш) устида мукотаба қилса-ю, ундан ўн уқиядан бошқасини тўласа, у қулдир; ва қайси бир қул юз динор устида мукотаба қилса-ю, ундан ўн динордан бошқасини тўласа, у қулдир» дедилар. Абу Довуд айтди: У Аббос ал-Журайрий эмас, улар: у хато (ваҳм) дейишди, балки у бошқа бир шайхдир.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ نَبْهَانَ، مُكَاتَبِ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَ سَمِعْتُ أُمَّ سَلَمَةَ، تَقُولُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنْ كَانَ لإِحْدَاكُنَّ مُكَاتَبٌ فَكَانَ عِنْدَهُ مَا يُؤَدِّي فَلْتَحْتَجِبْ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ибн Мусарҳад ривоят қилди, бизга Суфён аз-Зуҳрийдан, у Умму Саламанинг мукотаби Набҳондан ривоят қилдики, деди: Мен Умму Саламани: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга: «Агар бирортангизнинг мукотаби бўлса-ю, унинг ёнида (тўловни) адо этадиган (мол) бўлса, ундан парда тутсин (яшинсин)» дедилар, деганини эшитдим.