Мукотаб қулнинг дияти

Diyat kitobi · 2 ҳадис

باب فِي دِيَةِ الْمُكَاتَبِ

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَحَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ هِشَامٍ، وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ الصَّوَّافُ، جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي دِيَةِ الْمُكَاتَبِ يُقْتَلُ يُودَى مَا أَدَّى مِنْ مُكَاتَبَتِهِ دِيَةَ الْحُرِّ وَمَا بَقِيَ دِيَةَ الْمَمْلُوكِ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Саид ривоят қилди; ва бизга Исмоил Ҳишомдан ривоят қилди; ва бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Яъло ибн Убайд ривоят қилди, бизга Ҳажжож ас-Саввоф ривоят қилди — барчаси Яҳё ибн Абу Касирдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан (ривоят қилдилар). У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўлдирилган мукотаб (озодлик шартномаси тузган қул)нинг дияти ҳақида ҳукм қилдиларки, у ўз мукотабасидан тўлагани миқдорида ҳур (озод)нинг дияти, қолгани эса қулнинг дияти билан тўланади.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا أَصَابَ الْمُكَاتَبُ حَدًّا أَوْ وَرِثَ مِيرَاثًا يَرِثُ عَلَى قَدْرِ مَا عَتَقَ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ وُهَيْبٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ عَلِيٍّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَرْسَلَهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَإِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَجَعَلَهُ إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ قَوْلَ عِكْرِمَةَ ‏.‏

Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Салама Айюбдан, у Икримадан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Мукотаб бирор ҳадга (жазога) сазовор бўлса ёки бир меросга ворис бўлса, ундан озод бўлган миқдорига кўра (ҳадди жорий бўлади ёки) мерос олади.» Абу Довуд деди: Уни Вуҳайб Айюбдан, у Икримадан, у Алидан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди; Ҳаммод ибн Зайд ва Исмоил эса уни Айюбдан, у Икримадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан мурсал қилиб ривоят қилдилар; Исмоил ибн Улайя эса уни Икриманинг сўзи (деб) қилди.