حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ، عَنْ تَمِيمٍ الطَّائِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، أَنَّ خَطِيبًا، خَطَبَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ رَشَدَ وَمَنْ يَعْصِهِمَا . فَقَالَ " قُمْ " . أَوْ قَالَ " اذْهَبْ فَبِئْسَ الْخَطِيبُ أَنْتَ " .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё Суфён ибн Саъиддан ривоят қилди, у: Менга Абдулазиз ибн Руфайъ Тамийм Тоийдан, у Адий ибн Ҳотимдан ривоят қилди: Бир нотиқ Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурида хутба қилиб: «Ким Аллаҳга ва Расулига итоат қилса, тўғри йўл топибди, ким иккисига осий бўлса...» деди. Шунда у: «Тур» ёки «Кет, сен нақадар ёмон нотиқсан» деди.
حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، عَنْ خَالِدٍ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ - عَنْ خَالِدٍ، - يَعْنِي الْحَذَّاءَ - عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ، عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ، عَنْ رَجُلٍ، قَالَ كُنْتُ رَدِيفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَعَثَرَتْ دَابَّتُهُ فَقُلْتُ تَعِسَ الشَّيْطَانُ . فَقَالَ " لاَ تَقُلْ تَعِسَ الشَّيْطَانُ فَإِنَّكَ إِذَا قُلْتَ ذَلِكَ تَعَاظَمَ حَتَّى يَكُونَ مِثْلَ الْبَيْتِ وَيَقُولَ بِقُوَّتِي وَلَكِنْ قُلْ بِسْمِ اللَّهِ فَإِنَّكَ إِذَا قُلْتَ ذَلِكَ تَصَاغَرَ حَتَّى يَكُونَ مِثْلَ الذُّبَابِ " .
Бизга Ваҳб ибн Бақийя Холиддан — яъни Ибн Абдуллаҳ — у Холиддан — яъни Ҳаззо — у Абу Тамимадан, у Абул-Малиҳдан, у бир кишидан ривоят қилди, у айтди: Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг орқасида (уловда) эдим. Унинг улови қоқилди, мен: «Шайтон ҳалок бўлсин» дедим. Шунда у: «‹Шайтон ҳалок бўлсинъ дема, чунки сен буни десанг, у уй каби катталашиб: ‹Менинг кучим билан› дейди. Балки ‹Бисмиллаҳъ деб айт, чунки буни десанг, у пашша каби кичрайиб кетади» деди.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا سَمِعْتَ " . وَقَالَ مُوسَى " إِذَا قَالَ الرَّجُلُ هَلَكَ النَّاسُ فَهُوَ أَهْلَكُهُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ مَالِكٌ إِذَا قَالَ ذَلِكَ تَحَزُّنًا لِمَا يَرَى فِي النَّاسِ - يَعْنِي فِي أَمْرِ دِينِهِمْ - فَلاَ أَرَى بِهِ بَأْسًا وَإِذَا قَالَ ذَلِكَ عُجْبًا بِنَفْسِهِ وَتَصَاغُرًا لِلنَّاسِ فَهُوَ الْمَكْرُوهُ الَّذِي نُهِيَ عَنْهُ .
Бизга Қаънабий Моликдан ривоят қилди (ҳ). Ва бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Агар эшитсанг» деди. Мусо эса: «Агар киши ‹одамлар ҳалок бўлдиъ деса, у ўзи уларнинг энг ҳалок бўлганидир» деди. Абу Довуд айтди: Молик айтди: Агар буни одамларда кўрган нарсасидан — яъни динлари ишида — қайғуриб айтса, мен буни ёмон кўрмайман. Агар буни ўзидан мағрурланиб, одамларни менсимаслик билан айтса, у ман қилинган макруҳдир.