Ҳарбий юртдаги қавм мусулмон бўлса, мол-мулки ўзлариники бўлади

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَيْنَ تَنْزِلُ غَدًا فِي حَجَّتِهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَهَلْ تَرَكَ لَنَا عَقِيلٌ مَنْزِلاً ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏نَحْنُ نَازِلُونَ غَدًا بِخَيْفِ بَنِي كِنَانَةَ الْمُحَصَّبِ، حَيْثُ قَاسَمَتْ قُرَيْشٌ عَلَى الْكُفْرِ ‏"‏‏.‏ وَذَلِكَ أَنَّ بَنِي كِنَانَةَ حَالَفَتْ قُرَيْشًا عَلَى بَنِي هَاشِمٍ أَنْ لاَ يُبَايِعُوهُمْ وَلاَ يُئْوُوهُمْ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَالْخَيْفُ الْوَادِي‏.‏

Исмоил бизга айтди, у деди: Молик менга айтди, Зайд ибн Асламдан, отасидан: Умар ибн Хаттоб розияллаҳу анҳу Ҳунайй номли бир озод қилган қулини қўриқ (ер)га (нозир қилиб) тайинлади ва: «Эй Ҳунайй, қанотингни мусулмонлардан йиғ (меҳрибон бўл), мазлумнинг дуосидан эҳтиёт бўл, чунки мазлумнинг дуоси ижобат қилинади; оз туяли (камбағал) ва оз қўйли (камбағал)ни (яйловга) кирит; Ибн Авф ва Ибн Аффоннинг молларидан (чорвасидан) мени сақла (уларни киритма); чунки улар иккиси — агар чорвалари ҳалок бўлса — хурмозор ва экинга қайтадилар; оз туяли ва оз қўйли (камбағал) эса — агар чорваси ҳалок бўлса — болаларини олиб олдимга келиб: ‹Эй амирул-мўминин!› дейди. Мен уларни тарк этаманми (йўқ)? — сенга ота йўқ (э воҳ)! Сув ва ўт менга олтин ва кумушдан осонроқдир. Аллаҳга қасамки, улар мен уларга зулм қилдим деб ўйлайдилар. Бу — уларнинг юртлари эди, улар унинг учун жоҳилиятда жанг қилганлар ва унинг устида Исломга кирганлар. Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, агар мен Аллаҳ йўлида (жиҳод учун чорва) кўтарадиган мол бўлмаганида, уларнинг юртидан бир қарич ҳам қўриқ (чегара) қилмас эдим».

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ اسْتَعْمَلَ مَوْلًى لَهُ يُدْعَى هُنَيًّا عَلَى الْحِمَى فَقَالَ يَا هُنَىُّ، اضْمُمْ جَنَاحَكَ عَنِ الْمُسْلِمِينَ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ مُسْتَجَابَةٌ، وَأَدْخِلْ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ، وَإِيَّاىَ وَنَعَمَ ابْنِ عَوْفٍ، وَنَعَمَ ابْنِ عَفَّانَ، فَإِنَّهُمَا إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَرْجِعَا إِلَى نَخْلٍ وَزَرْعٍ، وَإِنَّ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَأْتِنِي بِبَنِيهِ فَيَقُولُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ أَفَتَارِكُهُمْ أَنَا لاَ أَبَا لَكَ فَالْمَاءُ وَالْكَلأُ أَيْسَرُ عَلَىَّ مِنَ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ، وَايْمُ اللَّهِ، إِنَّهُمْ لَيَرَوْنَ أَنِّي قَدْ ظَلَمْتُهُمْ، إِنَّهَا لَبِلاَدُهُمْ فَقَاتَلُوا عَلَيْهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَأَسْلَمُوا عَلَيْهَا فِي الإِسْلاَمِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلاَ الْمَالُ الَّذِي أَحْمِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا حَمَيْتُ عَلَيْهِمْ مِنْ بِلاَدِهِمْ شِبْرًا‏.‏

Муҳаммад ибн Юсуф бизга айтди, Суфён бизга айтди, Аъмашдан, Абу Воилдан, Ҳузайфа розияллаҳу анҳудан, у деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Менга одамлардан Исломни тил(и) билан айтганларни (санаб) ёзинглар». Биз унга минг беш юз кишини ёздик. Биз: «Биз минг беш юз (киши) бўла туриб қўрқамизми?!», дедик. Дарҳақиқат, биз шундай синалганимизни (кейин) кўрдикки, ҳатто бир киши қўрқиб, ёлғиз ўзи намоз ўқир эди. Абдон бизга айтди, Абу Ҳамзадан, Аъмашдан: «Биз уларни беш юз топдик». Абу Муовия: «Олти юздан етти юзгача», деди.