حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، ح وَحَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، - وَهَذَا لَفْظُهُ - أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَشَهِدْتُ مَعَهُ الْفَتْحَ فَأَقَامَ بِمَكَّةَ ثَمَانِيَ عَشْرَةَ لَيْلَةً لاَ يُصَلِّي إِلاَّ رَكْعَتَيْنِ وَيَقُولُ " يَا أَهْلَ الْبَلَدِ صَلُّوا أَرْبَعًا فَإِنَّا قَوْمٌ سَفْرٌ " .
Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод ривоят қилди, (ҳ) яна бизга Иброҳим ибн Мусо ривоят қилди, бизга Ибн Улайя — бу унинг лафзи — бизга Алий ибн Зайд Абу Назрадан, у Имрон ибн Ҳусайндан хабар берди: у деди: мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан ғазот қилдим ва у билан бирга Фатҳ (Макка фатҳи)да иштирок этдим. У Маккада ўн саккиз кеча турди, фақат икки ракат ўқир ва: «Эй шаҳар аҳли! Сизлар тўрт (ракат) ўқинглар, чунки биз сафарда бўлган қавммиз» дер эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، - الْمَعْنَى وَاحِدٌ - قَالاَ حَدَّثَنَا حَفْصٌ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقَامَ سَبْعَ عَشْرَةَ بِمَكَّةَ يَقْصُرُ الصَّلاَةَ . قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَمَنْ أَقَامَ سَبْعَ عَشْرَةَ قَصَرَ وَمَنْ أَقَامَ أَكْثَرَ أَتَمَّ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَقَامَ تِسْعَ عَشْرَةَ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Ало ва Усмон ибн Абу Шайба — маъно бир — иккаласи деди: бизга Ҳафс Осимдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Маккада ўн етти (кун) туриб, намозни қаср қилдилар. Ибн Аббос деди: ким ўн етти (кун) турса, қаср қилади, ким ундан кўп турса, тўлиқ ўқийди. Абу Довуд деди: Аббод ибн Мансур Икримадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилиб деди: ‹ўн тўққиз (кун) турди›.
حَدَّثَنَا النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ خَمْسَ عَشْرَةَ يَقْصُرُ الصَّلاَةَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ وَأَحْمَدُ بْنُ خَالِدٍ الْوَهْبِيُّ وَسَلَمَةُ بْنُ الْفَضْلِ عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ لَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ ابْنَ عَبَّاسٍ .
Бизга ан-Нуфайлий ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Салама Муҳаммад ибн Ишоқдан, у аз-Зуҳрийдан, у Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди: у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Фатҳ йилида Маккада ўн беш (кун) туриб, намозни қаср қилдилар. Абу Довуд деди: бу ҳадисни Абда ибн Сулаймон, Аҳмад ибн Холид ал-Ваҳбий ва Салама ибн ал-Фазл Ибн Ишоқдан ривоят қилиб, уларда Ибн Аббосни зикр қилмадилар.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، أَخْبَرَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنِ ابْنِ الأَصْبَهَانِيِّ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقَامَ بِمَكَّةَ سَبْعَ عَشْرَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ .
Бизга Наср ибн Алий ривоят қилди, менга отам хабар берди, бизга Шарик Ибн ал-Асбаҳонийдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Маккада ўн етти (кун) туриб, икки ракат ўқидилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، وَمُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ فَكَانَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ حَتَّى رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ فَقُلْنَا هَلْ أَقَمْتُمْ بِهَا شَيْئًا قَالَ أَقَمْنَا بِهَا عَشْرًا .
Бизга Мусо ибн Исмоил ва Муслим ибн Иброҳим — маъно бир — иккаласи деди: бизга Вуҳайб ривоят қилди, менга Яҳё ибн Абу Ишоқ Анас ибн Моликдан ривоят қилиб деди: биз Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан Мадинадан Маккага чиқдик, у Мадинага қайтиб келгунча икки ракат ўқир эдилар. Биз: ‹Сиз у ерда бирор муддат турдингизми?› дедик. У: ‹Биз у ерда ўн (кун) турдик› деди.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ الْمُثَنَّى، - وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى - قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ عَلِيًّا، - رضى الله عنه - كَانَ إِذَا سَافَرَ سَارَ بَعْدَ مَا تَغْرُبُ الشَّمْسُ حَتَّى تَكَادَ أَنْ تُظْلِمَ ثُمَّ يَنْزِلُ فَيُصَلِّي الْمَغْرِبَ ثُمَّ يَدْعُو بِعَشَائِهِ فَيَتَعَشَّى ثُمَّ يُصَلِّي الْعِشَاءَ ثُمَّ يَرْتَحِلُ وَيَقُولُ هَكَذَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُ . قَالَ عُثْمَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَلِيٍّ سَمِعْتُ أَبَا دَاوُدَ يَقُولُ وَرَوَى أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ أَنَسًا كَانَ يَجْمَعُ بَيْنَهُمَا حِينَ يَغِيبُ الشَّفَقُ وَيَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُ ذَلِكَ وَرِوَايَةُ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلُهُ .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ва Ибн ал-Мусанно — бу Ибн ал-Мусаннонинг лафзи — иккаласи деди: бизга Абу Усома ривоят қилди — Ибн ал-Мусанно деди — менга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Умар ибн Алий ибн Абу Толиб отасидан, у бобосидан хабар берди: Алий розияллаҳу анҳу сафар қилсалар, қуёш ботганидан кейин деярли қоронғи тушай дегунча юрар, сўнгра тушиб мағрибни ўқир, кейин кечки овқатини чақириб овқатланар, сўнгра хуфтонни ўқир, кейин йўлга чиқар ва: ‹Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳам мана шундай қилар эдилар› дердилар. Усмон Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Умар ибн Алийдан (ривоят қилди): мен Абу Довуднинг шундай деганини эшитдим: Усома ибн Зайд Ҳафс ибн Убайдуллаҳдан — яъни Ибн Анас ибн Моликдан — ривоят қилишича, Анас шафақ ғойиб бўлган вақтда иккаласини жам қилар ва ‹Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам шундай қилар эдилар› дерди. Зуҳрийнинг Анасдан, унинг Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривояти ҳам шунга ўхшашдир.