Mukotatab (qul shartnomasi)

Sahihul Buxoriy · 6 hadis · 1/1-sahifa

كتاب المكاتب

2446-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْمُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِ كَالْبُنْيَانِ يَشُدُّ بَعْضُهُ بَعْضًا ‏"‏‏.‏ وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ‏.‏

Bizga Muhammad ibn Alo' rivoyat qildi, bizga Abu Usoma rivoyat qildi, u Burayddan, u Abu Burdadan, u Abu Musodan (roziyallahu anhu), u Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan, u dedi: «Mo'min mo'minga bino (imorat) kabidir, uning bir qismi boshqa qismini mahkamlaydi». Va barmoqlarini bir-biriga kiritdi (chalishtirdi).

2447-hadis

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الْمَاجِشُونُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الظُّلْمُ ظُلُمَاتٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏"‏‏.‏

Bizga Ahmad ibn Yunus rivoyat qildi, bizga Abdulaziz Mojishun rivoyat qildi, bizga Abdulloh ibn Dinor xabar berdi, u Abdulloh ibn Umardan (roziyallahu anhumo), u Nabiy (sollallahu alayhi vasallam)dan, u dedi: «Zulm Qiyomat kuni zulmatlar (qorong'iliklar)dir».

2448-hadis

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَاقَ الْمَكِّيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ، فَقَالَ ‏ "‏ اتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّهَا لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ ‏"‏‏.‏

Bizga Yahyo ibn Muso rivoyat qildi, bizga Vaki' rivoyat qildi, bizga Zakariyo ibn Ishoq Makkiy rivoyat qildi, u Yahyo ibn Abdulloh ibn Sayfiydan, u Abu Ma'bad — Ibn Abbosning mavlosi — u Ibn Abbosdan (roziyallahu anhumo): Nabiy (sollallahu alayhi vasallam) Muozni Yamanga yubordi va dedi: «Mazlumning duosidan saqlan (qo'rq), chunki uning bilan Allah orasida hech bir to'siq yo'q».

2449-hadis

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلَمَةٌ لأَحَدٍ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ شَىْءٍ فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ الْيَوْمَ، قَبْلَ أَنْ لاَ يَكُونَ دِينَارٌ وَلاَ دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ إِنَّمَا سُمِّيَ الْمَقْبُرِيَّ لأَنَّهُ كَانَ نَزَلَ نَاحِيَةَ الْمَقَابِرِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَسَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ هُوَ مَوْلَى بَنِي لَيْثٍ، وَهُوَ سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، وَاسْمُ أَبِي سَعِيدٍ كَيْسَانُ‏.‏

Bizga Odam ibn Abu Iyos rivoyat qildi, bizga Ibn Abu Zi'b rivoyat qildi, bizga Said Maqburiy rivoyat qildi, u Abu Hurayradan (roziyallahu anhu), u dedi: Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) dedi: «Kimda birovning obro'si yoki biror narsasidan (haqsizlik qilgan) bir zulm (haqi) bo'lsa, dinor ham, dirham ham bo'lmaydigan (Qiyomat) kuni kelishidan oldin, bugun undan halollik so'rab olsin. Agar uning solih amali bo'lsa, o'z zulmi miqdorida undan olinadi, agar uning hasanatlari bo'lmasa, sherigining yomonliklaridan olinib, uning ustiga yuklanadi». Abu Abdulloh dedi: Ismoil ibn Abu Uvays dedi: U «Maqburiy« deb atalgan, chunki u qabristonlar tomonida yashagan. Abu Abdulloh dedi: Said Maqburiy — Banu Laysning mavlosi, u Said ibn Abu Said, Abu Saidning ismi esa Kayson.

2450-hadis

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها – ‏{‏وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا‏}‏ قَالَتِ الرَّجُلُ تَكُونُ عِنْدَهُ الْمَرْأَةُ، لَيْسَ بِمُسْتَكْثِرٍ مِنْهَا، يُرِيدُ أَنْ يُفَارِقَهَا، فَتَقُولُ أَجْعَلُكَ مِنْ شَأْنِي فِي حِلٍّ‏.‏ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي ذَلِكَ‏.‏

Bizga Muhammad rivoyat qildi, bizga Abdulloh xabar berdi, bizga Hishom ibn Urva xabar berdi, u otasidan, u Oishadan (roziyallahu anho): «Agar bir ayol erining (tomonidan) nushuz (yuz o'girish) yoki yuz o'girishdan qo'rqsa» (oyati haqida) u dedi: Kishining huzurida bir ayol bo'lib, u (er) undan ko'p (bahra) olmasa (yoqtirmasa), uni ajratmoqchi bo'lsa, u (ayol): Seni o'z (haqim) ishimda halol qildim (kechdim), deydi. Mana shu haqda bu oyat nozil bo'ldi.

2451-hadis

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِشَرَابٍ، فَشَرِبَ مِنْهُ وَعَنْ يَمِينِهِ غُلاَمٌ وَعَنْ يَسَارِهِ الأَشْيَاخُ، فَقَالَ لِلْغُلاَمِ ‏ "‏ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أُعْطِيَ هَؤُلاَءِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ الْغُلاَمُ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لاَ أُوثِرُ بِنَصِيبِي مِنْكَ أَحَدًا‏.‏ قَالَ فَتَلَّهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي يَدِهِ‏.‏

Bizga Abdulloh ibn Yusuf rivoyat qildi, bizga Molik xabar berdi, u Abu Hozim ibn Dinordan, u Sahl ibn Sa'd Soidiydan (roziyallahu anhu): Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam)ga bir ichimlik keltirildi, u undan ichdi. Uning o'ng tomonida bir bola, chap tomonida esa keksalar bor edi. U bolaga: «Buni bularga (keksalarga) berishimga izn berasanmi?» dedi. Bola: Yo'q, Allahga qasamki, yo Rasulullah, men sendan (qolgan) ulushimni hech kimga afzal ko'rmayman, dedi. U dedi: Shunda Rasulullah (sollallahu alayhi vasallam) uni (qadahni) uning qo'liga qo'ydi (berdi).