Шериклар мулкини адолатли баҳолаш

Sheriklik kitobi · 2 ҳадис

باب تَقْوِيمِ الأَشْيَاءِ بَيْنَ الشُّرَكَاءِ بِقِيمَةِ عَدْلٍ

حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا لَهُ مِنْ عَبْدٍ ـ أَوْ شِرْكًا أَوْ قَالَ نَصِيبًا ـ وَكَانَ لَهُ مَا يَبْلُغُ ثَمَنَهُ بِقِيمَةِ الْعَدْلِ، فَهْوَ عَتِيقٌ، وَإِلاَّ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ ‏"‏‏.‏ قَالَ لاَ أَدْرِي قَوْلُهُ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ‏.‏ قَوْلٌ مِنْ نَافِعٍ أَوْ فِي الْحَدِيثِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Бизга Имрон ибн Майсара ривоят қилди, бизга Абдулворис ривоят қилди, бизга Айюб ривоят қилди, у Нофеъдан, у Ибн Умардан (розияллаҳу анҳумо), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) деди: «Ким ўз қулидаги бир улушини — ёки шериклик (ҳисса)сини, ёки: насибасини деди — озод қилса ва унда унинг (қул) баҳосига адолатли баҳо билан етадиган (мол) бўлса, у (қул тўлиқ) озоддир. Акс ҳолда, ундан озод бўлган нарса озод бўлибди». У (ровий) деди: Билмайман, унинг «ундан озод бўлган нарса озод бўлибди« дегани — Нофеънинг сўзими ёки ҳадисда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан(ми).

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ أَعْتَقَ شَقِيصًا مِنْ مَمْلُوكِهِ فَعَلَيْهِ خَلاَصُهُ فِي مَالِهِ، فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ قُوِّمَ الْمَمْلُوكُ، قِيمَةَ عَدْلٍ ثُمَّ اسْتُسْعِيَ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏

Бизга Бишр ибн Муҳаммад ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ хабар берди, бизга Саид ибн Абу Аруба хабар берди, у Қатодадан, у Назр ибн Анасдан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайрадан (розияллаҳу анҳу), у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан, у деди: «Ким ўз қулидаги бир улушни озод қилса, унинг (қулни тўлиқ) озод қилиш — ўз молида унинг зиммасидадир. Агар унинг моли бўлмаса, қул адолатли баҳо билан баҳоланади, сўнг (қул) — унга машаққат солинмаган ҳолда — (қолган қийматни тўлаш учун) ишлаб топишга қўйилади».