حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ زُبَيْدٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍ عَنِ الْمُرْجِئَةِ،، فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ، وَقِتَالُهُ كُفْرٌ ".
Bizga Muhammad ibn Ar'ara rivoyat qildi, u dedi: bizga Shu'ba, Zubayd orqali (rivoyat qildi), u dedi: men Abu Voildan murjiylar haqida so'radim, u dedi: menga Abdulloh rivoyat qildiki, Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): «Musulmonni so'kish — fosiqlik, unga qarshi jang qilish — kufrdir,» dedilar.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يُخْبِرُ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ، فَتَلاَحَى رَجُلاَنِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ " إِنِّي خَرَجْتُ لأُخْبِرَكُمْ بِلَيْلَةِ الْقَدْرِ، وَإِنَّهُ تَلاَحَى فُلاَنٌ وَفُلاَنٌ فَرُفِعَتْ وَعَسَى أَنْ يَكُونَ خَيْرًا لَكُمُ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ وَالتِّسْعِ وَالْخَمْسِ ".
Bizga Qutayba ibn Said xabar berdi, bizga Ismoil ibn Ja'far, Humayddan, u Anasdan rivoyat qildi, u dedi: menga Uboda ibn as-Somit xabar berdiki, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) Qadr kechasini (qachonligini) xabar bergani chiqdilar, shunda musulmonlardan ikki kishi janjallashib qoldi. U: «Men sizlarga Qadr kechasini xabar berish uchun chiqqan edim; (lekin) falonchi va falonchi janjallashdi-da, u ko'tarildi. Ehtimol, bu siz uchun yaxshiroqdir. Uni (oxirgi o'n kunlikning) yetti, to'qqiz va besh (kechalari)da izlanglar,» dedilar.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَارِزًا يَوْمًا لِلنَّاسِ، فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ مَا الإِيمَانُ قَالَ " الإِيمَانُ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَبِلِقَائِهِ وَرُسُلِهِ، وَتُؤْمِنَ بِالْبَعْثِ ". قَالَ مَا الإِسْلاَمُ قَالَ " الإِسْلاَمُ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكَ بِهِ، وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ، وَتُؤَدِّيَ الزَّكَاةَ الْمَفْرُوضَةَ، وَتَصُومَ رَمَضَانَ ". قَالَ مَا الإِحْسَانُ قَالَ " أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ، فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ ". قَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ " مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ، وَسَأُخْبِرُكَ عَنْ أَشْرَاطِهَا إِذَا وَلَدَتِ الأَمَةُ رَبَّهَا، وَإِذَا تَطَاوَلَ رُعَاةُ الإِبِلِ الْبُهْمُ فِي الْبُنْيَانِ، فِي خَمْسٍ لاَ يَعْلَمُهُنَّ إِلاَّ اللَّهُ ". ثُمَّ تَلاَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم {إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ} الآيَةَ. ثُمَّ أَدْبَرَ فَقَالَ " رُدُّوهُ ". فَلَمْ يَرَوْا شَيْئًا. فَقَالَ " هَذَا جِبْرِيلُ جَاءَ يُعَلِّمُ النَّاسَ دِينَهُمْ ". قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ جَعَلَ ذَلِكَ كُلَّهُ مِنَ الإِيمَانِ.
Bizga Musaddad rivoyat qildi, u dedi: bizga Ismoil ibn Ibrohim rivoyat qildi, bizga Abu Hayyon at-Taymiy, Abu Zur'adan, u Abu Hurayradan xabar berdi, u dedi: Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) bir kuni odamlarga (ochiq) chiqib o'tirgan edilar, huzuriga Jabroil kelib: «Iymon nima?» dedi. U: «Iymon — Allahga, Uning farishtalariga, (Unga) ro'baro' bo'lishga, payg'ambarlariga iymon keltirishing va qayta tirilishga ishonishingdir,» dedilar. U: «Islom nima?» dedi. U: «Islom — Allahga ibodat qilib, Unga hech narsani sherik qilmasliging, namozni barpo qilishing, farz zakotni berishing va Ramazon ro'zasini tutishingdir,» dedilar. U: «Ehson nima?» dedi. U: «Allahga go'yo Uni ko'rib turgandek ibodat qilishingdir; agar sen Uni ko'rmasang ham, U seni ko'rib turibdi,» dedilar. U: «Qiyomat qachon?» dedi. U: «Bu haqda so'ralgan so'ragandan ko'ra bilimliroq emas. (Lekin) men senga uning alomatlarini aytaman: cho'ri o'z bekasini tug'sa va yalang oyoq tuyaboqarlar bino (qurish)da bir-biridan o'zib (faxrlansa). (Qiyomat) beshta (g'ayb ilmi)dadir — ularni Allahdan o'zga hech kim bilmaydi,» dedilar. So'ng Nabiy (sollallahu alayhi vasallam): ‹Albatta, qiyomat ilmi Allah huzuridadir...› oyatini tilovat qildilar. So'ng u (Jabroil) orqasiga qaytdi. U: «Uni menga qaytaringlar,» dedilar, ammo ular hech narsa ko'rmadilar. Shunda u: «Bu — Jabroil edi, odamlarga diynlarini o'rgatgani keldi,» dedilar. Abu Abdulloh (Buxoriy) dedi: U kishi bularning hammasini iymondan (deb) hisobladilar.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ، أَنَّ هِرَقْلَ، قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ، فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ. وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ، فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ، لاَ يَسْخَطُهُ أَحَدٌ.
Bizga Ibrohim ibn Hamza rivoyat qildi, u dedi: bizga Ibrohim ibn Sa'd, Solihdan, u Ibn Shihobdan, u Ubaydulloh ibn Abdullohdan rivoyat qildiki, Abdulloh ibn Abbos unga xabar berib dedi: menga Abu Sufyon xabar berdiki, Hiraql unga: «Men sendan: ‹ular ko'paymoqdami yoki kamaymoqdami?› deb so'radim, sen ko'paymoqda deb da'vo qilding; iymon ham toki mukammal bo'lguncha shunday (bo'ladi). Sendan: ‹biror kishi diniga g'azablanib, kirganidan keyin qaytadimi?› deb so'radim, sen yo'q deb da'vo qilding; iymon ham qalblarga uning tarovati aralashganida shunday (bo'ladi) — uni hech kim yomon ko'rmaydi,» dedi.
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْحَلاَلُ بَيِّنٌ وَالْحَرَامُ بَيِّنٌ، وَبَيْنَهُمَا مُشَبَّهَاتٌ لاَ يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ، فَمَنِ اتَّقَى الْمُشَبَّهَاتِ اسْتَبْرَأَ لِدِيِنِهِ وَعِرْضِهِ، وَمَنْ وَقَعَ فِي الشُّبُهَاتِ كَرَاعٍ يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى، يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَهُ. أَلاَ وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى، أَلاَ إِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي أَرْضِهِ مَحَارِمُهُ، أَلاَ وَإِنَّ فِي الْجَسَدِ مُضْغَةً إِذَا صَلَحَتْ صَلَحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ، وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ. أَلاَ وَهِيَ الْقَلْبُ ".
Bizga Abu Nuaym rivoyat qildi, bizga Zakariyo, Omirdan rivoyat qildi, u dedi: men Nu'mon ibn Bashirni shunday deganini eshitdim: men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ni shunday deyayotganlarini eshitdim: «Halol ravshandir, harom ham ravshandir; ular orasida esa shubhali (narsalar) bor — ko'p odamlar ularni bilmaydi. Kim shubhali narsalardan saqlansa, diyni va or-nomusi uchun (o'zini) pok tutgan bo'ladi. Kim shubhalarga tushsa — qo'riqxona atrofida (mol) boqayotgan cho'pondek bo'lib, (mol) unga kirib ketishi yaqindir. Ogoh bo'linglar, har bir podshohning bir qo'riq (yeri) bor; ogoh bo'linglarki, Allahning yerdagi qo'rig'i — Uning harom qilgan narsalaridir. Ogoh bo'linglarki, tanada bir parcha go'sht bor: u tuzalsa, butun tana tuzaladi, u buzilsa, butun tana buziladi. Ogoh bo'linglarki, u — qalbdir,» dedilar.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، قَالَ كُنْتُ أَقْعُدُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ، يُجْلِسُنِي عَلَى سَرِيرِهِ فَقَالَ أَقِمْ عِنْدِي حَتَّى أَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي، فَأَقَمْتُ مَعَهُ شَهْرَيْنِ، ثُمَّ قَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ الْقَوْمُ أَوْ مَنِ الْوَفْدُ ". قَالُوا رَبِيعَةُ. قَالَ " مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ ـ أَوْ بِالْوَفْدِ ـ غَيْرَ خَزَايَا وَلاَ نَدَامَى ". فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا لاَ نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلاَّ فِي شَهْرِ الْحَرَامِ، وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَىُّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ، فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ، نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا، وَنَدْخُلْ بِهِ الْجَنَّةَ. وَسَأَلُوهُ عَنِ الأَشْرِبَةِ. فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ، وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ، أَمَرَهُمْ بِالإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ. قَالَ " أَتَدْرُونَ مَا الإِيمَانُ بِاللَّهِ وَحْدَهُ ". قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، وَإِقَامُ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ، وَصِيَامُ رَمَضَانَ، وَأَنْ تُعْطُوا مِنَ الْمَغْنَمِ الْخُمُسَ ". وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الْحَنْتَمِ وَالدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُزَفَّتِ. وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ. وَقَالَ " احْفَظُوهُنَّ وَأَخْبِرُوا بِهِنَّ مَنْ وَرَاءَكُمْ ".
Bizga Ali ibn al-Ja'd rivoyat qildi, u dedi: bizga Shu'ba, Abu Jamradan xabar berdi, u dedi: Men Ibn Abbos bilan birga o'tirardim, u meni o'z karavotiga o'tqazardi. U: «Mening huzurimda tur (qol), senga molimdan bir ulush ajrataman,» dedi. Men u bilan ikki oy turdim. So'ng u dedi: Abdul-Qays elchilari Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) huzuriga kelganlarida, U: «Bu qaysi qavm — yoki: qaysi vakillar?» dedilar. Ular: «Robia,» dedilar. U: «Qavmga — yoki: vakillarga — marhabo! Sharmanda ham, nadomatga uchragan ham bo'lmagan holda (kelibsizlar),» dedilar. Ular: «Ey Rasulullah, biz sizning oldingizga faqat harom oyda kela olamiz, biz bilan sizning o'rtangizda Muzar kofirlaridan bo'lgan mana shu qabila bor. Bizga aniq-ravshan bir ish buyuring — uni ortimizdagilarga yetkazaylik va u bilan jannatga kiraylik,» dedilar va undan ichimliklar (idishlari) haqida so'radilar. U ularni to'rt (narsa)ga buyurib, to'rt (narsa)dan qaytardilar: ularni yagona Allahga iymon keltirishga buyurdilar. U: «Yagona Allahga iymon nima ekanini bilasizlarmi?» dedilar. Ular: «Allah va Uning Rasuli yaxshi biladi,» dedilar. U: «‹Allahdan o'zga iloh yo'q va Muhammad Allahning Rasulidir› deb guvohlik berish, namozni barpo qilish, zakot berish, Ramazon ro'zasini tutish va o'ljadan beshdan birni (xums) berishingizdir,» dedilar. Ularni to'rt narsadan — hantam, dubba, naqir va muzaffat (idishlari)dan — qaytardilar; ba'zan «muqayyar» dedilar. Va: «Bularni yodda saqlanglar va ortingizdagilarga xabar beringlar,» dedilar.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَقَّاصٍ، عَنْ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الأَعْمَالُ بِالنِّيَّةِ، وَلِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى، فَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ، فَهِجْرَتُهُ إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَمَنْ كَانَتْ هِجْرَتُهُ لِدُنْيَا يُصِيبُهَا، أَوِ امْرَأَةٍ يَتَزَوَّجُهَا، فَهِجْرَتُهُ إِلَى مَا هَاجَرَ إِلَيْهِ ".
Bizga Abdulloh ibn Maslama rivoyat qildi, u dedi: bizga Molik, Yahyo ibn Saiddan, u Muhammad ibn Ibrohimdan, u Alqama ibn Vaqqosdan, u Umardan xabar berdiki, Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Amallar niyatga bog'liqdir va har bir kishiga faqat niyat qilgani (nasib bo'ladi). Kimning hijrati Allah va Uning Rasuliga bo'lsa, uning hijrati Allah va Uning Rasuligadir. Kimning hijrati erishadigan dunyosi yoki uylanadigan ayoli uchun bo'lsa, uning hijrati o'zi hijrat qilgan narsasiga (hisoblanadi),» dedilar.
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا أَنْفَقَ الرَّجُلُ عَلَى أَهْلِهِ يَحْتَسِبُهَا فَهُوَ لَهُ صَدَقَةٌ ".
Bizga Hajjoj ibn Minhol rivoyat qildi, u dedi: bizga Shu'ba rivoyat qildi, u dedi: menga Adiy ibn Sobit xabar berdi, u dedi: men Abdulloh ibn Yaziddan eshitdim, u Abu Mas'uddan, u Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan (rivoyat qildi), u dedilar: «Kishi oilasiga (ajrini Allahdan) umid qilib sarflasa, bu unga sadaqa bo'ladi.»
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ "إِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلَّا أُجِرْتَ عَلَيْهَا حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فَمِ امْرَأَتِكَ
Bizga al-Hakam ibn Nofi' rivoyat qildi, u dedi: bizga Shuayb, az-Zuhriydan xabar berdi, u dedi: menga Omir ibn Sa'd, Sa'd ibn Abu Vaqqosdan rivoyat qildiki, u unga xabar berdi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam): «Sen Allahning yuzini (rizosini) istab qilgan har qanday xarajat uchun — hatto xotiningning og'ziga solgan (luqma)ng uchun ham — albatta ajr olasan,» dedilar.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى إِقَامِ الصَّلاَةِ، وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ، وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ.
Bizga Musaddad rivoyat qildi, u dedi: bizga Yahyo, Ismoildan (rivoyat qildi), u dedi: menga Qays ibn Abu Hozim, Jarir ibn Abdullohdan rivoyat qildi, u dedi: Men Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga namozni barpo qilish, zakot berish va har bir musulmonga xayrixohlik qilishga bay'at berdim.
حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلاَقَةَ، قَالَ سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ يَوْمَ مَاتَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ قَامَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ عَلَيْكُمْ بِاتِّقَاءِ اللَّهِ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، وَالْوَقَارِ وَالسَّكِينَةِ حَتَّى يَأْتِيَكُمْ أَمِيرٌ، فَإِنَّمَا يَأْتِيكُمُ الآنَ، ثُمَّ قَالَ اسْتَعْفُوا لأَمِيرِكُمْ، فَإِنَّهُ كَانَ يُحِبُّ الْعَفْوَ. ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ، فَإِنِّي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ أُبَايِعُكَ عَلَى الإِسْلاَمِ. فَشَرَطَ عَلَىَّ وَالنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ. فَبَايَعْتُهُ عَلَى هَذَا، وَرَبِّ هَذَا الْمَسْجِدِ إِنِّي لَنَاصِحٌ لَكُمْ. ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَنَزَلَ.
Bizga Abun-Nu'mon rivoyat qildi, u dedi: bizga Abu Avona, Ziyod ibn Iloqadan rivoyat qildi, u dedi: Men Jarir ibn Abdullohni Mug'iyra ibn Shu'ba vafot etgan kuni shunday deganini eshitdim: u o'rnidan turib, Allahga hamd va sano aytdi-da: «Yagona — sherigi yo'q — Allahdan qo'rqishni, vazminlik va sokinlikni lozim tutinglar, toki sizlarga amir kelguncha; u hozir keladi,» dedi. So'ng: «Amiringiz uchun avf so'ranglar, chunki u kechirishni yaxshi ko'rardi,» dedi. So'ng: «Ammo ba'd: men Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)ning huzurlariga kelib: ‹Senga Islom ustiga bay'at qilaman›, dedim. U menga har bir musulmonga xayrixohlik (qilish) shartini ham qo'ydi. Men u kishiga shu ustiga bay'at qildim. Mana shu masjidning Robbiga (qasamki), men sizlarga xayrixohman,» dedi. So'ng istig'for aytib, (minbardan) tushdi.