Қуръаннинг бошқа каломдан устунлиги

حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ أَبُو خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَثَلُ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَالأُتْرُجَّةِ طَعْمُهَا طَيِّبٌ وَرِيحُهَا طَيِّبٌ وَالَّذِي لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَالتَّمْرَةِ طَعْمُهَا طَيِّبٌ وَلاَ رِيحَ لَهَا، وَمَثَلُ الْفَاجِرِ الَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ الرَّيْحَانَةِ رِيحُهَا طَيِّبٌ وَطَعْمُهَا مُرٌّ، وَمَثَلُ الْفَاجِرِ الَّذِي لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ كَمَثَلِ الْحَنْظَلَةِ طَعْمُهَا مُرٌّ وَلاَ رِيحَ لَهَا ‏"‏‏.‏

Ҳудба ибн Холид Абу Холид, Ҳаммомдан, у Қатодадан: Бизга Анас, у Абу Мусодан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан айтиб берди: «Қуръан ўқийдиган (мўмин)нинг мисоли турунж (ситрус меваси) кабидир: таъми ҳам хуш, ҳиди ҳам хуш. Қуръан ўқимайдиган (мўмин)нинг мисоли хурмо кабидир: таъми хуш, аммо ҳиди йўқ. Қуръан ўқийдиган фожирнинг мисоли райҳон кабидир: ҳиди хуш, таъми аччиқ. Қуръан ўқимайдиган фожирнинг мисоли ҳанзал (аччиқ меваси) кабидир: таъми аччиқ, ҳиди ҳам йўқ» дедилар.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّمَا أَجَلُكُمْ فِي أَجَلِ مَنْ خَلاَ مِنَ الأُمَمِ كَمَا بَيْنَ صَلاَةِ الْعَصْرِ وَمَغْرِبِ الشَّمْسِ، وَمَثَلُكُمْ وَمَثَلُ الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَعْمَلَ عُمَّالاً، فَقَالَ مَنْ يَعْمَلُ لِي إِلَى نِصْفِ النَّهَارِ عَلَى قِيرَاطٍ فَعَمِلَتِ الْيَهُودُ فَقَالَ مَنْ يَعْمَلُ لِي مِنْ نِصْفِ النَّهَارِ إِلَى الْعَصْرِ فَعَمِلَتِ النَّصَارَى، ثُمَّ أَنْتُمْ تَعْمَلُونَ مِنَ الْعَصْرِ إِلَى الْمَغْرِبِ بِقِيرَاطَيْنِ قِيرَاطَيْنِ، قَالُوا نَحْنُ أَكْثَرُ عَمَلاً وَأَقَلُّ عَطَاءً، قَالَ هَلْ ظَلَمْتُكُمْ مِنْ حَقِّكُمْ قَالُوا لاَ قَالَ فَذَاكَ فَضْلِي أُوتِيهِ مَنْ شِئْتُ ‏"‏‏.‏

Мусаддад, Яҳёдан, у Суфёндан: Менга Абдуллаҳ ибн Динор айтиб берди: Ибн Умарни (розияллаҳу анҳумо) эшитдим, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди: «Албатта сизларнинг ажалингиз (муддатингиз) ўтиб кетган умматларнинг ажалига нисбатан аср намози билан қуёш ботиши орасидаги (вақт) кабидир. Сизларнинг мисолингиз билан яҳудий ва насороларнинг мисоли — ишчилар ёллаган бир киши кабидир. У: Ким менга ярим кунгача бир қийротга ишлайди? деди, яҳудийлар ишлади. Сўнг: Ким менга ярим кундан асргача ишлайди? деди, насоролар ишлади. Сўнг сизлар асрдан то шомгача икки қийротдан-икки қийротдан ишлайсизлар. Улар: Биз кўпроқ ишлаб, камроқ ҳақ олдик, дедилар. У: Мен сизларни ҳаққингиздан бир нарсага зулм қилдимми? деди. Улар: Йўқ, дедилар. У: Бас, бу менинг фазлим, уни хоҳлаганимга бераман, деди» дедилар.