Абу Зар ал-Ғифорийнинг Исломни қабул қилиши

Ansorlar fazilatlari · 1 ҳадис

بَاب إِسْلَامُ أَبِي ذَرٍّ الْغِفَارِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا بَلَغَ أَبَا ذَرٍّ مَبْعَثُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لأَخِيهِ ارْكَبْ إِلَى هَذَا الْوَادِي، فَاعْلَمْ لِي عِلْمَ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، يَأْتِيهِ الْخَبَرُ مِنَ السَّمَاءِ، وَاسْمَعْ مِنْ قَوْلِهِ، ثُمَّ ائْتِنِي‏.‏ فَانْطَلَقَ الأَخُ حَتَّى قَدِمَهُ وَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ، ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَبِي ذَرٍّ، فَقَالَ لَهُ رَأَيْتُهُ يَأْمُرُ بِمَكَارِمِ الأَخْلاَقِ، وَكَلاَمًا مَا هُوَ بِالشِّعْرِ‏.‏ فَقَالَ مَا شَفَيْتَنِي مِمَّا أَرَدْتُ، فَتَزَوَّدَ وَحَمَلَ شَنَّةً لَهُ فِيهَا مَاءٌ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ، فَأَتَى الْمَسْجِدَ، فَالْتَمَسَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ يَعْرِفُهُ، وَكَرِهَ أَنْ يَسْأَلَ عَنْهُ حَتَّى أَدْرَكَهُ بَعْضُ اللَّيْلِ، فَرَآهُ عَلِيٌّ فَعَرَفَ أَنَّهُ غَرِيبٌ‏.‏ فَلَمَّا رَآهُ تَبِعَهُ، فَلَمْ يَسْأَلْ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أَصْبَحَ، ثُمَّ احْتَمَلَ قِرْبَتَهُ وَزَادَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ، وَظَلَّ ذَلِكَ الْيَوْمَ وَلاَ يَرَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَمْسَى، فَعَادَ إِلَى مَضْجَعِهِ، فَمَرَّ بِهِ عَلِيٌّ فَقَالَ أَمَا نَالَ لِلرَّجُلِ أَنْ يَعْلَمَ مَنْزِلَهُ فَأَقَامَهُ، فَذَهَبَ بِهِ مَعَهُ لاَ يَسْأَلُ وَاحِدٌ مِنْهُمَا صَاحِبَهُ عَنْ شَىْءٍ، حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمَ الثَّالِثِ، فَعَادَ عَلِيٌّ مِثْلَ ذَلِكَ، فَأَقَامَ مَعَهُ ثُمَّ قَالَ أَلاَ تُحَدِّثُنِي مَا الَّذِي أَقْدَمَكَ قَالَ إِنْ أَعْطَيْتَنِي عَهْدًا وَمِيثَاقًا لَتُرْشِدَنَّنِي فَعَلْتُ فَفَعَلَ فَأَخْبَرَهُ‏.‏ قَالَ فَإِنَّهُ حَقٌّ وَهُوَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَإِذَا أَصْبَحْتَ فَاتْبَعْنِي، فَإِنِّي إِنْ رَأَيْتُ شَيْئًا أَخَافُ عَلَيْكَ قُمْتُ كَأَنِّي أُرِيقُ الْمَاءَ، فَإِنْ مَضَيْتُ فَاتْبَعْنِي حَتَّى تَدْخُلَ مَدْخَلِي‏.‏ فَفَعَلَ، فَانْطَلَقَ يَقْفُوهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَدَخَلَ مَعَهُ، فَسَمِعَ مِنْ قَوْلِهِ، وَأَسْلَمَ مَكَانَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ ارْجِعْ إِلَى قَوْمِكَ، فَأَخْبِرْهُمْ حَتَّى يَأْتِيَكَ أَمْرِي ‏"‏‏.‏ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَصْرُخَنَّ بِهَا بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ، فَخَرَجَ حَتَّى أَتَى الْمَسْجِدَ فَنَادَى بِأَعْلَى صَوْتِهِ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ ثُمَّ قَامَ الْقَوْمُ فَضَرَبُوهُ حَتَّى أَضْجَعُوهُ، وَأَتَى الْعَبَّاسُ فَأَكَبَّ عَلَيْهِ قَالَ وَيْلَكُمْ أَلَسْتُمْ تَعْلَمُونَ أَنَّهُ مِنْ غِفَارٍ وَأَنَّ طَرِيقَ تِجَارِكُمْ إِلَى الشَّأْمِ فَأَنْقَذَهُ مِنْهُمْ، ثُمَّ عَادَ مِنَ الْغَدِ لِمِثْلِهَا، فَضَرَبُوهُ وَثَارُوا إِلَيْهِ، فَأَكَبَّ الْعَبَّاسُ عَلَيْهِ‏.‏

Амр ибн Аббос менга айтди, Абдураҳмон ибн Маҳдий бизга айтди, Мусанна бизга айтди, Абу Жамрадан, Ибн Аббос розияллаҳу анҳумодан, у деди: Абу Заррга Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг (пайғамбар қилиб) юборилиши етганида, у акасига: «Мана бу водийга (Маккага) мин (бориб), мен учун ўзини пайғамбар деб даъво қилувчи, унга осмондан хабар келадиган мана бу кишинин хабарини билиб кел ва унинг сўзидан эшитиб (кел), сўнг менга кел», деди. Ака кетди, токи унга келди ва унинг сўзидан эшитди, сўнг Абу Заррнинг олдига қайтди ва унга: «Мен уни гўзал ахлоқларга буюраётганини ва шоир (шеър) бўлмаган бир калом (айтаётганини) кўрдим», деди. (Абу Зарр): «Сен мени хоҳлаган нарсамдан шифо қилмадинг (қониқтирмадинг)», деди ва ўзи учун озиқ (зод) олди ва ичида сув бўлган бир меш (шанна)ни кўтарди, токи Маккага келди. Масжидга келди ва Набий соллаллаҳу алайҳи васалламни излади, ҳолбуки уни танимас эди ва у ҳақида сўрашни ёқтирмас эди, токи кечанин бир қисми (оқшом) унга етди. Али уни кўрди ва унинг ғариб (бегона) эканини билди. Уни кўрганида, унинг ортидан эргашди. Улар иккисидан ҳеч бири шеригиндан бирор нарса сўрамади, токи тонгни отказди. Сўнг (Абу Зарр) меш ва озиқини масжидга кўтарди ва ўша кунни ўтказди, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам уни кўрмади, токи оқшом бўлди. У ўз ётадиган жойига қайтди. Али унинг ёнидан ўтди ва: «Кишига ўз манзилини билишнин (вақти) етмадими?», деди ва уни турғазди ва уни ўзи билан олиб кетди — улар иккисидан ҳеч бири шеригиндан бирор нарса сўрамади. Токи учинчи кун бўлганида, Али шунга ўхшашни (яна) қайтарди (қилди) ва у билан бирга қолди, сўнг: «Менга сени нима (Маккага) келтирганини ҳикоя қилмайсанми?», деди. У: «Агар менга аҳд ва мисоқ берса (сўз берса)ки, албатта мени тўғри (йўлга) бошлайсан, мен қиламан (айтаман)», деди. (Али) шундай қилди. Шунда (Абу Зарр) унга хабар берди. (Али): «Албатта у (Набий)нинг (даъвати) ҳақдир ва у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдир. Тонг отганида, менинг ортимдан эргаш; агар мен сенга (хавфли) бир нарсани кўрсам, сув тўкаётгандек (ўзимни қилиб) тўхтайман; агар юриб кетсам, менинг ортимдан эргаш, токи мен кирган жойга кирасан», деди. (Абу Зарр) шундай қилди. (Али) юрди, у унинг ортидан борди, токи у (Али) Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига кирди, у (Абу Зарр) ҳам у билан кирди. У (Набий)нинг сўзидан эшитди ва ўша жойда Исломга кирди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Ўз қавмингга қайтиб бор ва уларга хабар бер, токи сенга менинг амрим келади», деди. У: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасам, мен албатта уни (калимани) уларнинг орасида бақириб (ошкор) айтаман», деди ва чиқди, токи масжидга келди ва энг баланд овозда: «Ашҳаду ан ла илаҳа иллаллаҳ ва анна Муҳаммадан Расулуллаҳ!», деб нидо қилди. Сўнг қавм туриб, уни урди, токи уни (ерга) йиқитди. Аббос келиб унинг устига энгашди (ҳимоя қилди) ва: «Вой сизларга, унинг Ғифордан эканини ва савдогарларингизнинг Шомга (борадиган) йўли (улар ҳудудидан ўтишини) билмайсизларми?», деди ва уни улардан қутқарди. Сўнг эртаси кун шунга ўхшашни (яна) қайтарди, улар уни урди ва унга ташланди, Аббос унинг устига энгашди.