باب زِيَادَةِ الإِيمَانِ وَنُقْصَانِهِ
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ شَعِيرَةٍ مِنْ خَيْرٍ، وَيَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ بُرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ، وَيَخْرُجُ مِنَ النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَفِي قَلْبِهِ وَزْنُ ذَرَّةٍ مِنْ خَيْرٍ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " مِنْ إِيمَانٍ ". مَكَانَ " مِنْ خَيْرٍ ".
Бизга Муслим ибн Иброҳим ривоят қилди, у деди: бизга Ҳишом ривоят қилди, у деди: бизга Қатода, Анасдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилди, у дедилар: «Дўзахдан ‹Аллаҳдан ўзга илоҳ йўқ› деган ва қалбида арпа донасича яхшилик бўлган киши чиқади; дўзахдан ‹Аллаҳдан ўзга илоҳ йўқ› деган ва қалбида буғдой донасича яхшилик бўлган киши чиқади; дўзахдан ‹Аллаҳдан ўзга илоҳ йўқ› деган ва қалбида зарра оғирлигича яхшилик бўлган киши чиқади.» Абу Абдуллаҳ (Бухорий) деди: Абон деди: бизга Қатода ривоят қилди, бизга Анас Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): «яхшиликдан» (сўзи) ўрнига «иймондан» (дедилар).
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الصَّبَّاحِ، سَمِعَ جَعْفَرَ بْنَ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ، أَخْبَرَنَا قَيْسُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الْيَهُودِ قَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ الْيَهُودِ نَزَلَتْ لاَتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا. قَالَ أَىُّ آيَةٍ قَالَ {الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلاَمَ دِينًا}. قَالَ عُمَرُ قَدْ عَرَفْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ قَائِمٌ بِعَرَفَةَ يَوْمَ جُمُعَةٍ.
Бизга ал-Ҳасан ибн ас-Саббоҳ ривоят қилди, у Жаъфар ибн Авнни эшитди, бизга Абул-Умайс ривоят қилди, бизга Қайс ибн Муслим, Ториқ ибн Шиҳобдан, у Умар ибн ал-Хаттобдан хабар бердики, яҳудийлардан бир киши унга: «Эй амирул-мўминин, китобингизда ўқийдиган бир оят бор — агар у биз яҳудийлар жамоасига нозил бўлганида, ўша кунни байрам қилиб олардик,» деди. (Умар): «Қайси оят?» деди. У: «‹Бугун сизларга дийнингизни камол топтирдим, неъматимни сизларга тўла қилдим ва сизларга дийн (ўлароқ) Исломдан рози бўлдим›,» деди. Умар: «Биз ўша кунни ва у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га нозил бўлган жойни биламиз — у киши жума куни Арафотда турган эдилар,» деди.