Одамлар ва ҳайвонларнинг дарёдан сув ичиши

Suv taqsimoti · 2 ҳадис

باب شُرْبِ النَّاسِ وَالدَّوَابِّ مِنَ الأَنْهَارِ

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الْخَيْلُ لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ، فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَأَطَالَ بِهَا فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ مِنَ الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ كَانَتْ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهُ انْقَطَعَ طِيَلُهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ آثَارُهَا وَأَرْوَاثُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَ كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ، فَهِيَ لِذَلِكَ أَجْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا تَغَنِّيًا وَتَعَفُّفًا ثُمَّ لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي رِقَابِهَا وَلاَ ظُهُورِهَا، فَهِيَ لِذَلِكَ سِتْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِيَاءً وَنِوَاءً لأَهْلِ الإِسْلاَمِ، فَهِيَ عَلَى ذَلِكَ وِزْرٌ ‏"‏‏.‏ وَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحُمُرِ فَقَالَ ‏"‏ مَا أُنْزِلَ عَلَىَّ فِيهَا شَىْءٌ إِلاَّ هَذِهِ الآيَةُ الْجَامِعَةُ الْفَاذَّةُ ‏{‏َمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ‏}‏‏"‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Юсуф ривоят қилди, бизга Молик ибн Анас хабар берди, у Зайд ибн Асламдан, у Абу Солиҳ Саммондан, у Абу Ҳурайрадан (розияллаҳу анҳу): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «От бир киши учун ажр, бир киши учун парда (ҳимоя), бир киши учун эса юк (гуноҳ)дир. Ажр бўлган киши — уни Аллаҳ йўлида боғлаб, ўтлоқда ёки яшил майдонда узун арқонда қўйган киши: ўша арқонида ўтлоқ ёки яшил майдондан у (от) нимани еса, унга ҳасанат (савоб) бўлади. Агар арқони узилиб, у бир-икки тепалик (ошиб) чопса, унинг излари ва тезаклари унга ҳасанат бўлади. Агар у бир дарёдан ўтиб, ундан ичса — у (киши) суғоришни хоҳламаган бўлса ҳам — бу унга ҳасанат бўлади. Мана шу сабабли у (от) унга ажрдир. Бир киши уни — бойлик кўрсатиш ва (тиланчиликдан) тийилиш учун — боғлаб, сўнг уларнинг бўйинлари ва орқаларидаги Аллаҳнинг ҳаққини унутмаса, мана шу сабабли у унга парда (ҳимоя)дир. Бир киши эса уни — мақтаниш, риё ва Ислом аҳлига душманлик учун — боғласа, мана шу сабабли у унга юк (гуноҳ)дир». Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшаклар ҳақида сўралди. У деди: «Менга улар ҳақда — шу жомиъ (қамровли), ягона (алоҳида) оятдан бошқа — ҳеч нарса нозил қилинмади: «Ким зарра миқдорида яхшилик қилса, уни кўради; ким зарра миқдорида ёмонлик қилса, уни кўради«».

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ، فَقَالَ ‏"‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَشَأْنَكَ بِهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏"‏ هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ ‏"‏ مَالَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏"‏‏.‏

Бизга Исмоил ривоят қилди, бизга Молик ривоят қилди, у Робиъа ибн Абу Абдурроҳмандан, у Язид — Мунбаиснинг мавлоси — у Зайд ибн Холиддан (розияллаҳу анҳу), у деди: Бир киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келиб, ундан луқта (топиб олинган нарса) ҳақида сўради. У деди: «Унинг идиши (қопи) ва боғичини таниб ол, сўнг уни бир йил (эълон қилиб) танитиб юр. Агар эгаси келса (бергин), акс ҳолда у сеннинг ихтиёрингда». У: Йўқолган қўй-чи? деди. У: «У сеники ёки биродарингники ёки бўриники», деди. У: Йўқолган туя-чи? деди. У: «Сенга ундан нима? У билан бирга унинг меши (қорнидаги суви) ва туёғи бор, у сувга боради ва дарахт(барг)ини ейди, токи эгаси уни топгунча», деди.