Яқин қариндошларни огоҳлантириш

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ‏}‏ صَعِدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الصَّفَا فَجَعَلَ يُنَادِي ‏"‏ يَا بَنِي فِهْرٍ، يَا بَنِي عَدِيٍّ ‏"‏‏.‏ لِبُطُونِ قُرَيْشٍ حَتَّى اجْتَمَعُوا، فَجَعَلَ الرَّجُلُ إِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يَخْرُجَ أَرْسَلَ رَسُولاً لِيَنْظُرَ مَا هُوَ، فَجَاءَ أَبُو لَهَبٍ وَقُرَيْشٌ فَقَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتَكُمْ لَوْ أَخْبَرْتُكُمْ أَنَّ خَيْلاً بِالْوَادِي تُرِيدُ أَنْ تُغِيرَ عَلَيْكُمْ، أَكُنْتُمْ مُصَدِّقِيَّ ‏"‏‏.‏ قَالُوا نَعَمْ، مَا جَرَّبْنَا عَلَيْكَ إِلاَّ صِدْقًا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنِّي نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَىْ عَذَابٍ شَدِيدٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو لَهَبٍ تَبًّا لَكَ سَائِرَ الْيَوْمِ، أَلِهَذَا جَمَعْتَنَا فَنَزَلَتْ ‏{‏تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ * مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ‏}‏

Умар ибн Ҳафс ибн Ғиёс, отасидан, у Аъмашдан, у Амр ибн Муррадан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан (розияллаҳу анҳумо) ривоят қилади: «Энг яқин қариндошларингни огоҳлантир» деган оят нозил бўлганда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Сафо (тепалиги)га чиқиб: «Эй Фиҳр ўғиллари, эй Адий ўғиллари!» деб Қурайш уруғларини чақира бошладилар, то улар йиғилгунларича. Киши ўзи чиқишга улгура олмаса, нима гаплигини кўриш учун элчи юборарди. Абу Лаҳаб ва Қурайш ҳам келди. У: «Агар мен сизларга бу водийда отлиқлар бўлиб, сизларга ҳужум қилмоқчи, десам мени тасдиқлармидингиз?» деди. Улар: Ҳа, биз сендан ростдан бошқа нарсани синаб кўрмаганмиз, дедилар. У: «Мен сизларга қаттиқ азоб олдидан огоҳлантирувчиман» деди. Шунда Абу Лаҳаб: Бутун кун ҳалокат бўлсин сенга, шунинг учун бизни йиғдингми? деди. Шунда «Абу Лаҳабнинг икки қўли ҳалок бўлди ва ўзи ҳам ҳалок бўлди. Унга моли ва касб қилган нарсаси асқотмади» деган оят нозил бўлди.

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ‏}‏ قَالَ ‏"‏ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ ـ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا ـ اشْتَرُوا أَنْفُسَكُمْ، لاَ أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا، يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ، لاَ أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا، يَا عَبَّاسُ بْنَ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، لاَ أُغْنِي عَنْكَ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا، وَيَا صَفِيَّةُ عَمَّةَ رَسُولِ اللَّهِ، لاَ أُغْنِي عَنْكِ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَيَا فَاطِمَةُ بِنْتَ مُحَمَّدٍ سَلِينِي مَا شِئْتِ مِنْ مَالِي، لاَ أُغْنِي عَنْكِ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا ‏"‏‏.‏ تَابَعَهُ أَصْبَغُ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ‏.‏

Абул Ямон, Шуъайбдан, у Зуҳрийдан: Менга Саид ибн Мусайяб ва Абу Салама ибн Абдураҳмон хабар беришларича, Абу Ҳурайра айтди: Аллаҳ «Энг яқин қариндошларингни огоҳлантир» оятини нозил қилганда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўринларидан туриб: «Эй Қурайш жамоаси — ёки шунга ўхшаш сўз — ўзларингизни (дўзахдан) сотиб олинг, мен Аллаҳ ҳузурида сизлардан ҳеч нарсани даф қила олмайман. Эй Абдуманоф ўғиллари, мен сизлардан Аллаҳ (азоби)дан ҳеч нарсани даф қила олмайман. Эй Аббос ибн Абдулмутталиб, мен сендан Аллаҳ (азоби)дан ҳеч нарсани даф қила олмайман. Эй Сафийя, Расулуллаҳ аммаси, мен сендан Аллаҳ (азоби)дан ҳеч нарсани даф қила олмайман. Эй Фотима бинти Муҳаммад, мол-мулкимдан хоҳлаганингни мендан сўра, аммо мен сендан Аллаҳ (азоби)дан ҳеч нарсани даф қила олмайман» дедилар.