باب مَنْ تَكَفَّلَ عَنْ مَيِّتٍ، دَيْنًا فَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَرْجِعَ
حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِجَنَازَةٍ، لِيُصَلِّيَ عَلَيْهَا، فَقَالَ " هَلْ عَلَيْهِ مِنْ دَيْنٍ ". قَالُوا لاَ. فَصَلَّى عَلَيْهِ، ثُمَّ أُتِيَ بِجَنَازَةٍ أُخْرَى، فَقَالَ " هَلْ عَلَيْهِ مَنْ دَيْنٍ ". قَالُوا نَعَمْ. قَالَ " صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ ". قَالَ أَبُو قَتَادَةَ عَلَىَّ دَيْنُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَصَلَّى عَلَيْهِ.
Бизга Абу Осим ривоят қилди, у Язид ибн Абу Убайддан, у Салама ибн Акваъдан (розияллаҳу анҳу): Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га бир жаноза, унга намоз ўқиши учун келтирилди. У деди: «Унинг устида қарз борми?» Улар: Йўқ, дедилар. У унга намоз ўқиди. Сўнг бошқа бир жаноза келтирилди. У деди: «Унинг устида қарз борми?» Улар: Ҳа, дедилар. У деди: «Шеригингизга (ўзингиз) намоз ўқинглар». Абу Қатода деди: Унинг қарзи менинг зиммамда, ё Расулуллаҳ. Шунда у унга намоз ўқиди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْ قَدْ جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ، قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَلَمْ يَجِئْ مَالُ الْبَحْرَيْنِ حَتَّى قُبِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ أَمَرَ أَبُو بَكْرٍ فَنَادَى مَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِدَةٌ أَوْ دَيْنٌ فَلْيَأْتِنَا. فَأَتَيْتُهُ، فَقُلْتُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي كَذَا وَكَذَا، فَحَثَى لِي حَثْيَةً فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُمِائَةٍ، وَقَالَ خُذْ مِثْلَيْهَا.
Бизга Али ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, бизга Амр ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Алини эшитди, у Жобир ибн Абдуллаҳдан (розияллаҳу анҳум), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Агар Баҳрайн моли келса, сенга мана шундай, шундай ва шундай (уч ҳовуч) берган бўлар эдим». Лекин Баҳрайн моли келмади, токи Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) вафот этди. Баҳрайн моли келганда, Абу Бакр буюрди ва эълон қилди: Кимнинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)да ваъдаси ёки қарзи бўлса, бизга келсин. Мен унга келиб дедим: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга шундай-шундай деган эди. У менга бир ҳовуч (пул) ҳовучлаб берди, мен уни санадим, қарасам у беш юз (дирҳам) экан. У деди: Унинг икки баробарини ол.