حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم إِذَا كَانَ الرَّجُلُ صَائِمًا، فَحَضَرَ الإِفْطَارُ، فَنَامَ قَبْلَ أَنْ يُفْطِرَ لَمْ يَأْكُلْ لَيْلَتَهُ وَلاَ يَوْمَهُ، حَتَّى يُمْسِيَ، وَإِنَّ قَيْسَ بْنَ صِرْمَةَ الأَنْصَارِيَّ كَانَ صَائِمًا، فَلَمَّا حَضَرَ الإِفْطَارُ أَتَى امْرَأَتَهُ، فَقَالَ لَهَا أَعِنْدَكِ طَعَامٌ قَالَتْ لاَ وَلَكِنْ أَنْطَلِقُ، فَأَطْلُبُ لَكَ. وَكَانَ يَوْمَهُ يَعْمَلُ، فَغَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ، فَجَاءَتْهُ امْرَأَتُهُ، فَلَمَّا رَأَتْهُ قَالَتْ خَيْبَةً لَكَ. فَلَمَّا انْتَصَفَ النَّهَارُ غُشِيَ عَلَيْهِ، فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ {أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ} فَفَرِحُوا بِهَا فَرَحًا شَدِيدًا، وَنَزَلَتْ {وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ}.
Ubaydulloh ibn Muso bizga aytdi, Isroildan, u Abu Ishoqdan, u Baro roziyallahu anhudan: U dedi: Muhammad sollallahu alayhi vasallamning ashoblari — bir kishi ro'zador bo'lsa, og'iz ochish (vaqti) yetsa-yu, og'iz ochishdan oldin uxlab qolsa — o'sha kechasi ham, kunduzi ham — kechgacha — hech narsa yemas edi. Qays ibn Sirma Ansoriy ro'zador edi. Og'iz ochish (vaqti) yetganida, u xotinining oldiga kelib, unga: ‹Senda taom bormi?› dedi. U: ‹Yo'q, lekin men borib, senga (taom) izlab topay› dedi. U (Qays) kunduzi ishlagan edi, ko'zlari (uyqu) g'olib keldi (uxlab qoldi). Xotini unga keldi, uni ko'rgach: ‹Senga noumidlik (yo'qsizlik bo'lsin)!› dedi. Kunduz yarmida (ertasi) u behush bo'ldi. Bu Nabiy sollallahu alayhi vasallamga zikr qilindi. Shunda bu oyat nozil bo'ldi: ‹‹Sizlarga ro'za kechasi ayollaringizga yaqinlik qilish halol qilindi››. Ular bunga juda qattiq xursand bo'ldi. Va: ‹‹Yeb-ichaveringlar, hatto sizlarga oq ip qora ipdan ajrab (ravshan) bo'lguncha›› (oyati ham) nozil bo'ldi.
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ {حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ} عَمَدْتُ إِلَى عِقَالٍ أَسْوَدَ وَإِلَى عِقَالٍ أَبْيَضَ، فَجَعَلْتُهُمَا تَحْتَ وِسَادَتِي، فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ فِي اللَّيْلِ، فَلاَ يَسْتَبِينُ لِي، فَغَدَوْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ " إِنَّمَا ذَلِكَ سَوَادُ اللَّيْلِ وَبَيَاضُ النَّهَارِ ".
Hajjoj ibn Minhol bizga aytdi: Hushaym bizga aytdi: Husayn ibn Abdurrahmon menga xabar berdi, Sha'biydan, u Adiy ibn Hotam roziyallahu anhudan: U dedi: ‹‹Hatto sizlarga oq ip qora ipdan ajrab (ravshan) bo'lguncha›› (oyati) nozil bo'lganida, men bir qora ip(arqon)ga va bir oq ip(arqon)ga ahamiyat berdim va ularni yostig'im ostiga qo'ydim, tunda qarab turar edim, ammo menga (ular) ravshan bo'lmas edi. Men erta tongda Rasulullah sollallahu alayhi vasallamga borib, buni unga zikr qildim. U zot: «U faqat tunning qoraligi va kunduzning oqligidir» dedilar.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، ح. حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ أُنْزِلَتْ {وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ} وَلَمْ يَنْزِلْ مِنَ الْفَجْرِ، فَكَانَ رِجَالٌ إِذَا أَرَادُوا الصَّوْمَ رَبَطَ أَحَدُهُمْ فِي رِجْلِهِ الْخَيْطَ الأَبْيَضَ وَالْخَيْطَ الأَسْوَدَ، وَلَمْ يَزَلْ يَأْكُلُ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُ رُؤْيَتُهُمَا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ بَعْدُ {مِنَ الْفَجْرِ} فَعَلِمُوا أَنَّهُ إِنَّمَا يَعْنِي اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ.
Sa'id ibn Abu Maryam bizga aytdi: Ibn Abu Hozim bizga aytdi, otasidan, u Sahl ibn Sa'ddan. Sa'id ibn Abu Maryam menga aytdi: Abu G'asson Muhammad ibn Mutarrif bizga aytdi: U dedi: Abu Hozim menga aytdi, Sahl ibn Sa'ddan: U dedi: ‹‹Yeb-ichaveringlar, hatto sizlarga oq ip qora ipdan ajrab (ravshan) bo'lguncha›› (oyati) nozil bo'ldi, ‹minal-fajr› (fajrdan) (so'zi) nozil bo'lmagan edi. Kishilar ro'za tutmoqchi bo'lsa, biri oyog'iga oq ip va qora ip bog'lar, ularning ko'rinishi unga ravshan bo'lguncha yeyaverar edi. So'ng Allah ‹‹minal-fajr›› (fajrdan)ni nozil qildi, shunda ular u faqat tunni va kunduzni nazarda tutayotganini bildi.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ.وَالْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ بِلاَلاً، كَانَ يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ، فَإِنَّهُ لاَ يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلُعَ الْفَجْرُ ". قَالَ الْقَاسِمُ وَلَمْ يَكُنْ بَيْنَ أَذَانِهِمَا إِلاَّ أَنْ يَرْقَى ذَا وَيَنْزِلَ ذَا.
Ubayd ibn Ismoil bizga aytdi, Abu Usomadan, u Ubaydullohdan, u Nofi'dan, u Ibn Umardan; va Qosim ibn Muhammaddan, u Oisha roziyallahu anhodan: Bilol kechasi azon aytar edi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Ibn Ummi Maktum azon aytguncha, yenglar va ichinglar, chunki u fajr tug'maguncha azon aytmaydi» dedilar. Qosim dedi: U ikkalasining azoni orasida faqat — bu (Bilol) tushar, u (Ibn Ummi Maktum) chiqar — (qadarcha vaqt) bor edi.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ.وَالْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ بِلاَلاً، كَانَ يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ، فَإِنَّهُ لاَ يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلُعَ الْفَجْرُ ". قَالَ الْقَاسِمُ وَلَمْ يَكُنْ بَيْنَ أَذَانِهِمَا إِلاَّ أَنْ يَرْقَى ذَا وَيَنْزِلَ ذَا.
Ubayd ibn Ismoil bizga aytdi, Abu Usomadan, u Ubaydullohdan, u Nofi'dan, u Ibn Umardan; va Qosim ibn Muhammaddan, u Oisha roziyallahu anhodan: Bilol kechasi azon aytar edi. Rasulullah sollallahu alayhi vasallam: «Ibn Ummi Maktum azon aytguncha, yenglar va ichinglar, chunki u fajr tug'maguncha azon aytmaydi» dedilar. Qosim dedi: U ikkalasining azoni orasida faqat — bu (Bilol) tushar, u (Ibn Ummi Maktum) chiqar — (qadarcha vaqt) bor edi.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ أَتَسَحَّرُ فِي أَهْلِي، ثُمَّ تَكُونُ سُرْعَتِي أَنْ أُدْرِكَ السُّجُودَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Muhammad ibn Ubaydulloh bizga aytdi: Abdulaziz ibn Abu Hozim bizga aytdi, Abu Hozimdan, u Sahl ibn Sa'd roziyallahu anhudan: U dedi: Men ahlim (oilam)da saharlik qilar edim, so'ng Rasulullah sollallahu alayhi vasallam bilan sajda(namoz)ga yetishishim uchun shoshilar edim.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ تَسَحَّرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ. قُلْتُ كَمْ كَانَ بَيْنَ الأَذَانِ وَالسَّحُورِ قَالَ قَدْرُ خَمْسِينَ آيَةً.
Muslim ibn Ibrohim bizga aytdi: Hishom bizga aytdi: Qatoda bizga aytdi, Anasdan, u Zayd ibn Sobit roziyallahu anhudan: U dedi: Biz Nabiy sollallahu alayhi vasallam bilan saharlik qildik, so'ng u zot namozga turdi. Men: ‹Azon bilan saharlik orasida qancha (vaqt) bor edi?› dedim. U: ‹Ellik oyat (o'qish) miqdorida› dedi.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَاصَلَ فَوَاصَلَ النَّاسُ فَشَقَّ عَلَيْهِمْ، فَنَهَاهُمْ. قَالُوا إِنَّكَ تُوَاصِلُ. قَالَ " لَسْتُ كَهَيْئَتِكُمْ، إِنِّي أَظَلُّ أُطْعَمُ وَأُسْقَى ".
Muso ibn Ismoil bizga aytdi: Juvayriya bizga aytdi, Nofi'dan, u Abdulloh roziyallahu anhudan: Nabiy sollallahu alayhi vasallam visol (ro'zani og'iz ochmay ulab) tutdi, odamlar ham visol tutdi, bu ularga mashaqqat bo'ldi. Shunda u zot ularni (visoldan) qaytardi. Ular: ‹Sen visol tutyapsan-ku› dedi. U zot: «Men sizlarning holatingizdek emasman, men — taomlantirilgan va sug'orilgan holda tunayman» dedilar.
حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً ".
Odam ibn Abu Iyos bizga aytdi: Shu'ba bizga aytdi: Abdulaziz ibn Suhayb bizga aytdi: U dedi: Men Anas ibn Molik roziyallahu anhuni eshitdi: U dedi: Nabiy sollallahu alayhi vasallam: «Saharlik qiling, chunki saharlikda barakat bor» dedilar.
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ رَجُلاً يُنَادِي فِي النَّاسِ، يَوْمَ عَاشُورَاءَ " أَنْ مَنْ أَكَلَ فَلْيُتِمَّ أَوْ فَلْيَصُمْ، وَمَنْ لَمْ يَأْكُلْ فَلاَ يَأْكُلْ ".
Abu Osim bizga aytdi, Yazid ibn Abu Ubayddan, u Salama ibn Akva' roziyallahu anhudan: Nabiy sollallahu alayhi vasallam Oshuro kuni odamlar orasida nido qilishga bir kishini yubordi: «Kim (taom) yegan bo'lsa, (kun oxiriga qadar) to'liqlasin (ro'zadek tutsin), kim yemagan bo'lsa, yemasin (ro'za tutsin)».
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ كُنْتُ أَنَا وَأَبِي، حِينَ دَخَلْنَا عَلَى عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ ح. حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ أَبَاهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَ مَرْوَانَ، أَنَّ عَائِشَةَ، وَأُمَّ سَلَمَةَ أَخْبَرَتَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُدْرِكُهُ الْفَجْرُ وَهُوَ جُنُبٌ مِنْ أَهْلِهِ، ثُمَّ يَغْتَسِلُ وَيَصُومُ. وَقَالَ مَرْوَانُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ أُقْسِمُ بِاللَّهِ لَتُقَرِّعَنَّ بِهَا أَبَا هُرَيْرَةَ. وَمَرْوَانُ يَوْمَئِذٍ عَلَى الْمَدِينَةِ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَكَرِهَ ذَلِكَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، ثُمَّ قُدِّرَ لَنَا أَنْ نَجْتَمِعَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، وَكَانَتْ لأَبِي هُرَيْرَةَ هُنَالِكَ أَرْضٌ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لأَبِي هُرَيْرَةَ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكَ أَمْرًا، وَلَوْلاَ مَرْوَانُ أَقْسَمَ عَلَىَّ فِيهِ لَمْ أَذْكُرْهُ لَكَ. فَذَكَرَ قَوْلَ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ. فَقَالَ كَذَلِكَ حَدَّثَنِي الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ، وَهُنَّ أَعْلَمُ، وَقَالَ هَمَّامٌ وَابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِالْفِطْرِ. وَالأَوَّلُ أَسْنَدُ.
Abdulloh ibn Maslama bizga aytdi, Molikdan, u Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Horis ibn Hishom ibn Mug'iyraning cho'risi Sumayydan: U Abu Bakr ibn Abdurrahmonni shunday deganini eshitdi: Men va otam Oisha va Ummu Salamaning oldiga kirgan paytimizda (edik). Va Abul-Yamon bizga aytdi: Shu'ayb bizga xabar berdi, Zuhriydan: U dedi: Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Horis ibn Hishom menga xabar berdi: Otasi Abdurrahmon Marvonga xabar berdi-ki, Oisha va Ummu Salama unga xabar berdi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallamga ahli (xotini) bilan (yaqinlik tufayli) junub holda fajr yetar, so'ng u zot g'usl qilib, ro'za tutar edi. Marvon Abdurrahmon ibn Horisga: ‹Allahga qasamki, sen buni Abu Hurayraga bildirib (e'tiroz qilib) ayt› dedi. O'sha kuni Marvon Madina(volisi) ustida edi. Abu Bakr dedi: Abdurrahmon buni yoqtirmadi. So'ng bizga Zul-Hulayfada uchrashish taqdir qilindi — u yerda Abu Hurayraning yeri bor edi. Abdurrahmon Abu Hurayraga: ‹Men senga bir ishni zikr qilmoqchiman, agar Marvon bu(ni aytishni) menga qasam ichirmaganida, senga zikr qilmas edim› dedi. So'ng Oisha va Ummu Salamaning so'zini zikr qildi. U (Abu Hurayra): ‹Menga Fazl ibn Abbos shunday aytdi, ular (ayollar) biluvchiroqdir› dedi. Hammom va Ibn Abdulloh ibn Umar Abu Hurayradan: ‹Nabiy sollallahu alayhi vasallam (junub kishini) og'iz ochishga (ro'za tutmaslikka) buyurar edi› dedi. Birinchisi (rivoyat) musnadroqdir.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ كُنْتُ أَنَا وَأَبِي، حِينَ دَخَلْنَا عَلَى عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ ح. حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ أَبَاهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَ مَرْوَانَ، أَنَّ عَائِشَةَ، وَأُمَّ سَلَمَةَ أَخْبَرَتَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُدْرِكُهُ الْفَجْرُ وَهُوَ جُنُبٌ مِنْ أَهْلِهِ، ثُمَّ يَغْتَسِلُ وَيَصُومُ. وَقَالَ مَرْوَانُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ أُقْسِمُ بِاللَّهِ لَتُقَرِّعَنَّ بِهَا أَبَا هُرَيْرَةَ. وَمَرْوَانُ يَوْمَئِذٍ عَلَى الْمَدِينَةِ. فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَكَرِهَ ذَلِكَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، ثُمَّ قُدِّرَ لَنَا أَنْ نَجْتَمِعَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، وَكَانَتْ لأَبِي هُرَيْرَةَ هُنَالِكَ أَرْضٌ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لأَبِي هُرَيْرَةَ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكَ أَمْرًا، وَلَوْلاَ مَرْوَانُ أَقْسَمَ عَلَىَّ فِيهِ لَمْ أَذْكُرْهُ لَكَ. فَذَكَرَ قَوْلَ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ. فَقَالَ كَذَلِكَ حَدَّثَنِي الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ، وَهُنَّ أَعْلَمُ، وَقَالَ هَمَّامٌ وَابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِالْفِطْرِ. وَالأَوَّلُ أَسْنَدُ.
Abdulloh ibn Maslama bizga aytdi, Molikdan, u Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Horis ibn Hishom ibn Mug'iyraning cho'risi Sumayydan: U Abu Bakr ibn Abdurrahmonni shunday deganini eshitdi: Men va otam Oisha va Ummu Salamaning oldiga kirgan paytimizda (edik). Va Abul-Yamon bizga aytdi: Shu'ayb bizga xabar berdi, Zuhriydan: U dedi: Abu Bakr ibn Abdurrahmon ibn Horis ibn Hishom menga xabar berdi: Otasi Abdurrahmon Marvonga xabar berdi-ki, Oisha va Ummu Salama unga xabar berdi: Rasulullah sollallahu alayhi vasallamga ahli (xotini) bilan (yaqinlik tufayli) junub holda fajr yetar, so'ng u zot g'usl qilib, ro'za tutar edi. Marvon Abdurrahmon ibn Horisga: ‹Allahga qasamki, sen buni Abu Hurayraga bildirib (e'tiroz qilib) ayt› dedi. O'sha kuni Marvon Madina(volisi) ustida edi. Abu Bakr dedi: Abdurrahmon buni yoqtirmadi. So'ng bizga Zul-Hulayfada uchrashish taqdir qilindi — u yerda Abu Hurayraning yeri bor edi. Abdurrahmon Abu Hurayraga: ‹Men senga bir ishni zikr qilmoqchiman, agar Marvon bu(ni aytishni) menga qasam ichirmaganida, senga zikr qilmas edim› dedi. So'ng Oisha va Ummu Salamaning so'zini zikr qildi. U (Abu Hurayra): ‹Menga Fazl ibn Abbos shunday aytdi, ular (ayollar) biluvchiroqdir› dedi. Hammom va Ibn Abdulloh ibn Umar Abu Hurayradan: ‹Nabiy sollallahu alayhi vasallam (junub kishini) og'iz ochishga (ro'za tutmaslikka) buyurar edi› dedi. Birinchisi (rivoyat) musnadroqdir.