Сўзлашда мўътадиллик

Odob kitobi · 4 ҳадис

باب الْهَدْىِ فِي الْكَلاَمِ

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى الْحَرَّانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا جَلَسَ يَتَحَدَّثُ يُكْثِرُ أَنْ يَرْفَعَ طَرْفَهُ إِلَى السَّمَاءِ ‏.‏

Бизга Абдулазиз ибн Яҳё ал-Ҳарроний ривоят қилиб деди: Менга Муҳаммад — яъни ибн Салама —, у Муҳаммад ибн Ишоқдан, у Яъқуб ибн Утбадан, у Умар ибн Абдулазиздан, у Юсуф ибн Абдуллаҳ ибн Саломдан, у отасидан ривоят қилиб деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўтириб суҳбатлашганларида, кўпинча кўзларини осмонга кўтарардилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ مِسْعَرٍ، قَالَ سَمِعْتُ شَيْخًا، فِي الْمَسْجِدِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ كَانَ فِي كَلاَمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرْتِيلٌ أَوْ تَرْسِيلٌ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн ал-Алў, бизга Муҳаммад ибн Бишр, у Мисъардан ривоят қилиб деди: Мен масжидда бир шайхнинг шундай деганини эшитдим: Мен Жобир ибн Абдуллаҳнинг шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг сўзларида тартил ёки тарсил (сўзларни шошилмай, равон ва дона-дона айтиш) бор эди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ، وَأَبُو بَكْرٍ ابْنَا أَبِي شَيْبَةَ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أُسَامَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، رَحِمَهَا اللَّهُ قَالَتْ كَانَ كَلاَمُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَلاَمًا فَصْلاً يَفْهَمُهُ كُلُّ مَنْ سَمِعَهُ ‏.‏

Бизга Усмон ва Абу Бакр — Абу Шайбанинг икки ўғли — ривоят қилиб дедилар: Бизга Вакийъ, у Суфёндан, у Усомадан, у Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан — Аллаҳ унга раҳмат қилсин — ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг сўзлари аниқ-равшан сўз бўлиб, уни эшитган ҳар бир киши англарди.

حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ، قَالَ زَعَمَ الْوَلِيدُ عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ قُرَّةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ كُلُّ كَلاَمٍ لاَ يُبْدَأُ فِيهِ بِـ الْحَمْدُ لِلَّهِ فَهُوَ أَجْذَمُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ يُونُسُ وَعُقَيْلٌ وَشُعَيْبٌ وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً ‏.‏

Бизга Абу Тавба ривоят қилиб деди: ал-Валид ўзининг гумонича ал-Авзоийдан, у Қуррадан, у Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шундай дедилар: «‹Алҳамду лиллаҳ› билан бошланмаган ҳар бир сўз думи кесилган (баракаси кам)дир». Абу Довуд деди: Буни Юнус, Уқайл, Шуъайб ва Саид ибн Абдулазиз Зуҳрийдан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан мурсал (саҳобасиз) тарзда ривоят қилганлар.