Гапда кўрдаланиш

Odob kitobi · 4 ҳадис

باب مَا جَاءَ فِي الْمُتَشَدِّقِ فِي الْكَلاَمِ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ الْبَاهِلِيُّ، - وَكَانَ يَنْزِلُ الْعَوَقَةَ - حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ بِشْرِ بْنِ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، - قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهُوَ ابْنُ عَمْرٍو - قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُبْغِضُ الْبَلِيغَ مِنَ الرِّجَالِ الَّذِي يَتَخَلَّلُ بِلِسَانِهِ تَخَلُّلَ الْبَاقِرَةِ بِلِسَانِهَا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Синон ал-Боҳилий ривоят қилди — у Авақада турарди — бизга Нофиъ ибн Умар ривоят қилди, Бишр ибн Осимдан, у отасидан, у Абдуллаҳдан — Абу Довуд айтди: у Ибн Амрдир — У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтди: «Албатта, Аллаҳ азза ва жалла тилини, сигир тилини айлантиргандек айлантириб гапирадиган нотиқ эркакларга ғазаб қилади.»

حَدَّثَنَا ابْنُ السَّرْحِ، حَدَّثَنَا وَهْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ تَعَلَّمَ صَرْفَ الْكَلاَمِ لِيَسْبِيَ بِهِ قُلُوبَ الرِّجَالِ أَوِ النَّاسِ لَمْ يَقْبَلِ اللَّهُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفًا وَلاَ عَدْلاً ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ибн Сарҳ ривоят қилди, бизга Ваҳб ривоят қилди, Абдуллаҳ ибн Мусайябдан, у Заҳҳок ибн Шураҳбилдан, у Абу Ҳурайрадан: У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтди: «Ким эркаклар ёки одамларнинг қалбини ўзига ром қилиш учун сўзни безаб гапиришни ўрганса, Аллаҳ ундан Қиёмат куни на фарзни, на нафлни қабул қилади.»

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ قَدِمَ رَجُلاَنِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَخَطَبَا فَعَجِبَ النَّاسُ - يَعْنِي لِبَيَانِهِمَا - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ مِنَ الْبَيَانِ لَسِحْرًا ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ إِنَّ بَعْضَ الْبَيَانِ لَسِحْرٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ривоят қилди, Моликдан, у Зайд ибн Асламдан, у Абдуллаҳ ибн Умардан: У айтди: Шарқдан икки киши келди ва нутқ сўзлади. Одамлар — яъни уларнинг фасоҳатидан — ажабландилар. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта, баённинг баъзиси сеҳрдир» ёки «Албатта, баъзи баён сеҳрдир» деди.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْبَهْرَانِيُّ، أَنَّهُ قَرَأَ فِي أَصْلِ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَيَّاشٍ وَحَدَّثَهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ابْنُهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ حَدَّثَنِي ضَمْضَمٌ عَنْ شُرَيْحِ بْنِ عُبَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو ظَبْيَةَ أَنَّ عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ قَالَ يَوْمًا وَقَامَ رَجُلٌ فَأَكْثَرَ الْقَوْلَ فَقَالَ عَمْرٌو لَوْ قَصَدَ فِي قَوْلِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ لَقَدْ رَأَيْتُ أَوْ أُمِرْتُ أَنْ أَتَجَوَّزَ فِي الْقَوْلِ فَإِنَّ الْجَوَازَ هُوَ خَيْرٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Сулаймон ибн Абдулҳамид ал-Баҳроний ривоят қилди: У Исмоил ибн Айёшнинг асл китобида ўқиганини, ҳамда унинг ўғли Муҳаммад ибн Исмоил унга ривоят қилиб айтди: Менга отам ривоят қилиб айтди: Менга Дамдам ривоят қилди, Шурайҳ ибн Убайддан: У айтди: Бизга Абу Забя ривоят қилдики, Амр ибн Ос бир куни шундай деди ва бир киши туриб гапни чўзди. Шунда Амр: «Агар гапида меъёрни сақлаганида, у учун яхшироқ бўларди. Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг: ‹Мен гапни қисқа қилишни кўрдим ёки менга буюрилди, чунки ихчамлик — бу яхшироқдир› деганини эшитдим» деди.