باب فِي كَرَاهِيَةِ التَّمَادُحِ
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ فَأَثْنَى عَلَى عُثْمَانَ فِي وَجْهِهِ فَأَخَذَ الْمِقْدَادُ بْنُ الأَسْوَدِ تُرَابًا فَحَثَا فِي وَجْهِهِ وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا لَقِيتُمُ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمُ التُّرَابَ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, бизга Вакийъ, бизга Суфён, у Мансурдан, у Иброҳимдан, у Ҳаммомдан ривоят қилиб деди: Бир одам келиб Усмонни юзига мақтади. Шунда Миқдод ибн ал-Асвад тупроқ олиб унинг юзига сочди ва деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «Қачон мақтовчиларни кўрсангиз, уларнинг юзларига тупроқ сочинг».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، أَثْنَى عَلَى رَجُلٍ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ " قَطَعْتَ عُنُقَ صَاحِبِكَ " . ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ " إِذَا مَدَحَ أَحَدُكُمْ صَاحِبَهُ لاَ مَحَالَةَ فَلْيَقُلْ إِنِّي أَحْسِبُهُ كَمَا يُرِيدُ أَنْ يَقُولَ وَلاَ أُزَكِّيهِ عَلَى اللَّهِ " .
Бизга Аҳмад ибн Юнус, бизга Абу Шиҳоб, у Холид ал-Ҳаззўдан, у Абдурраҳмон ибн Абу Бакрадан, у отасидан ривоят қилдики: Бир одам Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурида бир кишини мақтади. Шунда у унга: «Саҳобангнинг бўйнини уздинг» дедилар — уч марта. Сўнг дедилар: «Сиздан бирингиз саҳобасини муқаррар мақтайдиган бўлса, ‹Мен уни шундай деб ҳисоблайман, лекин уни Аллаҳнинг олдида пок деб даъво қилмайман› десин».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ - حَدَّثَنَا أَبُو مَسْلَمَةَ، سَعِيدُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ مُطَرِّفٍ، قَالَ قَالَ أَبِي انْطَلَقْتُ فِي وَفْدِ بَنِي عَامِرٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا أَنْتَ سَيِّدُنَا . فَقَالَ " السَّيِّدُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى " . قُلْنَا وَأَفْضَلُنَا فَضْلاً وَأَعْظَمُنَا طَوْلاً . فَقَالَ " قُولُوا بِقَوْلِكُمْ أَوْ بَعْضِ قَوْلِكُمْ وَلاَ يَسْتَجْرِيَنَّكُمُ الشَّيْطَانُ " .
Бизга Мусаддад, бизга Бишр — яъни ибн ал-Муфаззал —, бизга Абу Маслама Саид ибн Язид, у Абу Назрадан, у Мутаррифдан ривоят қилиб деди: Отам деди: Мен Бани Омир вакиллари билан Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига бордим ва: «Сен бизнинг саййидимизсан» дедик. Шунда у: «Саййид — Аллаҳ таборак ва таолоодир» дедилар. Биз: «Ва фазл жиҳатдан бизнинг энг афзалимиз, неъмат жиҳатдан энг буюгимизсан» дедик. Шунда у: «Сўзларингизни ёки сўзларингизнинг баъзисини айтинг, лекин шайтон сизни ўзига жалб қилиб олмасин» дедилар.