حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ أُصِيبَ حَارِثَةُ يَوْمَ بَدْرٍ وَهْوَ غُلاَمٌ، فَجَاءَتْ أُمُّهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَدْ عَرَفْتَ مَنْزِلَةَ حَارِثَةَ مِنِّي، فَإِنْ يَكُنْ فِي الْجَنَّةِ أَصْبِرْ وَأَحْتَسِبْ، وَإِنْ تَكُ الأُخْرَى تَرَى مَا أَصْنَعُ فَقَالَ " وَيْحَكِ أَوَهَبِلْتِ أَوَجَنَّةٌ وَاحِدَةٌ هِيَ إِنَّهَا جِنَانٌ كَثِيرَةٌ، وَإِنَّهُ فِي جَنَّةِ الْفِرْدَوْسِ ".
Абдуллаҳ ибн Муҳаммад менга айтди, Муовия ибн Амр бизга айтди, Абу Исъҳоқ бизга айтди, Ҳумайддан, у деди: Анас розияллаҳу анҳуни шундай деганини эшитдим: Ҳориса Бадр куни мусибатга учради (шаҳид бўлди), у (ҳали) ёш бола эди. Унинг онаси Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келди ва: «Эй Расулуллаҳ, сен Ҳорисанинг мендаги ўрнини (қадрини) биласан; агар у жаннатда бўлса, мен сабр қиламан ва (савобини) умид қиламан; агар бошқаси (дўзах) бўлса, мен нима қилишимни кўрасан (қаттиқ йиғлайман)», деди. У: «Вой сенга! Ақлинг кетдими? У битта жаннатми? Албатта у (жаннат)лар кўп(дир); ва у Фирдавс жаннатидадир», деди.
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا مَرْثَدٍ وَالزُّبَيْرَ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ " انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ، مَعَهَا كِتَابٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ ". فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا الْكِتَابُ. فَقَالَتْ مَا مَعَنَا كِتَابٌ. فَأَنَخْنَاهَا فَالْتَمَسْنَا فَلَمْ نَرَ كِتَابًا، فَقُلْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُجَرِّدَنَّكِ. فَلَمَّا رَأَتِ الْجِدَّ أَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتْهُ، فَانْطَلَقْنَا بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبْ عُنُقَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ". قَالَ حَاطِبٌ وَاللَّهِ مَا بِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ لَهُ هُنَاكَ مِنْ عَشِيرَتِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ، وَلاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ". فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ. فَقَالَ " أَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ ". فَقَالَ " لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ إِلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمُ الْجَنَّةُ، أَوْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ". فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.
Исъҳоқ ибн Иброҳим менга айтди, Абдуллаҳ ибн Идрис бизга хабар берди, у деди: Ҳусайн ибн Абдураҳмонни эшитдим, Саъд ибн Убайдадан, Абу Абдураҳмон Суламийдан, Али розияллаҳу анҳудан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам мени, Абу Марсад ва Зубайрни юборди — ҳаммамиз отлиқ эдик. У: «Боринглар, токи Равзату Хохга етинглар, чунки унда мушриклардан бир аёл бор, у билан Ҳотиб ибн Абу Балтаъадан мушрикларга (ёзилган) бир мактуб бор», деди. Биз унга — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам айтган жойда — ўз туяси устида юриб бораётган ҳолда етиб олдик. Биз: «Мактуб (қани)?», дедик. У: «Бизда мактуб йўқ», деди. Биз уни (туяни) чўктирдик ва (уни) қидирдик, лекин бирор мактуб кўрмадик. Биз: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ёлғон айтмади; сен мактубни чиқарасан, ёки биз сени (кийимингдан) яланғочлаймиз», дедик. У жиддиятни (қатъиятни) кўрганида, ўз белбоғига қўл узатди — у бир гилам (кийим) билан ўралган эди — ва уни (мактубни) чиқарди. Биз уни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга олиб бордик. Умар: «Эй Расулуллаҳ, у Аллаҳга, Унинг Расулига ва мўминларга хиёнат қилди; мени қўй, унинг бўйнини урай», деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сени қилган ишингга нима етаклади?», деди. Ҳотиб: «Аллаҳга қасам, менда Аллаҳга ва Унинг Расули соллаллаҳу алайҳи васалламга иймон келтирмаганлик (сабабли) эмас (мен мўминман); мен ўша қавм (Қурайш) ҳузурида менга бир қўл (ҳимоя) бўлишини — Аллаҳ у билан менинг аҳлим ва молимни ҳимоя қилиши (учун) — истадим; сенинг саҳобаларингдан ҳеч ким йўқ, илло унга у ерда ўз уруғидан — Аллаҳ у билан унинг аҳли ва молини ҳимоя қиладиган (киши) бор (фақат менинг уруғим йўқ)», деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Рост айтди; унга фақат яхшилик (сўз) айтинг», деди. Умар: «Албатта у Аллаҳга, Унинг Расулига ва мўминларга хиёнат қилди; мени қўй, унинг бўйнини урай», деди. У: «У Бадр аҳлидан эмасми?», деди ва: «Шояд Аллаҳ Бадр аҳлига назар солиб: ‹Хоҳлаганингизни қилинглар, сизларга жаннат вожиб бўлди — ёки: мен сизларни мағфират қилдим› деган(дир)», деди. Шунда Умарнинг икки кўзи ёшланди ва: «Аллаҳ ва Унинг Расули билувчироқ», деди.