Укл ва Урайна қабилалари воқеаси

G'azotlar kitobi · 2 ҳадис

باب قِصَّةِ عُكْلٍ وَعُرَيْنَةَ

حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُمْ أَنَّ نَاسًا مِنْ عُكْلٍ وَعُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَتَكَلَّمُوا بِالإِسْلاَمِ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا أَهْلَ ضَرْعٍ، وَلَمْ نَكُنْ أَهْلَ رِيفٍ‏.‏ وَاسْتَوْخَمُوا الْمَدِينَةَ، فَأَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذَوْدٍ وَرَاعٍ، وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَخْرُجُوا فِيهِ، فَيَشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا، فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا نَاحِيَةَ الْحَرَّةِ كَفَرُوا بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ، وَقَتَلُوا رَاعِيَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَاسْتَاقُوا الذَّوْدَ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ الطَّلَبَ فِي آثَارِهِمْ فَأَمَرَ بِهِمْ فَسَمَرُوا أَعْيُنَهُمْ، وَقَطَعُوا أَيْدِيَهُمْ، وَتُرِكُوا فِي نَاحِيَةِ الْحَرَّةِ حَتَّى مَاتُوا عَلَى حَالِهِمْ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ بَلَغَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ كَانَ يَحُثُّ عَلَى الصَّدَقَةِ، وَيَنْهَى عَنِ الْمُثْلَةِ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ وَأَبَانُ وَحَمَّادٌ عَنْ قَتَادَةَ مِنْ عُرَيْنَةَ‏.‏ وَقَالَ يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ وَأَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ عَنْ أَنَسٍ قَدِمَ نَفَرٌ مِنْ عُكْلٍ‏.‏

Абдулаъло ибн Ҳаммод менга айтди, Язид ибн Зурайъ бизга айтди, Саид бизга айтди, у Қатодадан: Анас розияллаҳу анҳу уларга айтди: Укл ва Урайна (қабилалари)дан бир неча киши Мадинага Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келдилар ва Ислом ҳақида гапирдилар. Улар дедилар: «Эй Аллаҳнинг Набийси, биз чорвадор халқ эдик, экинчи (қишлоқ) халқи эмас эдик.» Мадина (ҳавоси) уларга ваболик (ёқмади) туюлди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уларга бир пода туя ва чўпон (беришни) буюрди, уларга (шаҳардан) чиқиб, уларнинг сутларидан ва сийдикларидан ичишни буюрди. Улар жўнадилар, Ҳарра томонида бўлганларида, Исломларидан кейин кофир бўлдилар, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг чўпонини ўлдирдилар ва туя подасини ҳайдаб кетдилар. Бу Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга етиб келди. У уларнинг изидан таъқибчилар юборди. Улар ҳақида буйруқ берди, шунда уларнинг кўзларига (қиздирилган темир билан) доғ босилди, қўллари кесилди ва Ҳарра томонида ўз ҳолига ташлаб қўйилдилар, то ўша ҳолатда ўлгунча. Қатода деди: Бизга етиб келдики, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам шундан кейин садақага ундар ва аъзони кесиб майиб қилишдан (мусла) қайтарарди. Шуъба, Абон ва Ҳаммод Қатодадан «Урайнадан» дедилар. Яҳё ибн Абу Касир ва Айюб Абу Қилобадан, у Анасдан: «Уклдан бир неча киши келди» дедилар.

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ أَبُو عُمَرَ الْحَوْضِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، وَالْحَجَّاجُ الصَّوَّافُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو رَجَاءٍ، مَوْلَى أَبِي قِلاَبَةَ وَكَانَ مَعَهُ بِالشَّأْمِ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، اسْتَشَارَ النَّاسَ يَوْمًا قَالَ مَا تَقُولُونَ فِي هَذِهِ الْقَسَامَةِ فَقَالُوا حَقٌّ، قَضَى بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَضَتْ بِهَا الْخُلَفَاءُ، قَبْلَكَ‏.‏ قَالَ وَأَبُو قِلاَبَةَ خَلْفَ سَرِيرِهِ فَقَالَ عَنْبَسَةُ بْنُ سَعِيدٍ فَأَيْنَ حَدِيثُ أَنَسٍ فِي الْعُرَنِيِّينَ قَالَ أَبُو قِلاَبَةَ إِيَّاىَ حَدَّثَهُ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ مِنْ عُرَيْنَةَ‏.‏ وَقَالَ أَبُو قِلاَبَةَ عَنْ أَنَسٍ مِنْ عُكْلٍ‏.‏ ذَكَرَ الْقِصَّةَ‏.‏

Муҳаммад ибн Абдурраҳим менга айтди, Ҳафс ибн Умар Абу Умар ал-Ҳавзий бизга айтди, Ҳаммод ибн Зайд бизга айтди, Айюб ва ал-Ҳажжож ас-Саввоф бизга айтди, деди: Абу Ражў, Абу Қилобанинг мавлоси — у Шомда у билан бирга эди — менга айтди: Умар ибн Абдулазиз бир куни одамлар билан маслаҳатлашиб деди: «Бу қасама (қасамлар билан қотил аниқлаш) ҳақида нима дейсизлар?» Улар дедилар: «Ҳақдир, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам у билан ҳукм қилган, сендан олдинги халифалар ҳам у билан ҳукм қилганлар.» Абу Қилоба унинг каравоти орқасида эди. Анбаса ибн Саид деди: «Анаснинг Урайналиклар ҳақидаги ҳадиси-чи (қаерда)?» Абу Қилоба деди: «Уни менга Анас ибн Молик айтиб берган.» Абдулазиз ибн Суҳайб Анасдан «Урайнадан» деди. Абу Қилоба эса Анасдан «Уклдан» деди. У қиссани зикр қилди.