حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا سَالَمْنَاهُنَّ مُنْذُ حَارَبْنَاهُنَّ وَمَنْ تَرَكَ شَيْئًا مِنْهُنَّ خِيفَةً فَلَيْسَ مِنَّا " .
Бизга Ишоқ ибн Исмоил ривоят қилди: Бизга Суфён ривоят қилди: У Ибн Ажлондан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Биз улар билан уруш бошлаганимиздан бери улар билан сулҳ тузганимиз йўқ. Ким қўрқиб, улардан (илонлардан) бирортасини (ўлдирмасдан) қолдирса, у биздан эмас» дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ السُّكَّرِيُّ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يُوسُفَ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ كُلَّهُنَّ فَمَنْ خَافَ ثَأْرَهُنَّ فَلَيْسَ مِنِّي " .
Бизга Абдулҳамид ибн Баён ас-Суккарий ривоят қилди: У Ишоқ ибн Юсуфдан, у Шарикдан, у Абу Ишоқдан, у Қосим ибн Абдурраҳмондан, у отасидан, у Ибн Масъуддан ривоят қилди. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Илонларнинг ҳаммасини ўлдиринглар. Ким уларнинг ўчини олишидан қўрқса, у мендан эмас» дедилар.
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ مُسْلِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ، يَرْفَعُ الْحَدِيثَ فِيمَا أُرَى إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ تَرَكَ الْحَيَّاتِ مَخَافَةَ طَلَبِهِنَّ فَلَيْسَ مِنَّا مَا سَالَمْنَاهُنَّ مُنْذُ حَارَبْنَاهُنَّ " .
Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди: Бизга Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди: Бизга Мусо ибн Муслим ривоят қилиб айтди: Мен Икриманинг — ўйлашимча — ҳадисни Ибн Аббосга марфуъ қилиб (етказиб) айтаётганини эшитдим. У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ким илонларни, улар ўч олишидан қўрқиб, (ўлдирмасдан) қолдирса, у биздан эмас. Биз улар билан уруш бошлаганимиздан бери улар билан сулҳ тузганимиз йўқ» дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، عَنْ مُوسَى الطَّحَّانِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَابِطٍ، عَنِ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، أَنَّهُ قَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّا نُرِيدُ أَنْ نَكْنِسَ زَمْزَمَ وَإِنَّ فِيهَا مِنْ هَذِهِ الْجِنَّانِ - يَعْنِي الْحَيَّاتِ الصِّغَارَ - فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِقَتْلِهِنَّ .
Бизга Аҳмад ибн Манииъ сўзлаб берди, бизга Марвон ибн Муовия, Мусо ат-Таҳҳондан сўзлаб берди, у деди: бизга Абдурраҳмон ибн Собит, Аббос ибн Абдулмутталибдан сўзлаб бердики, у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга: «Биз Замзамни тозаламоқчимиз, унда эса мана шу жонзотлар — яъни кичик илонлар — бор», деди. Шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам уларни ўлдиришга буюрди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ وَذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَلْتَمِسَانِ الْبَصَرَ وَيُسْقِطَانِ الْحَبَلَ " . قَالَ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقْتُلُ كُلَّ حَيَّةٍ وَجَدَهَا فَأَبْصَرَهُ أَبُو لُبَابَةَ أَوْ زَيْدُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ يُطَارِدُ حَيَّةً فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ نُهِيَ عَنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ .
Бизга Мусаддад сўзлаб берди, бизга Суфён, Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан сўзлаб бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Илонларни, орқасида икки оқ чизиқ бори ва думи калта (ёки думсиз) илонни ўлдиринглар, чунки бу иккиси кўзга зиён етказади ва ҳомилани туширади», деди. У деди: Абдуллаҳ ўзи топган ҳар бир илонни ўлдирар эди. Абу Лубоба ёки Зайд ибн Хаттоб уни бир илонни қуваётган ҳолида кўриб қолиб: «Уйларда яшовчи илонларни (ўлдиришдан) қайтарилган», деди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ أَبِي لُبَابَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي تَكُونُ فِي الْبُيُوتِ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَخْطِفَانِ الْبَصَرَ وَيَطْرَحَانِ مَا فِي بُطُونِ النِّسَاءِ .
Бизга Қаънавий, Моликдан, у Нофиъдан, у Абу Лубобадан сўзлаб бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уйларда бўладиган илонларни ўлдиришдан қайтарди, фақат орқасида икки оқ чизиқ бори ва думи калта илон бундан мустасно, чунки бу иккиси кўзни ўғирлайди (кўрлик келтиради) ва аёлларнинг қорнидаги ҳомилани туширади.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، وَجَدَ بَعْدَ ذَلِكَ - يَعْنِي بَعْدَ مَا حَدَّثَهُ أَبُو لُبَابَةَ - حَيَّةً فِي دَارِهِ فَأَمَرَ بِهَا فَأُخْرِجَتْ يَعْنِي إِلَى الْبَقِيعِ .
Бизга Муҳаммад ибн Убайд сўзлаб берди, бизга Ҳаммод ибн Зайд, Айюбдан, у Нофиъдан сўзлаб бердики, Ибн Умар шундан кейин — яъни Абу Лубоба унга сўзлаб берганидан кейин — ўз уйида бир илонни топди ва у ҳақида буюрди, шунда у (илон) чиқариб юборилди — яъни Бақиъга.
حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، وَأَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ، عَنْ نَافِعٍ، فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ نَافِعٌ ثُمَّ رَأَيْتُهَا بَعْدُ فِي بَيْتِهِ .
Бизга Ибн Сарҳ ва Аҳмад ибн Саид ал-Ҳамдоний сўзлаб бердилар, улар: бизга Ибн Ваҳб хабар берди, дедилар, у: менга Усома, Нофиъдан ушбу ҳадис ҳақида хабар берди, деди. Нофиъ деди: кейин мен уни (илонни) ўшандан сўнг унинг (Ибн Умарнинг) уйида кўрдим.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُ، انْطَلَقَ هُوَ وَصَاحِبٌ لَهُ إِلَى أَبِي سَعِيدٍ يَعُودَانِهِ فَخَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِ فَلَقِينَا صَاحِبًا لَنَا وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيْهِ فَأَقْبَلْنَا نَحْنُ فَجَلَسْنَا فِي الْمَسْجِدِ فَجَاءَ فَأَخْبَرَنَا أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْهَوَامَّ مِنَ الْجِنِّ فَمَنْ رَأَى فِي بَيْتِهِ شَيْئًا فَلْيُحَرِّجْ عَلَيْهِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَإِنْ عَادَ فَلْيَقْتُلْهُ فَإِنَّهُ شَيْطَانٌ " .
Бизга Мусаддад сўзлаб берди, бизга Яҳё, Муҳаммад ибн Абу Яҳёдан сўзлаб берди, у деди: менга отам сўзлаб бердики, у ва бир дўсти Абу Саиднинг олдига уни кўргани (хабардор бўлгани) бордилар. Биз унинг ҳузуридан чиқдик ва бир дўстимизни учратдик, у унинг олдига кирмоқчи эди. Биз қайтиб келиб масжидда ўтирдик. Кейин у келди ва бизга хабар бердики, у Абу Саид ал-Худрийни шундай деяётганини эшитган: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта, (уй) жонзотлари жинлардандир. Ким ўз уйида бирор нарса (илон) кўрса, унга уч марта огоҳлантириш берсин. Агар (шундан кейин ҳам) қайтса, уни ўлдирсин, чунки у шайтондир», деди.
حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ مَوْهَبٍ الرَّمْلِيُّ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ صَيْفِيٍّ أَبِي سَعِيدٍ، مَوْلَى الأَنْصَارِ عَنْ أَبِي السَّائِبِ، قَالَ أَتَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ، عِنْدَهُ سَمِعْتُ تَحْتَ، سَرِيرِهِ تَحْرِيكَ شَىْءٍ فَنَظَرْتُ فَإِذَا حَيَّةٌ فَقُمْتُ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ مَا لَكَ فَقُلْتُ حَيَّةٌ هَا هُنَا . قَالَ فَتُرِيدُ مَاذَا قُلْتُ أَقْتُلُهَا . فَأَشَارَ إِلَى بَيْتٍ فِي دَارِهِ تِلْقَاءَ بَيْتِهِ فَقَالَ إِنَّ ابْنَ عَمٍّ لِي كَانَ فِي هَذَا الْبَيْتِ فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الأَحْزَابِ اسْتَأْذَنَ إِلَى أَهْلِهِ وَكَانَ حَدِيثَ عَهْدٍ بِعُرْسٍ فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَمَرَهُ أَنْ يَذْهَبَ بِسِلاَحِهِ فَأَتَى دَارَهُ فَوَجَدَ امْرَأَتَهُ قَائِمَةً عَلَى بَابِ الْبَيْتِ فَأَشَارَ إِلَيْهَا بِالرُّمْحِ فَقَالَتْ لاَ تَعْجَلْ حَتَّى تَنْظُرَ مَا أَخْرَجَنِي . فَدَخَلَ الْبَيْتَ فَإِذَا حَيَّةٌ مُنْكَرَةٌ فَطَعَنَهَا بِالرُّمْحِ ثُمَّ خَرَجَ بِهَا فِي الرُّمْحِ تَرْتَكِضُ قَالَ فَلاَ أَدْرِي أَيُّهُمَا كَانَ أَسْرَعَ مَوْتًا الرَّجُلُ أَوِ الْحَيَّةُ فَأَتَى قَوْمُهُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَرُدَّ صَاحِبَنَا . فَقَالَ " اسْتَغْفِرُوا لِصَاحِبِكُمْ " . ثُمَّ قَالَ " إِنَّ نَفَرًا مِنَ الْجِنِّ أَسْلَمُوا بِالْمَدِينَةِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ أَحَدًا مِنْهُمْ فَحَذِّرُوهُ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ إِنْ بَدَا لَكُمْ بَعْدُ أَنْ تَقْتُلُوهُ فَاقْتُلُوهُ بَعْدَ الثَّلاَثِ " .
Бизга Язид ибн Мавҳаб ар-Рамлий сўзлаб берди, бизга Лайс, Ибн Ажлондан, у ансорларнинг озод қилинган қули Сайфий Абу Саиддан, у Абу Соибдан сўзлаб берди, у деди: Мен Абу Саид ал-Худрийнинг олдига келдим. Мен унинг ҳузурида ўтирган пайтимда, унинг каравоти остида бирор нарсанинг қимирлаганини эшитдим. Қараган эдим, бир илон экан, шунда мен ўрнимдан турдим. Абу Саид: «Сенга нима бўлди?» деди. Мен: «Мана бу ерда илон бор», дедим. У: «Нима қилмоқчисан?» деди. Мен: «Уни ўлдираман», дедим. Шунда у ўз ҳовлисидаги, ўз уйига рўпара бир уйга ишора қилиб деди: «Менинг бир амакиваччам шу уйда эди. Ахзоб (хандақ) куни бўлганида, у аҳлига (уйига) рухсат сўради — у янги уйланган эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга рухсат берди ва қуролини олиб боришни буюрди. У ўз уйига келди ва хотинини уйнинг эшиги олдида турган ҳолда кўрди. Шунда у найза билан унга (хотинига) ишора қилди. Хотини: «Шошилма, мени нима чиқарганини кўргин», деди. У уйга кирди ва бирдан бир даҳшатли илонни кўрди-да, уни найза билан санчди, кейин уни найзада чиқарди, у (илон) типирчилар эди». У деди: «Билмайман, қайси бири тезроқ ўлган — кишими ёки илонми». Унинг қавми Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб: «Аллаҳ дўстимизни қайтаришини сўраб дуо қилинг», дедилар. У: «Дўстингиз учун мағфират сўранг», деди. Сўнг деди: «Албатта, Мадинада бир гуруҳ жинлар Исломни қабул қилдилар. Бас, улардан бирортасини кўрсангиз, унга уч марта огоҳлантириш беринг. Сўнгра, агар шундан кейин уни ўлдиришни хоҳласангиз, уч (огоҳлантириш)дан кейин уни ўлдиринглар».
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، بِهَذَا الْحَدِيثِ مُخْتَصَرًا قَالَ " فَلْيُؤْذِنْهُ ثَلاَثًا فَإِنْ بَدَا لَهُ بَعْدُ فَلْيَقْتُلْهُ فَإِنَّهُ شَيْطَانٌ " .
Бизга Мусаддад сўзлаб берди, бизга Яҳё, Ибн Ажлондан ушбу ҳадисни қисқартириб сўзлаб берди. У деди: «Унга уч марта огоҳлантириш берсин. Агар шундан кейин унга (қайтиб келиши) маълум бўлса, уни ўлдирсин, чунки у шайтондир».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ صَيْفِيٍّ، مَوْلَى ابْنِ أَفْلَحَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو السَّائِبِ، مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَأَتَمَّ مِنْهُ قَالَ " فَآذِنُوهُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ بَدَا لَكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ فَاقْتُلُوهُ فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ " .
Бизга Аҳмад ибн Саид ал-Ҳамдоний сўзлаб берди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, у: бизга Молик, Ибн Афлаҳнинг озод қилинган қули Сайфийдан хабар берди, деди. У деди: менга Ҳишом ибн Зуҳранинг озод қилинган қули Абу Соиб хабар бердики, у Абу Саид ал-Худрийнинг олдига кирган. Сўнг шунга ўхшашини, лекин ундан тўлиқроқ зикр қилиб деди: «Бас, унга уч кун огоҳлантириш беринг. Агар шундан кейин (уни ўлдириш) сизга маълум бўлса, уни ўлдиринг, чунки у фақат шайтондир».
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ هَاشِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُئِلَ عَنْ حَيَّاتِ الْبُيُوتِ فَقَالَ " إِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهُنَّ شَيْئًا فِي مَسَاكِنِكُمْ فَقُولُوا أَنْشُدُكُنَّ الْعَهْدَ الَّذِي أَخَذَ عَلَيْكُنَّ نُوحٌ أَنْشُدُكُنَّ الْعَهْدَ الَّذِي أَخَذَ عَلَيْكُنَّ سُلَيْمَانُ أَنْ لاَ تُؤْذُونَا فَإِنْ عُدْنَ فَاقْتُلُوهُنَّ " .
Бизга Саид ибн Сулаймон, Али ибн Ҳошимдан сўзлаб берди, бизга Ибн Абу Лайло, Собит ал-Бунонийдан, у Абдурраҳмон ибн Абу Лайлодан, у отасидан сўзлаб бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан уй илонлари ҳақида сўралганида, у: «Агар уларнинг бирортасини турар жойларингизда кўрсангиз: ‹Нуҳ сизлардан олган аҳдни эслатаман, Сулаймон сизлардан олган аҳдни эслатаман — бизга озор берманглар› деб айтинг. Агар (шундан кейин ҳам) қайтсалар, уларни ўлдиринглар», деди.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّهُ قَالَ اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ كُلَّهَا إِلاَّ الْجَانَّ الأَبْيَضَ الَّذِي كَأَنَّهُ قَضِيبُ فِضَّةٍ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ فَقَالَ لِي إِنْسَانٌ الْجَانُّ لاَ يَنْعَرِجُ فِي مِشْيَتِهِ فَإِذَا كَانَ هَذَا صَحِيحًا كَانَتْ عَلاَمَةً فِيهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ .
Бизга Амр ибн Авн сўзлаб берди, бизга Абу Авона, Муғийрадан, у Иброҳимдан, у Ибн Масъуддан хабар бердики, у шундай деди: «Барча илонларни ўлдиринглар, фақат гўё кумуш таёқчадай бўлган оқ жонни (жонзотни) бундан мустасно». Абу Довуд деди: бир киши менга айтдики: жон (бу хил илон) юришида эгилмайди. Агар бу тўғри бўлса, бу — иншоаллаҳ — унинг белгисидир.